Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2025/4957 K.2025/12999

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı ...Ş vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde. 12.02.2006 tarihinde davalılardan Erzurum ... ...

Şirketinin araç maliki davalı ...'ın sürücüsü bulunduğu ve diğer davalı ...Ş'ye sigortalı bulunan ve davacı müvekkilinin de yolcu olarak bulunduğu aracın dava dışı araç ile çarpışması suretiyle trafik kazası meydana geldiğini belirterek fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 500,00 TL maddi tazminat ile kalıcı sakatlığın yarattığı ruhsal ve yaşamsal olumsuzluklar neticesi kaza tarihinden itibaren çektiği ve yaşamı boyunca çekmeye devam edeceği elem ve ızdırap yönünden 50.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline

(sigorta şirketi yönünden maddi tazminata esas olmak üzere poliçe teminat limitleri dahilinde) karar verilmesini talep etmiş; ıslahla maddi tazminat talebini artırmıştır.

II. CEVAP

Davalı ... ... Ltd Şti vekili cevap dilekçesinde; müvekkili şirketin adresinin Erzurum olduğunu dosyanın bu yönden yetkisizlik nedeniyle Erzurum Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesini, Amasya Ağır Ceza Mahkemesinin 2006/384 Esas sayılı dosyası kesinleşmediğinden Yargıtay aşamasının sonuçlanmasının beklenmesini talep ettiklerini, davacının iş gücü kaybına ilişkin herhangi bir belgeyi dosyaya sunmadığını, ayrıca 50.000,00 TL manevi tazminat talebinin fahiş olup davacının sosyal ve ekonomik durumu nazara alınarak belirlenmesi gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafın 34... plakalı aracın müvekkil şirket nezdinde motorlu araçlar zorunlu mali ... sigorta poliçesi ile sigortalı olduğundan bahisle maluliyet tazminatı talep ettiğini, zararın zorunlu taşıyıcı mali ... sigortası teminatı kapsamında olduğunu, müvekili şirketin sorumluluğunun olmadığını, karayolu zorunlu taşımacılık mali sorumluluk sigorta poliçesinin ...

Sigorta A.Ş.'de olduğunu, talebin öncelikle bu poliçeden karşılanması gerektiğini, bu sebeplerle müvekkili şirket hakkında açılmış olan bu davanın reddi gerektiğini, aksi takdirde müvekkili şirketin sorumluluğunun poliçede yazılı limitle sınırlı olduğunu, müvekili şirketin faizden dava tarihinden itibaren sorumlu olduğunu, davacı tarafın öncelikle sigortalı araç sürücüsünün kusurunu ispat etmesi gerektiğini, bunun için de ceza davası sonucunun beklenmesi gerektiğini, sigorta poliçesinde yazılı teminat tutarının maluliyet halinde doğrudan doğruya hak sahiplerine ödenmeyeceğini,

davacı tarafın sürekli maluliyet halinde zararını ispat etmesi gerektiğini, ayrıca müvekkili şirketin manevi tazminattan sorumlu olmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. MAHKEME KARARI

Bakırköy 10. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 24.10.2013 gün ve 2013/313 Esas ve 2013/471 Karar sayılı ilamıyla görevsizlik kararı verilmesi üzerine dosya Bakırköy 17. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmiş, mahkemenin 11.06.2014 tarihli ve 2014/32 Esas, 2014/199 Karar sayılı kararı ile Erzurum Asliye Hukuk (Ticaret) Mahkemesinin yetkili olduğu gerekçesi ile mahkemenin yetkisizliğine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. I. Bozma Kararı

Mahkeme kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 03.11.2014 tarih ve 2014/20061 E., 2014/14943 K. sayılı ilamında özetle; "...Somut olayda, dava HMK'nın yürürlüğe girmesinden sonra 05.07.2013 tarihinde açılmış olup, HMK'nın 16. maddesi hükmüne göre davacının ikamet ettiği yerleşim yeri mahkemesi de yetkili mahkemeler arasında bulunduğundan, mahkemece davalı tarafın yetki itirazının reddine karar verilip işin esasına girilerek sonuca göre hüküm kurulması gerekirken yazılı şekilde mahkemenin yetkisizliğine karar verilmesi doğru görülmemiştir." gerekçesi ile karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin 10.05.2019 tarih ve 2015/263 E. - 2019/511 K. sayılı kararı ile davalı ...Ş yönünden açılan davanın reddine, maddi tazminat yönünden davanın kabulü ile toplam 30.574,93 TL geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatının davalılar Erzurum ... .... Ltd. Şti. ile ... yönünden kaza tarihi olan 12.02.2006 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte adı geçen davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, manevi tazminat yönünden davanın kısmen kabul kısmen reddi ile 5.000,00 TL manevi tazminatın davalılar Erzurum ... .... Ltd. Şti. ile ... yönünden kaza tarihi olan 12.02.2006 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

Mahkemenin 10.05.2019 tarih ve 2015/263 E.- 2019/511 K. sayılı kararına yönelik yapılan istinaf başvurusu üzerine dosya İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmiş ve İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi tarafından yapılan inceleme ve değerlendirme üzerine mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmiş ise de Bakırköy (Kapatılan) 17. Asliye Ticaret Mahkemesinin 11.06.2014 tarih ve 2014/32 E.- 2014/199 K. sayılı kararı ile Erzurum Asliye Hukuk (Ticaret) Mahkemesinin yetkili olduğundan bahisle verilen yetkisizlik kararının temyiz edilmesi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 03.11.2014 tarih ve 2014/20061 E.-

2014/14943 K. sayılı ilamı ile işbu kararın bozulmasına karar verilmiş olduğundan kanun yolu bakımından ilk incelemenin Yargıtay nezdinde yapıldığı anlaşılmakla mahkemenin işbu kararının Yargıtay denetimine tabi olduğu değerlendirilmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin 03.06.2022 tarih ve 2021/960 E.-2022/485 K. sayılı kararı ile davalı ...Ş yönünden açılan davanın reddine, maddi tazminat yönünden davanın kabulü ile toplam 30.574,93 TL geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatının davalılar Erzurum ... .... Ltd. Şti. ile ... yönünden kaza tarihi olan 12.02.2006 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte adı geçen davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, manevi tazminat yönünden davanın kısmen kabul kısmen reddi ile 5.000,00 TL manevi tazminatın davalılar Erzurum ... .... Ltd. Şti. ile ... yönünden kaza tarihi olan 12.02.2006 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

C. II. Bozma Kararı

Mahkemenin 03.06.2022 tarih ve 2021/960 E.-2022/485 K. sayılı kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin 06.03.2024 tarih ve 2022/13808 E.-2024/2523 K. sayılı kararında özetle, "...Somut olayda, kaza yapan aracın zorunlu karayolu taşımacılık sigortası bulunmamakta olup, bu halde husumet Güvence Hesabına yöneltilebileceği gibi yukarıdaki açıklamalar ışığında sıralı sorumluluk gereği Zorunlu Taşıma Sigortası hiç yaptırılmamış olması nedeniyle aracın kaza tarihinde geçerli Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortacısına (ZMSS) karşı da dava açabilecektir. Tazminatın ödenmesi halinde ZMSS ile Güvence Hesabı arasında rücu ilişkisi doğacaktır. Bu durumda mahkemece davalı ... şirketine sıralı sorumluluk gereği başvuru imkanı olduğu halde sigorta şirketi hakkında davanın reddine karar verilmesi hatalı olmuştur" şeklindeki gerekçe ile karar bozulmuştur.

D.Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesi'nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının maddi tazminat talepli açtığı davanın kabulüne, toplam 30.574,93 TL geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatının davalılar Erzurum ... ... Ltd Şti ile ... yönünden kaza tarihi olan 12.02.2006 tarihinden, diğer davalı ...

AŞ yönünden 05.07.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davacının manevi tazminat talepli açtığı davanın kısmen kabulüne, 5.000,00 TL manevi tazminatın davalılar Erzurum ... ... Ltd Şti ile ... yönünden kaza tarihi olan 12.02.2006 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar Erzurum ... ...

Ltd Şti ile ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuran

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ...Ş vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; dava konusu aracın halihazırda Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası mevcut olup mahkemece yeterli araştırma yapılmaksızın, eksik inceleme sonucu taşımacılık sigortasının bulunmadığına karar verildiğini, eksik inceleme sonucu hüküm kurulmasının Yargıtay yerleşik içtihatları uyarınca bozma sebebi olduğunu, davaya konu trafik kazasının İstanbul İlinden Erzurum İline yapılan yolcu taşıması sırasında gerçekleştiğini,

bu nedenle davacı tarafın taleplerinin Karayolu Taşıma Kanunu kapsamında değerlendirilip meydana gelen zararın öncelikli olarak Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortasından karşılanması gerektiğini, geçici iş göremezlik nedeniyle uğranılan zararlara ilişkin maddi tazminat taleplerinin Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Poliçesi teminatı kapsamına girmediğinden reddi gerektiğini, geçici iş göremezliğe ilişkin taleplerin tedavi giderleri olarak SGK’nın sorumluluğunda olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık; davalıların işleteni, sürücüsü ve trafik sigortacısı olduğu aracın karıştığı trafik kazası sonucu sigortalı araçta yolcu konumunda bulunan davacının yaralanarak malul kalmasından dolayı talep edilen maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Temyizen incelenen kararın bozmaya uygun olmasına, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmamasına, bozma ilamı ile kesinleşen yönlere ilişkin yeniden temyiz incelemesinin yapılamayacak olmasına, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre davalı ... vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR