Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2025/5208 K.2026/1751

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalıların trafik sigortacısı, zorunlu karayolu taşımacılık mali sorumluluk sigortacısı, zorunlu taşımacılık koltuk ferdi kaza sigortacısı olduğu, davacının ise yolcu olarak bulunduğu aracın, dava dışı sürücünün idaresindeki araçla çarpışması sonucu oluşan trafik kazasında davacının yaralandığını, tedavilere rağmen iyileşemediğini, halen çalışamadığını kazadan önce kalıpçı ustası olarak asgari ücretin üzerinde çalıştığını beyanla geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatı talebi olarak fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100,00 TL'nin zorunlu taşımacılık sigortacısı ...

Sigorta A.Ş.'den, limiti aşan kısım için trafik sigortacısı ... A.Ş'den kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile tahsili ile geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatı için ferdi kaza koltuk poliçesi tazminatından şimdilik 100,00 TL'nin davalı .. Sigorta A.Ş'den kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile tahsilini talep etmiş, bedel arttırım dilekçesi ile talebini ... yönünden 124.388,31 TL'ye, ... Sigorta A.Ş yönünden 37.500,00 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... Sigorta A.Ş vekili cevap dilekçesinde; davacının yolcu olarak bulunduğu aracın müvekkili nezdinde zorunlu koltuk ferdi kaza sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu, davacıda meydana gelen uzuv kayıplarının tespiti gerektiğini, davacının başvuruda bulunmadığını talebinin 2 yılda zamanaşımına uğradığını faiz türünün yasal faiz olması gerektiğini ileri sürerek davanın redddini savunmuştur.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; yetki itirazında bulunarak, davacının davadan önce yaptığı başvuru neticesinde %14 oranında özürlülük durumu tespit edildiğini ancak maluliyetinin kaza ile illiyet bağı olmadığını, davacının dava konusu kaza nedeniyle maluliyeti var ise bunun asgari ücret üzerinden aktüer bilirkişi tarafından tespiti gerektiğini ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... A.Ş vekili cevap dilekçesinde; davacının yolcu olarak bulunduğu aracın müvekkili nezdinde trafik sigortasının olduğunu, öncelikle zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası ve zorunlu taşımacılık kapsamında zararın karşılanması gerektiğini, meydana gelen zararın bu sigorta teminatları üzerinde bulunması halinde teminat üzerinde kalan kısım için zorunlu mali sorumluluk sigortasına başvurulması gerektiğini, müvekkili şirkete daha önce başvuruda bulunulmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 21.06.2016 tarihli 2014/447 E., 2016/380 K. sayılı ilamı ile ... yönünden davanın kısmen kabulü ile Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası kapsamında 72.694,66 TL maddi tazminatın davalının temerrüt tarihi olan 26.03.2013 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsiline, ... Sigorta A.Ş ... Sigorta A.Ş.) yönünden davanın kısmen kabulü ile Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigorta poliçesi kapsamında 31.250,00 TL maddi tazminatın dava tarihi olan 28.06.2013 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsiline, ... A.Ş yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

İlk Derece Mahkemesinin kararı süresi içinde taraf vekilleri tarafından temyiz edilmiştir. Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 2016/19393 Esas, 2019/9442 Karar sayılı ilamıyla; " ... 1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde, dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davalı ... Sigorta A.Ş. vekilinin aşağıdaki 2 nolu bent dışında kalan sair temyiz itirazlarının, davacı vekilinin aşağıdaki 3 nolu bent dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir. 2-Dava, trafik kazasından kaynaklanan cismani zarar nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir.

Davacı davalıların sigortacıları olduğu otobüste yolcudur. Davalı ... Sigorta A.Ş. otobüsün Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası Poliçesi ile sigortacısı olup bu davalı bakımından bu poliçeden kaynaklanan sigorta bedeline yönelik alacağın tahsili istemine ilişkindir.

Bu sigorta, can sigortası türlerinden olup bir meblağ sigortası olması itibariyle de ölüm halinde limit kadar olmak üzere maktu; yaralanma halinde ise, yapılan tedavinin giderleri bakımından buna ilişkin limiti geçmemek üzere ve yapılan harcama kadar nispi; sürekli sakatlık halinde ise, sakat kalma oranı ve sakatlığın derecesine göre limitin belli oranı olmak üzere sigorta bedelinin ödenmesi gerekeceğinden bu yönlerin ispatlanması yeterli olup gerçek zararın hesaplatılmasına girişilmeksizin tespit edilecek bu miktarların aynen ödenmesi gerekmektedir.

Karayolu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartları'nda bu poliçe ile temin edilen bir kaza, sigortalının derhal veya kaza tarihinden itibaren iki sene zarfında daimi surette malûliyetine sebebiyet verdiği takdirde, tıbbi tedavinin sona ermesi ve daimi sakatlığın kesin olarak tespiti sonucunda, daimi sakatlık sigorta bedelinin, maddede belirtilen oranları dâhilinde ödenmesi gerektiği öngörülmüştür.

Bu durumda, mahkemece, bu açıklamalar çerçevesinde Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Dairesinden alınacak rapor ile davacının riziko nedeniyle uğradığı kısıtlılıkların, sigorta poliçesi genel şartlarındaki maluliyet cetveline göre karşılığı varsa tespit ettirilmek ve buna göre hak edebileceği sigorta bedeli belirlenerek, sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi isabetli olmamıştır.

3-Maddi tazminatın (zararın) hesaplanmasında gelirin doğru olarak belirlenmesi önemli bir yer tutmaktadır. Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının inşaat kalıpçı ustası olduğunu iddia etmiştir. Dosya içerisindeki davacının pasaport örneğinde inşaat ustası olduğu yazılıdır. Mahkemece, inşaat mühendisleri odasından kalıp ustasının alacağı ücrete ilişkin gelir araştırması yapılmıştır.

Hükme esas alınan hesap bilirkişi raporunda ise davacının geliri hem asgari ücret üzerinden hem de inşaat mühendisleri odasından gelen cevabi yazı doğrultusunda geliri seçenekli olarak belirlenerek geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatı hesaplanmıştır. Mahkemece, davacının asgari ücret üzerinden hesaplanan tazminat tutarı kabul edilerek hüküm kurulmuştur. Tazminata esas alınan davacının gelirinin belirlenmesine ilişkin araştırma yetersizdir.

Bu durumda mahkemece; davacının gelirine ilişkin SGK kayıtlarının araştırılarak, davacının sunduğu belgeler ve inşaat mühendisleri odasından gelen cevabi yazı da birlikte değerlendirmek suretiyle gerçek gelirin net biçimde saptanmasından sonra tazminat hesabı konusunda rapor alınarak oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeyle yazılı olduğu biçimde hüküm tesisi doğru görülmemiştir.. " gerekçesi ile kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemece bozma sonrası yapılan yargılama neticesinde yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Adli Tıp Kurumundan alınan 14.12.2022 tarihli 18213 sayılı, ... Üniversitesi ATK Başkanlığından alınan 08.06.2023 tarihli ve adli tıp uzmanından alınan 20.12.2023 tarihli raporlar doğrultusunda davacıda Karayolu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartları kapsamında maluliyet bulunmadığı, aynı psikiyatrik gerekçe ile ...

Üniversitesi ATK Başkanlığından alınan 28.03.2014 tarihli 592 sayılı raporda ki vücut genel çalışma gücünden %15,2 oranında kaybettiği belirtilen çalışma gücü kaybı da bulunmadığı, bu kapsamda davacının Karayolu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortasına dayalı olarak davalı ... sigortaya karşı açtığı tazminat davasında maddi kaybının bulunmadığı,

Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası yönünden mahkemenin 2014/4 47... /380 karar sayılı ilamı ile davalı ... aleyhine verilen 72.694,66 TL maddi tazminatın sadece davacı tarafça temyiz edilmesi,davalı ... şirketince temyiz edilmemesi gözetildiğinde davacı yönünden usuli kazanılmış hak teşkil ettiği, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası, ... yönünden poliçe kapsamında davacının bir zararı bulunmadığı gerekçeleriyle davacının davalılar ... ve ...

Sigorta'ya yönelik davalarının ayrı ayrı reddine, davacının ... Sigorta Şirketine yönelik davasının kısmen kabulüne, 72.694,66 TL maddi tazminatın temerrüt tarihi 26.03.2013 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye talebin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; hükme esas alınan maluliyet raporunu kabul etmediklerini, bozma kararıyla birlikte %15.2 maluliyet oranının usulen kesinleştiğini, bozma sonrası güncel verilere göre hesaplama yapan rapor dikkate alınarak ıslah dilekçesi ile yükseltilen tazminat miktarına hükmedilmesi gerektiğini, taşımacılık sigortası ve son alınan rapor doğrultusunda ZMSS yönünden yükseltilen miktarlar doğrultusunda kabul kararı verilmesi gerektiğini, davalılar lehine hükmedilen vekalet ücretinin hatalı olduğunu, tek vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, trafik kazasından kaynaklanan cismani zarar nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olması, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmamaması, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR