Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2025/6126 K.2025/12952

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin ... İlçesi ... Mah. 6660 Parsel sayılı taşınmazın sahibi olduğunu, davalı şirkete, Bakanlar Kurulunun 10.12.19 59... /12517 sayılı kararı ile 60 yıllığına çimento imali için imtiyaz hakkı verildiğini, söz konusu imtiyaz hakkının uygulama alanı içerisine müvekkilinin sahibi olduğu taşınmaz da girdiğini, müvekkilinin gecekondu önleme bölgesi kapsamında kalan İzmir ili, ... ilçesi, ... Mh.

6660 Parsel sayılılı taşınmazı 08.12.1971 tarihinde ... Belediyesinden satın aldığını, alınan taşınmaza konut yapma düşüncesi davalı şirketin imtiyaz hakkına dayanarak yaptığı faaliyetler nedeni ile gerçekleşemediğini, İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından dava konusu taşınmazın da bulunduğu bölge, 2006 yılında ... sakıncalı alan ilan edildiğini, davalı ... A....nin bu bölgede yaptığı çimento imal faaliyetleri nedeni ile bu karar alındığını bu nedenlerle İzmir ili, ...

İlçesi, ... Mahallesi, 6660 parsel taşınmazla ilgili olarak 50.000,00 TL bedelin dava tarihinden itibaren kamu alacakları için öngörülen en yüksek faiz oranı ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; taşınmaz zemin bedeli talep edilmişse de müvekkili şirketçe dava konusu taşınmaza fiilen yahut hukuken el atılmadığını, davacı yanın iddialarının gerçeği yansıtmadığını, davacı yanın emsal olarak dayandığı İzmir 10. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/314 Esas ve 2022/339 Karar sayılı ilamına konu taşınmaz üzerinden hammadde alınmak sureti ile hafriyat yapılan ve eski haline ihyası mümkün olmayan bir taşınmaz olduğunu, eldeki dosya kapsamında ise dava konusu taşınmaz müvekkili şirkete ait maden imtiyazı içerisinde bulunmadığını, üzerinden hammadde alınmadığını,

fiilen el atılmadığını veya doğal dokusu bozulmadığını, taşınmazın ... olarak sakıncalı alan olarak kabul edilmesine neden olan hususun taşınmazın bölgenin ... yapısından kaynaklandığını, bu nedenlerle davacı tarafından açılan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile mahallinde yapılan keşif sonrasında dosyaya ibraz edilen bilirkişi heyet raporlarından, taşınmazın davalı tarafça güvenlik teli ile çevrilen hafriyat sahası dışında kaldığı ve davalının taşınmaza yönelik herhangi bir fiili el atmasının olmadığı anlaşıldığından ve açıklanan emsal mahiyetteki istinaf kararında belirtildiği üzere davacı tarafın taşınmazın ... yapısının, davalı şirketin maden sahasındaki eylem ve işlemleri nedeniyle bozulduğuna dair iddiasının dolaylı zarar kapsamında idari yargıda çözümlenmesi gerektiğinin dikkate alınması gerektiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine; Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; davaya konu taşınmazın da içinde bulunduğu alanın 1972 yılında dönemin ... Belediyesi tarafından Gecekondu Önleme Bölgesi olarak planlandığını, 2 kata inşaat izni olan ve yaklaşık 1 40... 'lik 1300 adet parsel üretilerek vatandaşlara satıldığını, davacının da içinde bulunduğu vatandaşların 1972 yılından bugüne yani 52 yıldır bu hayallerinin gerçekleşmediğini, bu 1300 parselin 500'e yakınının davalı ...

AŞ tarafından hafriyat yapılarak çimento imali için taş ve toprak olarak kullanıldığını, yani kamulaştırmasız el koyma nedeniyle açılan davalar kabul edilmiş ve Yargıtay denetiminden geçerek kesinleştiğini, ancak fiilen el atma dışında kalan bölümdeki parsellere ise fiilen el atılmadığı gerekçesiyle açılan davaların kabul edilmediğini, davacının idari kurum olmadığını, davalı ... bu taşınmaza kamulaştırmasız el attığı iddiaları kabul edilmediği taktirde madencinin kusursuz sorumluluğu noktasından incelenmek üzere Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'ne gönderilmesine karar verilmesi gerektiğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davacının tapuda adına kayıtlı taşınmazına davalının haksız olarak el attığı iddiasıyla tazminat istemine ilişkindir.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere dava konusu taşınmazın 1/1000 ölçekli uygulama imar planı kapsamına alınmadığı, taşınmazın bulunduğu alanın mülga Bayındırlık ve İskan Bakanlığı ... Genel Müdürlüğünce 12.06.2006 tarihinde onaylanan "...

(İzmir) 3 Ayrı Yerleşimin İmar Planına Esas ... ...

Raporuna göre yerleşime uygun olmayan alan sınırlarında kaldığı için hukuki el atma kapsamında değerlendirilemeyeceğinin, taşınmazın konut veya ticari kullanıma alınmasının ... yapısı nedeniyle mümkün olmadığının, kısıtlılık halinin imar planındaki özgülenme durumundan kaynaklanmadığının anlaşılmış olmasına göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR