Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2025/6466 K.2025/12624

İtiraz Hakem Heyeti kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; bisiklet sürücüsü olan müvekkiline davalıya sigortalı araç sürücüsünün 04.08.2020 tarihinde çarpması neticesinde davacının malul kaldığını belirterek belirsiz alacak davası olarak ikame edilen davada şimdilik 100,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ve 50,00 TL bakıcı giderinin kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; maluliyet raporunu kabul etmediklerini, hesaplamada TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1.8 teknik faiz yönteminin kullanılması gerektiğini, sigortalının kazada kusuru olmadığını, bakıcı giderinden sorumlu olmadıklarını, poliçe teminatı dahilinde sorumlu olduklarını, vekalet ücretinin 1/5 oranında olması gerektiğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının 04.08.2020 tarihli kaza nedeni ile malul kaldığını beyan ederek sürekli iş göremezlik tazminatı ve bakıcı gideri talebinde bulunduğu, davalıya başvuru sırasında zorunlu belgeleri ibraz etmesi gerektiği, başvuru sırasında maluliyet oranını gösterir raporun Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliğine göre hazırlandığı ve kaza tarihi itibari ile Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerinin yürürlükte olduğu, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu 97. maddesi ve Genel Şartların 90. maddesi uyarınca usule uygun bir başvuru yapılmadığı gerekçesi ile başvurunun HMK 1 14... . maddeleri gereğince dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

İtiraz Hakem Heyetinin 15.05.2022 tarih ve İHK-2022/23102 sayılı kararı ile Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına davacı vekilinin itiraz ettiği, kaza tarihi itibari ile Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik veya Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik kapsamında hazırlanan raporun sigortacıya sunulması gerektiği, sigortacıya ve dosyaya ...Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı antetli 15.06.2021 tarihli Uzman Heyet Raporu başlıklı belge sunulduğu,

belgede kaza nedeni ile başvurucuda oluşan arazların Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, Maluliyet Tespit İşlemleri Yönetmeliği kapsamında %3,3 oranında kalıcı maluliyet oluştuğu ve Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik kapsamında sürekli tüm vücut engellilik oranı tayinine mahal bulunmadığının belirtildiği, kaza tarihinde yürürlükte bulunan Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik kapsamında başvurucuda sürekli iş göremezliğe sebebiyet verecek araz bulunmadığı,

başvurunun reddine karar vermek gerekirken usulden reddine karar verilmiş olmasının isabetsiz olduğu ancak aleyhe bozma yasağı dikkate alınarak itirazın reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

İtiraz Hakem Heyeti kararına süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz yoluna başvurulmuştur. Dairenin 05.06.2024 tarih, 2022/10060 Esas, 2024/5731 Karar sayılı ilamı ile; " 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere, maluliyet raporu uyarınca kaza nedeni ile davacının sürekli iş göremezliğe sebep olacak arazının bulunmadığının anlaşılmasına göre davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. HMK'nın 26 ncı maddesi "Hâkim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir. Hâkimin, tarafların talebiyle bağlı olmadığına ilişkin kanun hükümleri saklıdır." hükmünü haizdir.

Dosya kapsamından, davacı vekilinin başvuru formu ekindeki dilekçesinde maddi tazminat istemi olarak sürekli iş göremezlik tazminatı ve bakıcı gideri talep edilmiş, Hakem Heyetince hükme esas alınan maluliyet raporunda, davacının 04.08.2020 tarihli trafik kazası nedeni ile 6 ay iyileşme süresi ve 2 ay bakıcı ihtiyacının olacağı, Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerine göre %3,3 oranında sürekli maluliyeti olduğu,

Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik kapsamında ise özel gereksinim gerektirecek sürekli tüm vücut engellik oranı tayinine gerek olmadığının belirtildiği, kaza tarihinde geçerli olan Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümleri kapsamında başvurucuda sürekli iş göremezliğe sebep olacak araz bulunmadığı gerekçesi ile İtiraz Hakem Heyetince başvurunun reddine karar verilmiştir.

Ancak karara esas alınan maluliyet raporunda davacının 2 ay bakıcı ihtiyacının olduğunun belirtildiği, davacı vekilinin bakım gideri talebi olduğu, ancak bakım gideri talebi hakkında olumlu ya da olumsuz bir karar verilmediği anlaşılmaktadır. Hakem Heyetince, tüm talepler hakkında bir karar verilmesi gerekirken, bakıcı gideri talebi hakkında karar verilmemiş olması HMK'nın 26 ncı maddesine aykırı olup bozmayı gerektirir. " denilerek karar bozulmuştur.

B. İtiraz Hakem Heyetince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile.

Uyuşmazlık Hakem Heyetince maluliyet raporunun geçerli yönetmelik hükümlerine göre alınmamış olması nedeni ile başvurunun usulden reddine karar verildiği, davacı vekilinin itirazı üzerine İtiraz Hakem Heyeti tarafından itirazın reddine karar verildiği, davacı vekilinin kararı temyiz ettiği ve yargıtay ilamı ile bakıcı gideri talebi yönünden karar verilmemiş olması nedeni ile bozma kararı verildiği, ancak 2 aylık bakıcı gideri talebi yönünden davalının sorumlu olabilmesi için sigortalı araç sürücüsünün kusurlu olması gerektiği, kaza tespit tutanağına göre davacının kazada kusurlu olduğu,

davalı tarafından sunulan mütalaa raporununda kaza tespit tutanağı ile uyumlu olduğu, TC.

Gaziosmanpaşa Cumhuriyet Başsavcılığının 2020/... soruşturma numaralı dosyasından alınan kusur raporunda davacının asli, sigortalı araç sürücüsünün 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu 52. maddesi uyarınca tali kusurlu olduğu belirtilmiş ise de bu değerlendirmenin somut veriye dayanmadığı, söz konusu raporlar arasında çelişki oluşmadığı, savcılık tarafından iddianame hazırlanmış ise de kusur durumlarına ilişkin kesin hüküm sunulmadığı, davalının kaza nedeni ile sorumlu tutulamayacağı gerekçesi ile başvurunun reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; bozma kapsamı dışında değerlendirme yapıldığı gerekçesi ile kararın bozulmasını talep etmiştir,

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı 04.08.2020 tarihli trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun uğradığı sürekli iş göremezlik tazminatı, bakıcı gideri talebine ilişkindir. 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 266 ve devamı maddeleri gereğince, çözümü özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verilir.

Davacı vekili sürekli iş göremezlik tazminatı ve bakıcı gideri talebinde bulunmuş, Uyuşmazlık Hakem Heyeti tarafından maluliyet raporunun yönetmelik hükümlerine uygun olarak hazırlanmadığı dolayısıyla davalıya da usule uygun başvuru yapılmadığından dava şartı yokluğundan başvurunun usulden reddine karar vermiştir. Davacı vekili karara itiraz etmiş, İtiraz Hakem Heyetince itirazın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından temyizi üzerine, davacının geçici bakım gideri talebi yönünden karar verilmediği gerekçesi ile bozma kararı verilmiştir. Bozma kararı üzerine İtiraz Hakem Heyetince bu kez davacının kazada kusurlu olması nedeni ile davanın reddine karar verilmiştir.

05.06.2024 tarihli bozma kararı ile davacının sürekli iş göremezlik talebi bakımından usulden reddine ilişkin temyiz itirazları reddedilmiş, hüküm bu kalem bakımından kesinleşmiş olup; geçici bakıcı gideri talebi bakımından ise davacının kazada kusurlu olması gerekçesi ile İtiraz Hakem Heyetince ret kararı verilmiştir.

Dosyanın incelenmesinde; dosya içerisinde bulunun kaza tespit tutanağında davalıya sigortalı araç sürücüsünün, davacının kullandığı bisikletin arka tekerlek kısımlarına çarptığı ve davacı sürücünün 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu 47/1-c maddesini ihlal ettiği belirtilirken, savcılık tarafından alınan 23.11.2020 tarihli kusur raporunda davacı sürücünün bisiklet kullanırken üzerine düşen özeni göstermemesi, trafik ışık ve levhalarına uymaması nedeni ile kazada asli kusurlu, davalıya sigortalı araç sürücünün ise hızını mahal şartlara göre ayarlamaması nedeni ile tali kusurlu olduğu belirtilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti'nce davacının kazada tam kusurlu olduğu, her ne kadar savcılık tarafından alınan kusur raporunda davalıya kusur izafe edilmiş ise de bunun somut verilere dayanmadığı gerekçesi kaza tespit tutanağına itibar ile başvurunun reddine karar verilmiştir. Yargılama makamlarınca kaza tespit tutanağına neden itibar edildiği, savcılık tarafından alınan kusur raporuna itibar edilmeme nedeni gerekçelendirilmeli veya kaza tespit tutanağı ile savcılık makamınca alınan kusur raporu arasındaki çelişkiyi gideren yeni bir rapor alınmalıdır.

O halde, İtiraz Hakem Heyetince, geçici bakıcı gideri yönünden ceza dosyasının da celp edilip incelenerek kaza tespit tutanağı ve dosyadaki tüm raporlar dikkate alınmak suretiyle dosyanın uzman üç kişilik bilirkişi kuruluna tevdii ile kaza tespit tutanağı, kusur raporu ve tüm dosya kapsamı ile kazanın oluş şekline göre olaydaki kusur oranlarının duraksamaya yer vermeyecek şekilde tespiti ve meydana gelebilecek çelişkilerin giderilmesi yönünden ayrıntılı, gerekçeli ve denetime açık rapor alınması, ondan sonra dosyadaki tüm deliller birlikte değerlendirilip varılacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeyle yazılı şekilde hüküm kurulması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

VII. KARAR