Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2025/7341 K.2025/13338

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalıya zorunlu trafik sigortalı aracın karıştığı tek taraflı kazada davacı desteğinin vefat ettiğini belirterek fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla 5.000,00 TL'nin davalıdan tahsilini talep etmiş, 24.09.2021 tarihli bedel arttırım dilekçesi ile talebini 61.945,00 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın zamanaşımına uğradığını, desteğin mirasçılarına 38.055,00 TL ödeme yaparak sorumluluğun yerine getirildiğini, kusuru kabul etmediklerini, müterafik kusur ve hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini, yasal faize hükmedilmesi gerektiğini ve vekalet ücretinin 1/5 oranında olması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosyaya sunulan hesap bilirkişi raporunda yapılan hesaplama doğrultusunda ve desteğin aracın kasasında yolculuk yapması göz önüne alınarak hesaplanan tazminattan %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılmak suretiyle başvurunun kısmen kabulüne, 49.556,00 TL tazminatın 01.07.2021 tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına karşı süresi içinde davalı vekilince itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince itirazın reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararının süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairenin 21.02.2024 tarihli ve 2023/12251 Esas, 2024/1863 Karar sayılı ilamıyla; " Davacı taraf, davalı ... şirketine sigortalı araçta yolcu olarak bulunan desteğin vefatı nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı talepli eldeki davayı açmıştır. Davalı vekili, araçta 43 kişinin olduğunu, davalı tarafça toplam 803.282,00 TL ödeme yapıldığını, garame hesabı yapılması gerektiğini belirtmiştir, bu durum İtiraz Hakem Heyeti tarafından değerlendirilmemiş olup eksik araştırmayla karar verilemez .

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun (KTK) 96/1 inci maddesinde "zarar görenlerin tazminat alacakları, sigorta sözleşmesinde öngörülen sigorta tutarından fazla ise zarar görenlerden her birinin sigortacıya karşı yöneltebileceği tazminat talebi, sigorta tutarının tazminat alacakları toplamına olan oranına göre indirime tabi tutulur" düzenlemesine; aynı maddenin 2 inci fıkrasında ise "başka tazminat taleplerinin bulunduğunu bilmeksizin zarar görenlerin birine veya birkaçına kendilerine düşecek olandan daha fazla ödemede bulunan iyiniyetli sigortacı, yaptığı ödeme çerçevesinde, diğer zarar görenlere karşı da borcundan kurtulmuş sayılır" düzenlemesine yer verilmiştir.

KTK'nın 96 ncı maddesindeki hükme göre, garameten ödeme ilkesi; bir rizikonun gerçekleşmesi ile zarar görenlerin birden fazla olması ve tazminat alacaklarının da sigorta sözleşmesinde öngörülen sigorta bedelinden fazla olduğu hallerde, zarar görenlerden her birinin sigortacıya karşı yöneltebileceği tazminat miktarı isteminden, sigorta bedelinin tazminat alacaklıları toplamına olan oranına göre indirim yapılmasını ifade etmektedir. Burada amaç, zarar görenlerin birden fazla olması halinde, sigortacının poliçede gösterilen limitle sorumlu olacağı da dikkate alınarak, zarar görenler arasında eşitliği sağlayıcı biçimde ve poliçe limitini de aşmayacak şekilde eşit paylaştırmanın sağlanmasıdır.

Açıklanan hukuki ve maddi vakıalar karşısında İtiraz Hakem Heyetince; davalı ... şirketine ihtaratlı yazı yazılıp kesin süre verilerek, yazı tarihi itibariyle teminat limitinden diğer zarar görenlere yapılmış ödemelere ilişkin bilgi verilip (yapılan ödemeler, açılan davalar vb) belgelerin sunulmasının istenmesi; diğer zarar görenlere yapılan ödeme bulunması halinde ise, yapılan ödemelerin niteliği değerlendirilerek KTK'nın 96/1 inci maddesi gereği garame hesabı konusunda rapor alınıp oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirmeyle, yazılı biçimde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

5684 sayılı Kanun'un 30 uncu maddesinin (17) numaralı fıkrası, Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik’in 16/13 üncü ve AAÜT’nin 17/2 nci maddeleri bir bütün olarak yorumlandığında tarafların avukat ile temsil edildiği hâllerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücretinin, her iki taraf için de AAÜT’de yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biri olarak hükmolunması gerektiği anlaşılmaktadır.

Bu itibarla; İtiraz Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekâlet ücretine ilişkin olarak anılan mevzuat uyarınca maktu vekâlet ücretinin altında kalmamak kaydıyla asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin 1/5’i oranında vekâlet ücreti yerine nispi ve tam vekalet ücretine hükmedilmesi doğru olmamıştır. " gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. İtiraz Hakem Heyetince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı vekilinin Uyuşmazlık Hakem Heyetinin kararına yönelik itirazının reddine, itiraza konu kararın aynen infazına karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; garame hesabı yapılması gerektiğini, aynı kazayla ilgili başka dosyalarda bu nedenle hesaplamanın doğru yapılamayacağı gerekçesiyle el çekme kararı verildiğini, mevcut dosyalar ve taleplerin dikkate alınmadığını, tüm derdest dosyaların celbi gerektiğini, tüm bilgi ve belgelerin dosyaya sunulması için ek süre talep edildiğini ancak taraflarına süre verilmeden karar verildiğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davalıya ZMSS poliçesi ile sigortalı aracın karıştığı trafik kazası sonucu destekten yoksun kalma tazminatı talebine ilişkindir.

1-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 297 nci maddesinin 2 nci fıkrası gereğince hükmün sonuç kısmında taleplerin her bir hakkında açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde karar verilmesi gerektiği açık olup İtiraz Hakem Heyetinin daha önceki kararı Dairece bozulmakla infazı kâbil bir hüküm ortadan kalktığından bozma sonrasında İtiraz Hakem Heyetince 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 297 nci maddesinin 2 nci fıkrası gözetilerek bozma doğrultusunda yeniden hüküm kurulması gerekirken davalı itirazının reddi ile ortadan kalkan İtiraz Hakem Heyeti kararının aynen infazına şeklinde karar ile yetinilmesi hatalı olup karar infaz edilebilir nitelikte olmadığından ve HMK 297 nci maddesinde belirtilen unsurları taşımadığından İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulması gerekmiştir.

2-Bozma neden ve şekline göre; davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.

VII. KARAR

1.Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA, 2. Yukarıda (2) numaralı bentte açıklanan sebeplerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine,