Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2025/8015 K.2025/13997

Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekili ve davalı ... İnşaat ve Taahhüt A.Ş vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı vekilinin istinaf başvurusunun reddine, davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, kararın kaldırılmasına, yeniden hüküm tesisi ile davanın kısmen kabulüne kesin olmak üzere karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi ek kararı ve kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmiş, Dairece kararın bozulmasına karar verilmiştir.

Bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince davalı vekilinin istinaf başvurusunun reddine, davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, kararın kaldırılmasına, yeniden hüküm tesisi ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, karar davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; davalılardan ...

İnşaat Taahhüt A.Ş adına kayıtlı diğer davalı ... idaresindeki aracın, müvekkillerinin murisi olan ...'ın da içinde bulunduğu askeri araç ile karıştığı çift taraflı trafik kazasında ...'ın vefat ettiğini, 06... plakalı araç sürücüsünün şerit ihlali yaparak ağır kusurlu davrandığını, müvekkili ...'nin eşi olan müteveffa ...'ın Uzman Çavuş olarak görev yaptığını, müvekkili ile müşterek çocuğun destekten yoksun kaldıklarını, murisin ölümünden davacıların derinden etkilendiğini belirterek,

fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla ... için 40.000,00 TL maddi ve 100.000,00 TL manevi ve oğlu ... için 10.000,00 TL maddi ve 100.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 14.12.2006 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davanın, müvekkilinin yerleşim yeri olan Muş ili ... ilçesinde görülmesi gerektiğini, mahkemenin yetkisiz olduğunu, kusur oranının tespit edilmesi gerektiğini, Muş Ağır Ceza Mahkemesinin 2012/285 E.-2014/466 K. sayılı dosyasının Yargıtay'da olduğunu ve kesinleşmediğini, müvekkilinin, bilirkişi raporunda çıkan bedeli Jandarma Genel Komutanlığına ödediğini, müvekkilinin tali kusurlu olduğunu, raporlarda bu hususun belli olduğunu, kazanın 14.12.2006 tarihinde meydana geldiğini, davanın 10 yıllık zamanaşımına uğradığını, tüm bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ...

İnşaat vekili cevap dilekçesinde; trafik kazasının 14.12.2006 tarihinde meydana geldiğini, 10 yıllık zamanaşımı süresinin 14.12.2016 tarihinde dolduğunu, davanın 03.01.2017 tarihinde açıldığını, davanın zamanaşımı yönünden reddinin gerektiğini, davacı ... ile oğlu ...'ye 16.04.2007 tarihinde Güvence Hesabından toplam 57.500,00 TL ödeme yapıldığını, talep edilen maddi tazminatların yapılan ödemeler nedeniyle reddedilmesini, davacıların mirasbırakanı olan ...' ın Jandarma Asayiş Komando Bölük Komutanlığında Uzman Çavuş olarak görev yaptığını, İçişleri Bakanlığı tarafından kendilerine gerekli tazminatların ödendiğini, maaş bağlandığını,

bu nedenle maddi tazminat alacaklarının bulunmadığını, trafik kazasının meydana gelmesinde müvekkili şirketin aracını kullanan ...'e ... Üniversitesi'nden verilen raporda kusur atfedilmediğini, tüm kusurun askeri aracı kullanan ...'a ait olduğunun bildirildiğini, aracın kaza olduğu tarihlerde ... Sigorta ile ... Sigorta A.Ş ile sigortalı olduğunu, ... Sigorta ile ... Sigortaya davanın ihbar edilmesini, tüm bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesi'nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davanın kısmen kabulüne, davacı ... yönünden 10.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı ve 10.000,00 TL manevi tazminatın 14.12.2006 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, davacı ... yönünden 10.000,00 TL manevi tazminatın 14.12.2006 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemlerin ayrı ayrı reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ve davalı ...

İnşaat ve Taahhüt A.Ş vekili istinaf başvurusunda bulunmuşlar, Bölge Adliye Mahkemesince davalı vekilinin istinaf başvurusunun reddine, davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile incelenen kararın Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353/1-b maddesinin (2) numaralı alt bendi uyarınca düzeltilmek üzere kaldırılması ve düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle; davanın kısmen kabulüne, davacı ... yönünden 10.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı ve 30.000,00 TL manevi tazminatın 14.12.2006 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,

davacı ... yönünden 25.000,00 TL manevi tazminatın 14.12.2006 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemlerin ayrı ayrı reddine karar verilmiştir.

V.BOZMA VE SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuş, Dairece "1. Türkiye Cumhuriyeti Anayasa’sının 141 inci maddesi gereğince bütün mahkemelerin her türlü kararlarının gerekçeli olması gereklidir. Gerekçenin önemi Anayasal olarak hükme bağlanmakla gösterilmiş olup gerekçe ve hüküm birbirine sıkı sıkıya bağlıdır.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 297/1-c maddesi, bir mahkeme hükmünün kapsamının ne şekilde olması gerektiğini açıklamıştır.

Buna göre bir mahkeme hükmünde, tarafların iddia ve savunmalarının özetinin, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususların, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delillerin, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesinin, sabit görülen vakıalarla, bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebeplerin birer birer, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde hükümde gösterilmesi gereklidir. Bu kısım, hükmün gerekçe bölümüdür.

Gerekçe, hakimin (mahkemenin) tespit etmiş olduğu maddi vakıalar ile hüküm fıkrası arasında bir köprü görevi yapar.

Bu hükümler yargıda açıklık ve netlik prensibinin gereği ve kamu düzeni ile ilgili olup yasanın aradığı anlamda oluşturulacak kısa ve gerekçeli kararların hüküm fıkralarının açık, anlaşılır, çelişkisiz, uygulanabilir olmasının gerekliliği kadar, kararın gerekçesinin de sonucu ile tam bir uyum içinde, ifadeleri özenle seçilmiş ve kuşkuya yer vermeyecek açıklıkta olması zorunludur.

Yargıtay'ın hukuka uygunluk denetimi yapabilmesi için de ortada usulüne uygun şekilde oluşturulmuş bir hüküm bulunması gerektiği açıktır.

Yukarıdaki açıklamalar ışığında somut olaya bakıldığında, Bölge Adliye Mahkemesince kararın gerekçesinde davacı eş için 30.000,00 TL, müteveffanın çocuğu için 25.000.00 TL manevi tazminat takdirinin dosya kapsamına ve hakkaniyete uygun düşeceği değerlendirilip davacılar vekilinin manevi tazminata yönelik istinafı kabul edilmiş, İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılmış ve yeniden hüküm tesis edilmişse de;

kararın hüküm kısmında gerekçe ile çelişki oluşturacak şekilde davacı ... yönünden 30.000,00 TL manevi tazminatın ve davacı ... yönünden 25.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan müştereken müteselsilen tahsili ile davacılara ödenmesine karar verilmiştir.

Şu hali ile gerekçe ile hüküm arasında çelişki olduğu ve hükmün infazda tereddüt yaratacak nitelikte olduğu açıktır.Bu durumda; açıklanan yasa hükümlerine ve içtihada uygun şekilde gerekçe hüküm çelişkisi içermeyen kendi içinde tutarlı, maddi olaya ve talebe uygun, denetime elverişli ve infazda tereddüt yaratmayacak şekilde gerekçeli karar ve hüküm oluşturulmak gerekirken, Anayasa'nın 141 inci maddesi ile 6100 sayılı HMK'nın 2 97... inci maddelerine aykırı şekilde hüküm tesisi kararın bozulması gerektirmiştir.2.

Bozma neden ve şekline göre davacılar vekilinin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir." gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

Bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince, davanın kısmen kabulüne, davacı ... yönünden 10.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı ile 25.000,00 TL manevi tazminatın 14.12.2006 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, davacı ... yönünden 30.000,00 TL manevi tazminatın 14.12.2006 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemlerin ayrı ayrı reddine karar verilmiştir.

VI.TEMYİZ

A. Temyiz sebebleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; bilirkişi raporuna yapılan itirazların dikkate alınmadığını, hükmedilen manevi tazminatın düşük olduğunu, yargılama gideri ve vekalet ücretinin hatalı hükmedildiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davalıların sürücüsü ve işleteni olduğu aracın karıştığı trafik kazası sonucu yolcunun ölümü nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat talebine ilişkindir.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle kurumunca desteğe ödenen tütün beyi ikramiyesi (25.677,77 TL) ifa amaçlı ödeme niteliğinde olmadığından, davacı ...'ın hesaplanan tazminatından mahsup edilmemesi gerekmekte ise de davanın fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak kısmi dava olarak açıldığı,

davacı ...'nin davasını ıslah etmediği ve taleple bağlı kalınarak davanın kabulüne karar verildiği gözetildiğinde, bu hususun ileride açılabilecek muhtemel ek davada değerlendirilebilecek olmasına ve kararda belirtilen gerekçelere göre karar usul ve kanuna uygun olup davacılar vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR