Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2025/8586 K.2025/16385

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde. 16.04.2016 tarihinde davacı yayanın, yaya geçidini kullanarak karşıdan karşıya geçmeye çalıştığı sırada davalı ...'ın sevk ve idaresindeki tescilsiz ve plakasız motosikletin davacı yayaya çarptığını, meydana gelen trafik kazası nedeniyle davacının yaralanarak malul kaldığını, davalı ...'ın davalı ...

Hat Döner-... isimli işyerinin paket servis taşıma işini yaptığını, davaya konu motosikletin bu davalı işyerine ait olduğunu, bu nedenle işyerinin de araç işleten olarak zarardan sorumlu olduğunu, davaya konu motosikletin kaza tarihinde Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) bulunmaması sebebiyle davalı ... Hesabının da meydana gelen zararı tazmin etmesi gerektiğini, eldeki davadan önce 30.06.2017 tarihinde yaptıkları başvuru üzerine davalı ...

Hesabının 17.08.2017 tarihinde davacıya 57.519,00 TL tazminat ödediğini, ancak söz konusu tazminatın eksik olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100,00 TL cismani zarardan kaynaklanan maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek mevduata uygulanacak en yüksek faiz oranıyla birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen, 50.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek mevduata uygulanacak en yüksek faiz oranıyla birlikte davalılardan ... ve ...

Hat Döner-...'ten müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep edilmiş, ıslah dilekçesiyle maddi tazminata ilişkin talebini 252.481,00 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin davacı tarafa ödemede bulunarak üzerine düşen tüm sorumluluğu yerine getirdiğini, 17.08.2017 tarihinde davacıya 57.519,00 TL ödendiğini, kazaya karışan aracın cinsinin ve trafik sigortası yaptırma zorunluluğu bulunan araçlardan olup olmadığının tespiti, maluliyet ve kusur raporu alınması gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

Davalı ... cevap dilekçesinde; davacının talep ettiği manevi tazminat bedelini ödeyecek durumunun olmadığını, asgari ücret ile çalıştığını, talep edilen tazminat bedelini kabul etmediğini belirterek davanın reddini istemiştir.

Davalı ... Hat Döner-...'e dava dilekçesinin tebliğ edildiği davalının cevap dilekçesi sunmadığı anlaşılmıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davaya konu motosiklete ait faturanın davalı ... adına olduğu, aracın davalı ...'a ait olduğunun anlaşıldığı, motosikletin silindir haciminin 98... olduğu, dosya kapsamında alınan kusur bilirkişi raporuna göre davalı sürücü ...'ın kazanın meydana gelmesinde %100 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiği, Adli Tıp Kurumu 2. İhtisas Kurulunun 27.09.2019 tarihli raporuna göre davacının kazadan kaynaklanan maluliyetinin %21 oranında olduğu,

aktüer bilirkişi raporunda davalı ... tarafından 17.08.2017 tarihinde davacıya ödenen 57.519,00 TL tazminatın, ödeme tarihindeki verilere göre eksik olduğunun tespit edildiği, rapor tarihindeki verilere göre 331.565,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının hesaplandığı, hesaplanan tutarın kaza tarihindeki sakatlanma teminat limiti olan 310.000,00 TL'nin üzerinde olması sebebiyle 310.000,00 TL teminat limitinden davalı ... tarafından ödenen 57.519,00 TL'nin mahsup edilmesi sonucu bakiye teminat limitinin 252.481,00 TL olduğunun hesaplandığı, meydana gelen maddi zarardan davalı sürücü ... ile davalı ...

Hesabının sorumlu olduğu, her ne kadar 16.04.2016 tarihinde meydana gelen trafik kazasında kazaya karışan tescilsiz motosikletin işleteni oluğu belirtilerek davalı ... Hat Döner- ... hakkında dava açılmış ise de; davaya konu tescilsiz motosikletin davalı ... adına olduğu, davalı ... Hat Döner-...'in araç işleteni olduğunun kabulünü gerektirir herhangi bir bilgi veya belge bulunmadığı, davalı ...

Hat Döner-...'in araç işleteni olarak meydana gelen zarardan sorumlu olduğunun ispat edilemediği, bu nedenle anılan davalı hakkındaki davanın reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle davacı tarafından davalı ...

Hat Döner-... hakkında açılan davanın reddine, davacı tarafından davalılar ... ve ... hakkında açılan maddi tazminat talebinin kabulü ile 252.481,00 TL maddi tazminatın ... yönünden 28.07.2017 tarihinden davalı ... yönünden kaza tarihi olan 16.04.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, davacının manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 30.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 16.04.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalı ...'dan tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine; Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesince açıklanan ve benimsenen nedenlerle dosya içeriğine, toplanan delillere, hükmün dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye ve delillerin takdirinde ve değerlendirilmesinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, İlk Derece Mahkemesince maddi tazminat yönünden davanın kabulüne karar verilmiş olmasında, usul ve esas yönünden yasaya aykırı bir durum bulunmadığı gerekçesiyle davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; tescilsiz aracın neden olduğu kaza dolayısıyla davalı ...

Hesabının sorumluluğunun bulunmadığını, tescil kaydının silinme sebebinin önemli olduğunu, zira kazadan önceki dönemde tescil kaydı bulunan ve hurdaya ayrılması nedeniyle tescil kaydı silinen bir aracın yeniden tescili mümkün olmayacağından, trafik sigortası yaptırma zorunluluğunun da olmayacağını, buna karşın araç tescil kaydının farklı bir nedenle silinmiş olması halinde, araç sahibi tarafından aracın yeniden tescil ettirilmesinin mümkün olduğunu ve bu durumda trafik sigortası yaptırılmasının zorunlu olacağını, bu itibarla, kazayı yapan motosikletin tescil kaydının bulunmayışının sebebinin net biçimde tespit edilmesi gerektiğini,

motosikletin bilgileri tespit edilip, araca ait trafik tescil dosyasının tamamının (aracın ilk tescil kaydından itibaren) ilgili merciden getirtilmesi, daha önceki dönemde tescil kaydı bulunduğunun tespiti halinde tescil kaydının silinme sebebinin ve bu tarihten sonra yeniden tescilinin yapılıp yapılmadığının saptanması ve davalı ...

Hesabının hukuki durumunun tespit edilmesi gerektiğini, somut olayda trafik sigortası bulunmayan aracın, işleteni tarafından talep edilse dahi trafik sigortası yaptırılamayan tescilsiz bir araç olduğunu, işleteni tarafından iradi olarak trafik sigortası yaptırılmayan hallerde, davalı ...

Hesabının araç işletenin sorumluluğunu ilgili mevzuat çerçevesinde üstlenmekle yükümlü olduğunu, tescilsiz bir aracın trafik sigortasının bulunmasının hukuken ve fiilen imkansız olduğunu, böyle bir durumda ...'nın sorumluluğuna gidilebilmesinin de hukuken mümkün olmadığını, kazaya sebebiyet veren aracın cinsinin tespit edilmesi, tescilsiz aracın silindir hacminin 50 cm'ten fazla olup olmadığı ile işbu aracın trafik sigortası yaptırma zorunluluğu bulunup bulunmadığının incelenmesi gerektiğini, davacının bakiye tazminat talebi için davalı ...

Hesabına başvuru yapmadığını, bakiye tazminat için başvuru şartının gerçekleşmediğini, davacının davalı ... Hesabına yaptığı başvuru üzerine davacıya 17.08.2017 tarihinde 57.519,00 TL tazminat ödendiğini, davacı tarafından bakiye tazminat talebine ilişkin olarak davalı ... Hesabına başvuru yapılmaksızın huzurdaki davanın ikame edildiğini, davacının dava dilekçesinde her ne kadar ... .....

Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nin 09.05.2017 tarih, 170003475 sayılı sağlık raporuyla tespit edilen %10 maluliyet oranının gerçek maluliyet oranını yansıtmadığını belirtmişse de, işbu rapor ile davalı ... Hesabına başvuruda bulunulduğunu, davalı ... tarafından iletilen evraklar çerçevesinde hesaplama yaptırıldığını, işbu raporda belirtilen maluliyet oranının üstünde maluliyet olduğu düşünülüyor ise, davacı tarafından yeni bir maluliyet raporu alınarak davalı ...

Hesabına bakiye maluliyet tazminatına ilişkin başvuruda bulunulması gerektiğini, başvuru şartı yerine getirilmeksizin açılan davanın dava şartı eksikliği nedeniyle usulden reddi gerektiğini, maluliyet oranları arasındaki çelişki giderilmeksizin hüküm kurulmasının hatalı olduğunu, maluliyetin artması söz konusu ise bunun süregelen tedaviler ile ispatlanması gerektiğini, bu hususta eksik inceleme ile hüküm kurulmasının hatalı olduğunu, davalı ... yönünden faiz başlangıç tarihinin hatalı tespit edildiğini, davacının işbu davayı açmadan önce, bakiye tazminata ilişkin olarak davalı ...

Hesabına herhangi bir başvuruda bulunmadığını, bu durumda davalı ...'nın temerrüdünden bahsedilemeyeceğini, aksi kanaatte olunması halinde ise temerrüt tarihinin ancak dava tarihi olabileceğini, manevi tazminat yönünden yargılama giderlerinden davalı ... Hesabının sorumlu tutulmasının hatalı olduğunu, davalı ... Hesabının manevi tazminat kapsamında herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, kaza tarihinde Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) bulunmayan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanan davacı yayanın sürekli iş göremezlik tazminatı ve manevi tazminat talebine ilişkindir.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere, dosya kapsamındaki Türkiye Noterler Birliği Sicil ve Tescil Hizmetleri Müdürlüğünün 04.07.2025 tarihli yazısına göre, davaya konu motosikletin tescil ve sicil kayıtlarında trafikten çekme ve hurdaya ayırma işlemine ilişkin bilgiye rastlanmadığı, motosikletin ilk defa 12.07.2017 tarihinde tescil edildiği, eski tescil kaydının da bulunmadığının belirtildiği,

motosikletin, 16.04.2016 kaza tarihi itibariyle tescilsiz olduğu, kaza tarihinden sonra 12.07.2017 tarihinde ilk defa tescil edildiği, kaza tarihinde veya daha önce hurdaya ayrılmadığı, kaza tarihinde motosikletin Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) bulunmadığı, dosyadaki faturaya göre motosikletin silindir hacminin 98... olduğu, silindir hacminin 50... 'ün üzerinde olması sebebiyle trafik sigortası yaptırması zorunlu araçlardan olduğu, açıklanan nedenlerle davalı ...

Hesabının meydana gelen zarardan sorumluluğunun bulunduğu, davacının eldeki davadan önce davalı ... Hesabına 30.06.2017 tarihinde gerekli belgeler ile başvuru yaptığı, davalı ... Hesabının 17.08.2017 tarihinde davacıya 57.519,00 TL tazminat ödediği, davacı vekilinin 14.08.2017 tarihli ibranameyi ihtirazi kayıt koymak suretiyle imzaladığı, eldeki davanın 2918 sayılı KTK'nun 111 inci maddesine göre 2 yıllık süresi içinde açıldığı, davacının dava tarihinden önce davalı ...

Hesabına usulüne uygun bir başvurusunun bulunmasına rağmen davalı tarafından davacının tüm zararının karşılanmamış olması nedeni ile eldeki davanın açıldığı, davacının ek tazminat için davalı ...

Hesabına başvuru yapma zorunluluğunun bulunmadığı, hükme esas alınan maluliyet raporunun mevzuat hükümlerine uygun hazırlandığı, ilk alınan maluliyet raporu 1 yıl süre ile geçerli olduğu için maluliyete ilişkin çelişkiden bahsedilemeyeceği, davacının maluliyetinin arttığı yönünde bir iddiasının bulunmadığı, eldeki davanın kısmi ödemenin eksik olması nedeniyle bakiye tazminat talebine ilişkin olduğu, davalı ...

Hesabının temerrüde düştüğü, temerrüt tarihinde hata olmadığı, İlk Derece Mahkemesi tarafından manevi tazminat davası bakımından davalı ... aleyhine yargılama giderine hükmedilmediğinin anlaşılmasına göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR