Yargıtay 5. Ceza Dairesi E.2013/6245 K.2014/10228

İlk derece mahkemesince verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Sanık Tahsin hakkında kurulan beraet ve düşme hükümlerinin incelenmesinde;

Delilleri takdir ve gerekçesi gösterilmek suretiyle verilen beraet ve düşme hükümleri usul ve kanuna uygun olduğundan yerinde görülmeyen katılan vekilinin temyiz itirazlarının reddiyle hükümlerin ONANMASINA,

Sanıklar Halil, Aziz, Metin, Memet, Davut, Ramazan, Hüseyin, Ahmet, Mehmet, Reşat ve Murat hakkında 2002, 2003 ve 2004 yıllarında işlendiği belirtilen görevi kötüye kullanma suçundan açılan kamu davalarının zamanaşımı nedeniyle düşmesine, 2005 yılında işlendiği belirtilen görevi kötüye kullanma suçundan ise Murat'ın beraetine, diğer sanıkların mahkumiyetlerine ilişkin kurulan hükümlerin incelenmesinde;

Suç tarihinde Bursa Seyyar Pazarcılar Odası yönetim kurulu başkan ve üyeleri olan Mehmet, Ahmet, Aziz, Hüseyin, Reşat, Ramazan ve Davut, denetim kurulu üyeleri Memet, Metin ve Halil ile oda genel sekreteri Murat'ın, 5362 sayılı Kanunun 59. maddesi uyarınca görevlerini yerine getirirken görevleriyle ilgili suç teşkil eden fiil ve hareketlerinden ve özellikle bu kuruluşların paraları ile para hükmündeki evrak, senet ve diğer malları aleyhine, bilanço, kesin hesap, rapor, diğer her çeşit evrak ve defterleri üzerinde işledikleri suçlardan dolayı kamu görevlileri gibi sorumlu oldukları,

adı geçen sanıkların görev yaptıkları dönem içinde oda gelirlerini düşük göstererek üst birlik olan Bursa Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliğine eksik katılım payı ödemek suretiyle görevlerini kötüye kullandıkları iddia olunan olayda, 21/06/2005 tarihinde yürürlüğe giren 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları Kanununun 14. maddesinde kayıt ve aidat ücretleri yanında odanın amacını gerçekleştirmek için kurulacak kuruluş ve iştiraklerin gelirlerinin de “oda gelirleri” arasında sayıldığı, 25. maddesinde birliğin gelirleri arasında bağlı odalardan alınan katılma paylarının gösterildiği,

61. maddede ise odaların birlik ve üyesi oldukları federasyonlara ödeyecekleri katılma payının ödemeyi yapacak meslek kuruluşunun bir önceki yıl gayri safi gelirlerinin %3'ü olduğunun belirtildiği, yargılama aşamasında alınan bilirkişi raporlarında Bursa Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliğine ödenmesi gereken katılım paylarının yıllar itibariyle gayrisafi gelir tutarı esas alınarak hesaplanması gerekirken, giderler gelirlerden düşülerek safi gelir üzerinden ödendiği ve bu nedenle sanıklar tarafından oda zararına gecikme cezası ve faiz ödenmesine sebebiyet verildiğinin ifade olunması karşısında,

öncelikle savunma ve dosya kapsamı ile odadaki idari ve mali iş bölümü gözetilerek oda tarafından üst birliğe yapılan ödemelerin hangi sanıklar tarafından ve ne şekilde gerçekleştirildiğinin saptanması, 5362 sayılı Kanunun 22. maddesinin (d) bendinde üst birlik yönetim kurullarının, odaların çalışmalarının mevzuat ve oda ana sözleşmesi esasları içinde yürütülmesini sağlamak üzere gerekli görülecek zamanlarda, işlemlerini incelemek ve alınması gerekli tedbirler hakkında bildirimde bulunmak, (l) bendinde birlik katılma payının ve kayıt ücretinin üye odalardan elektronik ortamda tahsilini sağlamak,

aynı Kanunun 23/d maddesinde ise birlik denetim kurulunun birlik kayıt ücreti ve katılma paylarının üye odalardan zamanında tahsil edilip edilmediğini kontrol etmek ve birliğin işlem ve hesapları hakkında genel kurula rapor vermekle görevli olduklarının ifade edilmesi, sanık M..

Ç..'ın aşamalarda kendileri görevden ayrıldıktan sonra şikayette bulunulduğunu, üst birliğe her yıl bilanço gönderildiği halde kendilerine uyarıda bulunulmadığını savunması, yargılama evresinde dosyaya sunulan TESK Başkanlığının, pazarcılar odalarının esnafa kullandırdıkları pazar yerleri için yaptıkları giderlerin 213 sayılı Vergi Usul Kanununda sayılan belgeler ile 6362 sayılı Kanunun 60. maddesinde sayılan gider belgeleri düzenlenmek koşuluyla üst birliğe ödenecek katılım payı matrahından düşülebileceği yönündeki 21/12/2009 tarihli görüş yazısı da dikkate alınarak,

oda tarafından yapılan eksik ödemeler hususunda üst birlik olan Bursa Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliğinin yetkili organları tarafından denetleme ve uyarı yapılıp yapılmadığının araştırılmasından, suç kastı üzerinde durulmasından, yapılmış bir uyarıya rağmen mevzuata uygun biçimde katılım payının ödenmemesi durumunda üst birliğin mağduriyetine neden olunacağının nazara alınmasından sonra belirtilen araştırmaların sonucuna göre sanıkların hukuki durumlarının takdir ve tayini gerektiği gözetilmeden eksik inceleme ve yetersiz gerekçelerle yazılı şekilde hükümler kurulması,

Kabule göre de;

Sanıkların görevde bulundukları 15/01/2002-28/11/2005 tarihleri arasında bir suç işleme kararının icrası kapsamında gerçekleşen eylemlerinin kül halinde zincirleme ihmal suretiyle görevi kötüye kullanmak suçunu oluşturacağı gözetilmeden suç vasfına ilişkin yanılgılı değerlendirmeyle yazılı şekilde hükümler kurulması,

5237 sayılı TCK'nın 53/1-a maddesindeki yetkiyi kötüye kullanmak suretiyle atılı suçu işleyen sanıklar hakkında aynı Kanunun 53/5. madde ve fıkrası gereğince, cezanın infazından sonra başlamak üzere, hükmolunan cezanın yarısından bir katına kadar bu hak ve yetkinin kullanılmasının yasaklanmasına karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,