Ana dosya kapsamında; sanıklardan ... ve ... hakkında nitelikli dolandırıcılık, ... ve ... hakkında suç delillerini yok etme, gizleme veya değiştirme, birleşen Hizan Asliye Ceza Mahkemesinin 2005/21 Esas sayılı dosyası kapsamında; sanıklar ..., ..., ..., ... ve ... hakkında denetim görevinin ihmali, birleşen 2004/119 Esas sayılı dosya kapsamında; sanık ... hakkında ihmali ve icrai davranışlarla görevi kötüye kullanma ve güveni kötüye kullanma suçlarından açılan kamu davalarının zamanaşımı nedeniyle düşürülmesine, birleşen 2004/119 Esas sayılı dosya kapsamında; sanık ... hakkındaki kamu görevlisinin resmi belgede sahteciliği ve zimmet suçlarına ilişkin eylemlerin kül halinde zimmet suçunu oluşturduğu kabul edilerek mahkumiyet
Mahalli mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:
Mahkemece 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun Ek 1 ve Ek 2/son maddeleri uyarınca davanın Tarım ve Orman Bakanlığına ihbarı mümkün görülmüştür.
1-Ana dosya kapsamında; sanıklardan ... ve ... hakkında nitelikli dolandırıcılık, ... ve ... hakkında suç delillerini yok etme, gizleme veya değiştirme, birleşen Hizan Asliye Ceza Mahkemesinin 2005/21 Esas sayılı dosyası kapsamında; sanıklar ..., ..., ..., ... ve ... hakkında denetim görevinin ihmali, birleşen 2004/119 Esas sayılı dosya kapsamında; sanık ... hakkında ihmali davranışla görevi kötüye kullanma suçlarından açılan kamu davalarının zamanaşımı nedeniyle düşürülmesine ilişkin hükümlere yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;
Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin soruşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya içeriğine göre yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine,
Ancak;
Kamu davalarının zamanaşımı nedeniyle 5271 sayılı CMK'nın 223/8. maddesi uyarınca düşmesi yerine düşürülmesine karar verilmesi,
Kanuna aykırı, katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi de gözetilerek CMUK'nın 321. maddesi uyarınca hükümlerin BOZULMASINA, ancak bu cihet yeniden yargılamayı gerektirmediğinden CMUK'nın 322. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak hüküm fıkrasında yer alan "düşürülmesine" ibarelerinin “düşmesine” şeklinde değiştirilmesi suretiyle sair yönleri usul ve yasaya uygun olan hükümlerin DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
2-Sanık ... hakkında birleşen 2004/119 Esas sayılı dosya kapsamındaki kamu görevlisinin resmi belgede sahteciliği ve zimmet isnatlarının kül halinde zimmet suçunu oluşturduğu kabul edilerek verilen mahkumiyet ve birleşen 2004/119 Esas sayılı dosya kapsamında icrai davranışla görevi kötüye kullanma ve güveni kötüye kullanma suçlarından açılan kamu davalarının zamanaşımı nedeniyle düşürülmesine ilişkin hükümlere yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde ise;
Birleşen 2004/119 Esas sayılı dosya kapsamında; suç tarihlerinde 2378 sayılı Hizan Tarım Kredi Kooperatifinde yetkili memur ve müdür olarak görev yapan sanığın, tahsil ettiği paralar ile temizlik işçisi ücretinden kestiği vergi tahsilatını ve kasadan aldığı paraları kullandıktan sonra iade etmek, avans olarak para çekmek, fazladan ücret almak, belgesiz ve usulsüz harcama kaydı oluşturmak, haksız yere teşvik primi almak, kredi limitlerinin çok üzerinde kredi kullandırmak, kasasındaki açığı kapatmak amacıyla kooperatife ait su pompasını satmak, bir kısım ortaklar adına kredi çekerek kullanmak,
ortaklardan tahsil ettiği paraları kayıtlara geçirmemek suretiyle zimmet, icrai davranışla görevi kötüye kullanma ve güveni kötüye kullanma suçlarını işlediğinin iddia edildiği, bir kısım eylemleri kabul ederek geri ödeyeceğini beyan eden sanığın bilgisizliğinden kaynaklı olarak bu işlemleri gerçekleştirdiği savunmasında bulunduğu, hükme esas alınan bilirkişi raporunda iddianame kapsamında yer alan yirmi dört isnattan sadece üç tanesi yüzeysel olarak irdelenmek suretiyle hazırlanmakla hüküm kurmaya yeterli ve elverişli olmadığı nazara alınarak;
dosyanın tüm ekleriyle birlikte Sayıştay emekli uzman denetçilerinden oluşacak üç kişilik yeni bir bilirkişi heyetine tevdi ile her bir isnat yönünden ayrı ayrı değerlendirme yapılmak suretiyle sanığın uhdesinde kalan miktar bulunup bulunmadığını, kullanma zimmeti niteliğindeki eylemler yönünden zimmetin konusu geçici süre kullanılan paradan bu süre içinde elde edilebilecek nema miktarı olmakla sanığın uhdesinde kasten tuttuğu kabul edilen kooperatif paralarının miktarı, süresi, elde ettiği nema tutarını belirleyen ayrıntılı rapor alınması,
iddianamede görevi ve güveni kötüye kullanma olarak değerlendirilen eylemlerin de zimmet suçu kapsamında değerlendirilmesi, ayrıca ödemeleri kayıt dışı bırakma ve ilgililerin beyanlarına başvurulmak suretiyle belirlenebilen gerçeğe aykırı gider kayıt etme şeklindeki eylemlerinin nitelikli zimmet suçunu oluşturacağı, sahtecilik eylemlerinin 765 sayılı TCK'nın 202/2. maddesinde düzenlenen nitelikli zimmet suçunun unsuru olduğu,
buna karşılık 5237 sayılı TCK'nın 212. maddesindeki "Sahte resmi veya özel belgenin bir başka suçun işlenmesi sırasında kullanılması halinde, hem sahtecilik hem de ilgili suçtan dolayı ayrı ayrı cezaya hükmolunur." şeklindeki düzenleme uyarınca sanığın eylemlerinin hem zimmet hem de sahtecilik suçlarını oluşturacağı,
sanığın eylemlerinde iğfal kabiliyeti de irdelenerek sahtecilik suçunun unsurlarının bulunup bulunmadığının karar yerinde tartışılması ve sahteciliğin varlığının kabulü halinde bu suçtan da mahkumiyet hükmü kurularak sonucuna göre lehe kanunun belirlenmesi sonrasında hukuki durumunun takdir ve tayini gerekirken eksik inceleme ve yetersiz gerekçelerle yazılı şekilde hükümler kurulması,
Kabule göre de;
Sanığın yüklenen suçu bir suç işleme kararının icrası kapsamında değişik zamanlarda birden fazla kez işlediği kabul edildiği halde hakkında zincirleme suç hükümlerinin uygulanmaması,
Zimmete geçirildiği kabul edilen 2.119.073.331 lira (2.119,07 TL), suç tarihindeki ekonomik koşullara ve Dairemiz uygulamalarına göre değer azlığı sınırında kaldığı halde sanık hakkında 765 sayılı TCK’nın 219/3. maddesinin uygulanmaması,
765 sayılı TCK'nın 202/4. maddesi gereğince, suça konu eylem nedeniyle meydana gelen zararın ilgili kurum lehine ödettirilmesi ve belirtilen miktar üzerinden de nisbi harca hükmedilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,
765 sayılı TCK'nın 219/son maddesi uyarınca sanık hakkında müebbeten memuriyetten men cezasına hükmedilmesi gerektiği gözetilmeden yazılı şekilde aynı Kanunun 31. maddesinin uygulanması,
Kamu davalarının zamanaşımı nedeniyle 5271 sayılı CMK'nın 223/8. maddesi uyarınca düşmesi yerine düşürülmesine karar verilmesi,
Kanuna aykırı, sanık müdafin ve katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi de gözetilerek CMUK'nın 321. maddesi uyarınca hükümlerin BOZULMASINA 24/09/2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.