Yargıtay 5. Ceza Dairesi E.2021/14875 K.2023/7041

Sanıklar hakkında bozma üzerine kurulan mahkumiyet hükümlerinin; hüküm tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 inci maddesince temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (5271 sayılı Kanun) 260 ıncı maddesinin birinci fıkrasınca temyiz edenlerin hükümleri temyize hak ve yetkilerinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi uyarınca temyiz isteklerinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereğince temyiz isteklerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1.... Cumhuriyet Başsavcılığının, 02.01.2009 tarihli ve 2008/267 Soruşturma, 2009/3 Esas, 2009/1 numaralı İddianamesiyle sanıklardan ... hakkında rüşvet verme, ... hakkında rüşvet alma suçundan 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (5237 sayılı Kanun) 252 nci ve 43 üncü maddelerinin birinci fıkraları uyarınca cezalandırılmaları, 53 üncü maddesinin birinci fıkrası gereğince hak yoksunluğu ve sanık ... hakkında aynı Kanun'un 63 üncü maddesi gereğince mahsup hükümlerinin uygulanmasına karar verilmesi talebiyle kamu davası açılmıştır.

2.... Ağır Ceza Mahkemesinin, 22.10.2009 tarihli ve 2009/18 Esas, 2009/125 sayılı Kararı ile sanıklardan ...'ın rüşvet alma, ...'in rüşvet verme suçlarından, 5237 sayılı Kanun'un 252 nci maddesinin birinci fıkrası ve 62 nci maddesi uyarınca 5'er yıl hapis cezası ile cezalandırılmalarına, 53 üncü maddesi uyarınca hak yoksunluğu ve sanık ... hakkında aynı Kanun'un 63 üncü maddesi gereğince mahsup hükümlerinin uygulanmasına,

3.Dairemizin 16.02.2011 tarihli ve 2010/11032 Esas, 2011/871 sayılı ilamı ile; "Suçun niteliği ve unsurlarına etkisi bakımından, ruhsatsız olarak veya ruhsat verilen yerin izinsiz saha aşımı yapılmak suretiyle maden çıkartılmasıyla ilgili olarak ...... San. ve Tic. A.Ş. hakkında Çayırlı, Tercan, Aşkale ve ... Sulh Ceza Mahkemelerinde açılmış olan kamu davalarının sonuca bağlanıp bağlanmadığının tespitiyle, derdest olmaları halinde kesinleşmelerinin beklenilip buna dair onaylı karar suretlerinin dosyaya getirtilmesinden sonra bütün deliller birlikte değerlendirilerek sanıkların hukuki durumlarının tayin ve takdiri gerekirken eksik soruşturma ile yazılı şekilde hükümler kurulması,

Kabule göre de;

Sanıklar .... ve ...'un eylemlerinin teselsül ettiği nazara alınarak haklarında TCK.nun 43. maddesinin uygulanması gerektiğinin gözetilmemesi..." nedeniyle bahse konu hükümlerin bozulmasına,

4.... Ağır Ceza Mahkemesinin, 05.05.2011 tarihli ve 2011/36 Esas, 2011/52 sayılı Kararı ile daha önce tesis edilen hükümlerin usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle direnilmesine,

5.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 11.09.2012 tarihli ve 5 - 2011/300092 sayılı yazısı ile hükümden sonra yürürlüğe giren 02.07.2012 tarihli ve 6352 sayılı Yasa'nın 77 ilâ 94 üncü maddelerinde değişiklik yapan hükümlerin uygulanıp uygulanmayacağının değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması nedeniyle dosyanın mahkemesine iadesine,

6.... Ağır Ceza Mahkemesinin, 26.11.2012 tarihli ve 2012/106 Esas, 2012/105 sayılı Kararı ile daha önce tesis edilen hükümlerin usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle direnilmesine,

7.Dairemizin 18.11.2013 tarihli ve 2013/13615 Esas, 2013/10577 Karar sayılı ilamı ile; "Dairemizce de benimsenen Yargıtay CGK'nın 18.09.2012 gün ve 2012/420 Esas, 2012/1771 sayılı Kararı da nazara alınarak 6352 sayılı Yasanın geçici 2. maddesinin sadece karşılıksız yararlanma suçlarını kapsadığı anlaşılmakla anılan Kanunun rüşvet suçu yönünden getirdiği düzenlemeler de gözetilerek yapılan incelemede;

Suçun niteliği ve unsurlarına etkisi bakımından, ruhsatsız veya ruhsat verilen yerlerin dışına çıkılarak izinsiz saha aşımı yapılmak suretiyle maden çıkartılmasıyla ilgili olarak ..... San ve Tic. A.Ş. hakkında Çayırlı, Tercan, Aşkale ve ... Sulh Ceza Mahkemelerinde açılmış olan kamu davalarının sonuca bağlanıp bağlanmadığının tespitiyle, derdest olmaları halinde kesinleşmeleri beklenip buna dair onaylı karar suretlerinin dosyaya getirtilmesinden sonra bütün deliller

birlikte değerlendirilerek sanıkların hukuki durumlarının tayin ve takdiri gerekirken eksik soruşturma ile yazılı şekilde hükümler kurulması,

Kabule göre de;

Sanıklar .... ve ...'un rüşvet alma ve verme eylemlerinin bir suç işleme kararının icrası kapsamında olmak üzere değişik zamanlarda işlendiği anlaşılmasına rağmen haklarında tayin olunan cezaların 5237 sayılı Kanun'un 43 üncü maddesinin birinci fıkrası ile arttırılmaması,

Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, kamu davasına katılma üzerine, mahkumiyete karar verilmiş ise vekili bulunan katılan lehine, vekil duruşmalara katılmamış olsa dahi tarifede belirlenen maktu avukatlık ücretine hükmedilmesi gerektiği gözetilmeden sadece dilekçe yazım ücretinin karar altına alınması,

5237 sayılı Yasanın 53 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendindeki yetkiyi kötüye kullanmak suretiyle atılı rüşvet alma suçunu işleyen sanık ... hakkında aynı Yasanın 53 üncün maddesinin beşinci fıkrası gereğince cezanın infazından sonra başlamak üzere, hükmolunan cezanın yarısından bir katına kadar sadece bu hak ve yetkinin kullanılmasının yasaklanmasına karar verilmesi gerektiği gözetilmeden infazda tereddüt oluşturacak şekilde hüküm kurulması..." nedeniyle bahse konu hükümlerin bozulmasına,

8.... Ağır Ceza Mahkemesinin, 10.04.2014 tarihli ve 2014/6 Esas, 2014/71 sayılı Kararı ile daha önce tesis edilen hükümlerin usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle direnilmesine,

9.Dairemizin 04.05.2015 tarihli ve 2014/10651 Esas, 2015/11169 sayılı Kararı ile mahkemesince direnme kararı verilmiş olduğu dikkate alınarak, inceleme yapmakla görevli Yargıtay Ceza Genel Kuruluna gönderilmesi için esası incelenmeyen dosyanın Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına tevdiine,

10.Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 14.12.2016 tarihli ve 2015/564 Esas, 2016/1557 sayılı Kararı ile 6763 sayılı Kanun'un 38 inci maddesi ile 5320 sayılı Kanun'a eklenen Geçici 10 uncu madde uyarınca yerel mahkemece verilen direnme kararı üzerine Ceza Genel Kuruluna gönderilen ve öncelikle dairesince incelenmesinde zorunluluk bulunan dosyanın, Dairemize gönderilmesi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına tevdiine,

11.Dairemizin 01.06.2017 tarihli ve 2017/279 Esas, 2017/2475 sayılı Kararı ile 18.11.2013 günlü bozma kararımızın usul ve yasaya uygun olduğu ve yeniden yapılan inceleme sonucunda kararda bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle 6763 sayılı Kanunun 38 inci maddesi ile 5320 sayılı Kanuna eklenen Geçici 10 uncu maddesi uyarınca, dosyanın direnme konusunda karar verilmek üzere Yargıtay Ceza Genel Kuruluna gönderilmesi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına tevdiine,

12.Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 06.05.2021 tarihli ve 2017/5-872 Esas, 2021/202 sayılı Kararı ile sanık ...’ın ... San. ve Dış Tic. A.Ş.’nin ruhsatsız veya ruhsata aykırı olarak saha aşımı yapmak suretiyle maden arama ve işletme faaliyetinde bulunulmasına göz yumduğu, anılan şirket hakkında tutanak düzenlenmesini engellediği, sanık ...’un yapacağı usulsüz eylemlere yönelik olarak ona yol gösterdiği, bunların karşılığında da sanık ...’tan menfaat temin ettiği anlaşıldığından sanıkların rüşvet suçunu işlediklerine ve Yerel Mahkemece sanıklar hakkında kurulan mahkumiyet hükümlerinin eksik araştırmayla kurulmadığına, direnme gerekçesinin isabetli olduğuna ve uygulamanın denetlenmesi için dosyanın Dairemize gönderilmesine,

Karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Katılan vekilinin temyiz sebepleri, yüklenen suçun sanıklar tarafından bir suç işleme kararının icrası kapsamında değişik zamanlarda işlenmiş olmasına rağmen zincirleme suç hükümlerinin uygulanmadığına ve sair hususlara,

Sanık ... müdafiinin temyiz sebepleri, sanığın suç tarihi olan 29.07.2008 tarihinde .... San. ve Dış Tic.

A.Ş.’nin yetkilisi ve temsilcisi olmadığına, bu şirket ile hukuki ve fiili hiçbir bağının bulunmadığına, ormanı işgal nedeniyle açılan Aşkale Asliye Ceza Mahkemesinin 2012/91 Esasına kayıtlı kamu davasında müvekkili hakkında beraat kararı verildiğine, orman arazisine aşım yapıldığına dair tutanakların olay yerinde düzenlenmesi gerektiği halde masa başında düzenlendiğine, Çayırlı Sulh Ceza Mahkemesinin 2009/18 ve Aşkale Asliye Ceza Mahkemesinin 2009/87 Esas sayılı dosyaları kapsamında yapılan keşifler neticesinde alınan bilirkişi raporlarında aşım yapılmadığının belirtildiğine, bu itibarla menfaat teminini gerektirir bir durum bulunmadığına,

söz konusu raporlardaki tespitler nedeniyle müvekkilinin gayrimeşru zeminde bulunmadığına, diğer sanık ...'ın aşımları tespit etme görevinin bulunmaması nedeniyle görevi ile bağlantılı olmayan bir hususta menfaat temin ettiğinin kabulü halinde fiilin rüşvet olarak değerlendirilmesinin mümkün olmadığına, sanıkların ailecek görüştüklerine, yapılan yardımlar ile suç tarihleri arasındaki fark nedeniyle rüşvet anlaşmasının gerçekleşmediğine ve sair hususlara,

Sanık ... müdafiinin temyiz sebepleri, iletişimin tespiti kararlarının hukuka aykırı olduğuna, müvekkilinin maden ve orman sahasında görevinin bulunmadığına, menfaat temini olarak değerlendirilen hususların ikram ve nezaket ifadesi niteliğinde olduğuna, hangi yararın hangi iş için sağlandığının ortaya konulamadığına, anlaşma yapıldığına dair delil elde edilemediğine, 44.000 TL paranın sanık ... tarafından müvekkiline verilen borç olduğuna, aşım yapılıp yapılmadığı yapılmış ise kim tarafından ne zaman gerçekleştirildiğine dair bir tespit bulunmadığına, suç zabıtlarının orman haritası üzerinden düzenlendiğine ve sair hususlara, İlişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Suç tarihinde ... Orman İşletme müdürü olarak görev yapan sanık ...’ın, .... San. ve Dış Tic.

A.Ş.’nin sahibi olan ...’in madencilik alanında yaşadığı sorunlarla çok yakından ilgilendiği, bu şahsın zarar görmemesi için kendisine yol gösterdiği, sorumluluk alanında cereyan eden ruhsat dışı maden çıkarma faaliyetlerine göz yumulmasını sağladığı, hiçbir şekilde suç tutanağı tutturmadığı, bunun karşılığında menfaat temin ettiği, bu kapsamda ...’in ...’ın arkadaşı ...’e ait hesaba 44.000 TL para göndererek bu paranın sanığa verilmesini sağladığı, ...’ın İstanbul’da üniversite eğitimi gören kızı ....’a buzdolabı gönderdiği, aynı kişiyi ...

Sanayi ve Dış Ticaret A.Ş.'de bir süre sigortalı olarak gösterdiği, ...'ın kızının dil okulu masraflarını karşıladığı ve ... ile eşi ...’ın .... Hotel Resort'ta konaklama giderlerini ödediği, böylelikle sanıklardan ...'ın rüşvet alma, ...'in rüşvet verme suçunu işledikleri iddiasıyla kamu davası açılmıştır.

Mahkemece; sanık ...’ın ..... San. ve Dış Tic. A.Ş.’nin ruhsatsız veya ruhsata aykırı olarak saha aşımı yapmak suretiyle maden arama ve işletme faaliyetinde bulunulmasına göz yumduğu, anılan şirket hakkında tutanak düzenlenmesini engellediği, sanık ...’un yapacağı usulsüz eylemlere yönelik olarak ona yol gösterdiği, bunların karşılığında da sanık ...’tan menfaat temin ettiğinin, sanık savunmaları, iletişim dinleme-denetleme-arama ve el koymaya ilişkin mahkeme kararları, ...

Orman İşletme Müdürlüğünün cevabi yazıları ve bunlara ilişkin düzenlenen tutanaklar, ... Orman İşletme Müdürlüğü tarafından düzenlenen inceleme raporu, Erzurum Orman Bölge Müdürlüğünce tanzim edilen inceleme raporu ve ekleri, ...

Orman İşletme Müdürlüğünce Cumhuriyet Başsavcılıklarına suç duyurusunda bulunulmasına ilişkin 18 adet suç tutanağı suretinin bulunduğu yazı ve ekleri, yine Tercan Orman İşletme Şefliği tarafından suç duyurusunda bulunulmasına ilişkin yazılar ve ekleri suretleri, İstanbul ..... San.

A.Ş.'nin 15.09.2008 tarihli yazısı ve ekleri, yine aynı otel tarafından gönderilen Adli Emanete alınan adisyon fişleri ve asılları, adisyon fişleri üzerinde kriminal inceleme yaptırılmasına ilişkin Erzurum Kriminal Polis Laboratuvar Müdürlüğünün 04.11.2008 tarihli ve BLG 2008/852 sayılı ekspertiz raporu, ...

SGK İl Müdürlüğünün 03.09.2008 tarihli ve 22561 sayılı yazısı, İstanbul Ticaret Odasının 20.11.2008 tarihli ve 185989 sayılı yazısı ve ekleri, Aşkale Cumhuriyet Başsavcılığının 12.01.2004 tarihli ve 2004/4 sayılı iddianame sureti, Çayırlı Cumhuriyet Başsavcılığı ve Aşkale Cumhuriyet Başsavcılıklarınca 20.08.2008 tarihli müzekkerelere verilen bilgi yazıları, ...

İş Bankası Şubesinde açılan ... adına olan 9200-1747952 numaralı hesaba ilişkin hesap hareketleri, .... ve ...'ın beyanları, emanet makbuzları, kolluk tutanakları, Erzurum Kadastro Mahkemesince tanzim edilen keşif tutanağı ve keşfe ilişkin sunulan bilirkişi raporu, nüfus ve adli sicil kayıtları, ayırma ve yetkisizlik kararları ile tüm dosya kapsamı itibarıyla sabit olduğu kabulüyle sanıkların rüşvet suçundan cezalandırılmalarına karar verildiği anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE

Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 2021/202 sayılı Kararının Dairemizi bağlayıcılığı nazara alınarak, 5237 sayılı Kanun'un 53 üncü maddesinin uygulanması ile ilgili Anayasa Mahkemesinin 08.10.2015 tarihli ve 2014/140 Esas, 2015/85 sayılı iptal Kararının infaz aşamasında gözetilmesi mümkün bulunmuş, yargılama sürecindeki işlemlerin usul ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, eylemlerin sanıklar tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eyleme uyan suç vasfı ile yaptırımların doğru biçimde belirlendiği anlaşıldığından, yerinde görülmeyen temyiz sebepleri reddedilmiştir.

V. KARAR