Yargıtay 5. Ceza Dairesi E.2022/8693 K.2023/7897

2) Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 7. Ceza Dairesinin 18.02.2019 tarihli ve 2018/400 Esas, 2019/153 sayılı Kararı ile; sanığın beraatine karar verilmek suretiyle düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddi.

TEMYİZ EDENLER

Katılanlar vekilleri TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Bozma

İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (5271 sayılı Kanun) 286 ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenlerin hükmü temyize hak ve yetkilerinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrasınca temyiz istemlerinin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrasına istinaden temyiz dilekçelerinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereğince temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1.Bingöl Cumhuriyet Başsavcılığının, 23.01.2013 tarihli ve 2013/112 Soruşturma, 2013/133 Esas, 2013/25 numaralı İddianamesiyle sanık hakkında ihaleye fesat karıştırma suçundan 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 235 inci maddesinin birinci, ikinci ve üçüncü fıkraları uyarınca cezalandırılması talebiyle kamu davası açılmıştır.

2. Bingöl Ağır Ceza Mahkemesinin, 31.05.2013 tarihli ve 2013/50 Esas, 2013/190 sayılı Kararı ile sanık hakkında atılı suçtan hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiştir.

3. Bingöl 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 07.06.2018 tarihli ve 2018/92 Esas, 2018/136 sayılı Kararı ile sanık hakkında açıklanması geri bırakılan hükmün açıklanması suretiyle ihaleye fesat karıştırma suçundan 5237 sayılı Kanun'un 235 inci maddesinin ikinci fıkrasının (d) bendi delaletiyle aynı maddenin üçüncü fıkrasının (b) bendi ve 62 nci maddesi uyarınca 10 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, aynı Kanun'un 53 üncü maddesi uyarınca hak yoksunluğuna hükmolunmuştur.

3. Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 7. Ceza Dairesinin, 18.02.2019 tarihli ve 2018/400 Esas, 2019/153 sayılı Kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik sanık müdafiinin ve katılanlar vekillerinin istinaf başvuruları üzerine, 5271 sayılı Kanun'un 223 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendine göre sanığın beraatine karar verilmek suretiyle aynı Kanun'un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi ve 303 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi gereğince düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

4.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca özet olarak; katılanlar vekillerinin temyiz itirazlarıyla sınırlı olarak yapılan incelemede, 5271 sayılı Kanun'un 280 inci, 303 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi, 193 üncü maddesinin ikinci fıkrası, 216 ncı ve 217 nci maddeleri uyarınca, bölge adliye mahkemelerinin, ilk derece mahkemesince toplanan delilleri takdir edilerek duruşma açmadan dosya üzerinden beraat kararı veremeyecekleri gerekçesiyle hükmün bozulması gerektiği görüşünü içeren Tebliğname ile dava dosyası Dairemize tevdi edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Katılanlar Vekillerinin Temyiz Sebepleri Sanık hakkında dosya kapsamındaki delillerin yeterince değerlendirilmeden, eksik inceleme ve araştırma ile beraat kararı verilmesinin usûl ve yasaya aykırı olduğuna ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Temyizin kapsamına göre; A.İlk Derece Mahkemesince; Sanık ... ile haklarında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilen inceleme dışı diğer sanıkların, ... tarafından gerçekleştirilen "Sancak Sudüğünü İlköğretim okulu istinat duvarı muhtelif inşaat işi" ihalesinde birlikte hareket ederek ihale şartlarını ve özellikle fiyatı etkilemek için aralarında anlaşma yaptıkları, dosyada yer alan tape kayıtlarına göre ihale sonucunda anlaşma parası olarak 250 TL para verildiği kabul edilerek sanığın ihaleye fesat karıştırma suçundan cezalandırılmasına karar verilmiştir. B.Bölge Adliye Mahkemesince;

Dosya kapsamında yer alan tape kayıtlarının, yapılacak ihale öncesinde çıkma parası ödenmesi koşuluyla sanık ile birlikte dava dışı diğer katılımcıların ihaleden çekildikleri konusunda açıklık içermediği, keza iletişim kayıtlarının başkaca bir kanıt ile de desteklenmediği, bu nedenle sanığın üzerine atılı suçu işlediği konusunda savunmasının aksini gösterir, mahkumiyetini gerektirir, her türlü kuşkudan uzak, somut ve inandırıcı delil elde edilemediği,

yüklenen suçun sanık tarafından işlendiğinin sabit olmadığı gerekçesiyle ilk derece mahkemesince sanık hakkında verilen mahkûmiyet kararına ilişkin olarak hüküm fıkrası kısmının hükümden tamamen çıkarılarak yerine sanığın 5271 sayılı Kanun'un 223 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendi uyarınca beraatine ibaresi eklenmek suretiyle düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

5271 sayılı Kanun'un "Bölge adliye mahkemesinde inceleme ve kovuşturma" başlıklı 280 inci maddesinde;

"(1)Bölge adliye mahkemesi, dosyayı ve dosyayla birlikte sunulmuş olan delilleri inceledikten sonra;

a) İlk derece mahkemesinin kararında usule veya esasa ilişkin herhangi bir hukuka aykırılığın bulunmadığını, delillerde veya işlemlerde herhangi bir eksiklik olmadığını, ispat bakımından değerlendirmenin yerinde olduğunu saptadığında istinaf başvurusunun esastan reddine, 303 üncü maddenin birinci fıkrasının (a), (c), (d), (e), (f), (g) ve (h) bentlerinde yer alan ihlallerin varlığı hâlinde hukuka aykırılığın düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine,

....

Karar verir" şeklinde düzenleme yer almaktadır.

Aynı Kanun'un "Yargıtayca davanın esasına hükmedilecek hâller, hukuka aykırılığın düzeltilmesi" başlıklı 303 üncü maddesinde ise;

"(1) Hükme esas olarak saptanan olaylara uygulanmasında hukuka aykırılıktan dolayı hüküm bozulmuş ise, aşağıdaki hâllerde Yargıtay davanın esasına hükmedebileceği gibi hükümdeki hukuka aykırılığı da düzeltebilir:

a) Olayın daha ziyade aydınlanması gerekmeden beraate veya davanın düşmesine ya da alt ve üst sınırı olmayan sabit bir cezaya hükmolunması gerekirse," düzenlemesine yer verilmiştir.

Dairemizce de benimsenen Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 05.07.2022 tarihli ve 2021/9-359 Esas, 2022/528 sayılı Kararında "Bölge Adliye Mahkemesinin, ilk derece mahkemesinin maddi olayın gerçekleşme biçimine ilişkin kabulünü değiştirmemesi, dosyaya yeni bir delil ikame etme yoluna gitmemesi, ilk derece mahkemesinin dosyada mevcut delilleri takdir etmek suretiyle ulaştığı sonucu isabetli bulmayarak aynı delilleri yeniden değerlendirip farklı bir sonuca ulaşması,

7035 sayılı Kanun'un gerekçesinde de belirtildiği üzere değişiklikle amaçlanan hususlardan birinin Bölge Adliye Mahkemelerinin daha etkin ve verimli bir şekilde çalışmalarının sağlanması olması hususları birlikte gözetildiğinde. Bölge Adliye Mahkemesinin duruşma açmaksızın dosya üzerinden yaptığı inceleme neticesinde ilk derece mahkemesince mahkûmiyetine hükmedilen ... sanık ve suça sürüklenen çocukların beraatlerine karar verebileceği" belirtilmiştir.

Yukarıda zikredilen kanun hükümleri ve Ceza Genel Kurulu kararı ışığında somut olay değerlendirildiğinde;

Tebliğnamedeki, Bölge Adliye Mahkemesince duruşma açılmadan yapılan yargılama neticesinde yazılı şekilde karar verilemeyeceği gerekçesiyle kararın bozulması talebini içeren görüşe iştirak edilmemiştir.

İlk derece mahkemesince sanığın atılı suçtan cezalandırılmasına karar verildiği, Bölge Adliye Mahkemesince duruşma açılmadan dosyadaki mevcut delillere göre yapılan değerlendirme sonucunda yüklenen suçun sanık tarafından işlendiğinin sabit olmadığı gerekçesiyle ilk derece mahkemesinin ulaştığı sonucun isabetli bulunmadığı ve sanık hakkında verilen mahkûmiyet kararına ilişkin hüküm fıkrası kısmının hükümden tamamen çıkarılarak yerine sanığın 5271 sayılı Kanun'un 223 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendi uyarınca beraatine karar verilmesi gerektiğine dair ibare eklenmek suretiyle sanığın istinaf başvurusunun düzeltilerek esastan reddine karar verildiği anlaşılmış ise de;

Hükmün düzeltilmesi sonrasında ilk derece mahkemesince verilen mahkûmiyet kararının gerekçesinin ve hüküm fıkrasının birlikte bir bütün halinde sanığın cezalandırılmasına ilişkin ibareler içermesi ve kendi arasında çelişki oluşturması nedenleriyle kararın 5271 sayılı Kanun'un 303 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca bir bütün halinde kaldırılarak oluşa ve kabule uygun şekilde yeni bir hüküm kurulması sonrasında anılan karara yönelik istinaf başvurusunun düzeltilerek esastan reddine karar verilmesi gerektiği gözetilmeden,

yalnızca ilk derece mahkemesinin hüküm fıkrası kısmının hükümden çıkartılıp sanığın beraatine dair ibarelerin hüküm fıkrasına eklenmesi fakat sanığın mahkûmiyetine dair anlatımı içeren gerekçenin hükümden çıkartılmaması suretiyle infazda tereddüde yol açacak ve gerekçeyle hüküm arasında açık çelişkiye neden olacak şekilde karar verilmesi,

Hukuka aykırı görülmüştür.

V.KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle, sanık hakkında ihaleye fesat karıştırma suçundan verilen Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 7. Ceza Dairesinin, 18.02.2019 tarihli ve 2018/400 Esas, 2019/153 sayılı Kararına yönelik katılanlar vekillerinin temyiz istekleri yerinde görüldüğünden ve dosya kapsamında tespit edilen diğer hususlar nazara alındığında, sair yönleri incelenmeyen hükmün, 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin ikinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye farklı gerekçeyle uygun olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, bozma kararının içeriği de gözetilerek 5271 sayılı Kanun'un 304 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi uyarınca Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 7. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

...