Karar Özeti
5. Ceza Dairesi 2024/4406 E. , 2026/1251 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ceza Dairesi SAYISI : 2022/765 Esas, 2023/2336 Karar SUÇ : Rüşvet alma (sanıklar ..., ... ve ... hakkında), rüşvet verme (sanıklar ..., ... ve ... hakkında) HÜKÜM : Sanıklardan ... ve ... hakkında kurulan mahkumiyet hükümleri düzeltilerek istinaf ba
Karar Detayı
5. Ceza Dairesi 2024/4406 E. , 2026/1251 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ceza Dairesi SAYISI : 2022/765 Esas, 2023/2336 Karar SUÇ : Rüşvet alma (sanıklar ..., ... ve ... hakkında), rüşvet verme (sanıklar ..., ... ve ... hakkında) HÜKÜM : Sanıklardan ... ve ... hakkında kurulan mahkumiyet hükümleri düzeltilerek istinaf başvurularının esastan reddi, ... hakkında kurulan beraat hükmüne yönelik istinaf başvurusunun esastan reddi, ..., ... ve ... hakkında verilen ceza verilmesine yer olmadığına dair kararlara yönelik katılan vekilinin istinaf başvurusunun sıfat yönünden reddi TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Temyiz isteminin reddi, bozma Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararların temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 279/1-b maddesinde yer verilen “Bölge adliye mahkemesine başvurunun süresi içinde yapılmadığının, incelenmesi istenen kararın bölge adliye mahkemesinde incelenebilecek kararlardan olmadığının, başvuranın buna hakkı bulunmadığının anlaşılması hâlinde istinaf başvurusunun reddine karar verilir.” şeklindeki kanun hükmü ile aynı maddedeki bu kararların itiraz kanun yoluna tabi olduğuna, temyiz incelemesinin mümkün olmadığına ilişkin düzenleme karşısında katılan vekilinin rüşvet verme suçu yönünden kamu görevlisi olmayan sanıklar ..., ... ve ... hakkında verilen ceza verilmesine yer olmadığına dair kararlara yönelik istinaf isteminin sıfat yönünden reddi kararına yönelik itirazın mercii olan Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 13. Ceza Dairesinin 14.11.2023 tarihli ve 2023/89 Değişik iş sayılı Kararı ile reddine karar verildiği anlaşılmıştır. Bölge Adliye Mahkemesince rüşvet alma suçundan sanıklardan ... hakkında verilen beraat hükmüne yönelik istinaf başvurusunun esastan reddi, ... ve ... hakkında verilen mahkumiyet hükümlerinin düzeltilerek istinaf başvurularının esastan reddi Kararlarının; 5271 sayılı Kanun'un 2 86... /2. maddeleri uyarınca temyiz edilebilir olduğu, katılan vekili ile sanıklar ... ve ... müdafiinin hükümleri temyize hak ve yetkilerinin bulunduğu, temyiz istemlerinin süresinde olduğu, temyiz dilekçelerinde temyiz sebeplerine yer verildiği, temyiz istemlerinin reddini gerektirir başkaca bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, gereği düşünüldü: I. HUKUKİ SÜREÇ A. İlk Derece Burhaniye 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 13.01.2022 tarihli ve 2020/189 Esas, 2022/7 sayılı Kararı ile rüşvet alma suçundan sanıklardan ...'nin 5271 sayılı Kanun'un 223/2-e madde-fıkra ve bendi gereğince beraatine, ...'nun 5237 sayılı Kanun'un 252/1, 62. ve 2918 sayılı Kanun'un Ek 11. maddeleri gereğince 5 yıl, ...'in ise 5237 sayılı Kanun'un 252/1, 62, 43. ve 2918 sayılı Kanun'un Ek 11. maddeleri gereğince 7 yıl 9 ay 22 gün hapis cezaları ile cezalandırılmalarına ve 5237 sayılı Kanun'un 53. maddesi gereğince hak yoksunlukları uygulanmasına karar verilmiştir. B. İstinaf O yer Cumhuriyet savcısının, katılan vekilinin ve sanıklar ... ile ... müdafiinin istinaf talepleri üzerine duruşma açılmadan yapılan inceleme neticesinde, Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 12. Ceza Dairesinin 23.10.2023 tarihli ve 2022/765 Esas, 2023/2336 sayılı Kararı ile sanıklardan ... ve ... hakkında kurulan mahkumiyet hükümleri düzeltilerek istinaf başvurularının esastan reddine, ... hakkında kurulan beraat hükmüne yönelik istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. II. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Katılan Vekilinin Temyiz İstemi Sanıkların suç işleme kastlarının yoğun ve suçun sabit olması nedeniyle tüm sanıkların en ağır şekilde cezalandırılması lüzumuna ilişkindir. Sanıklar ... ve ... Müdafiinin Temyiz İstemi Atılı suçun unsurlarının oluşmadığına, ortada bir rüşvet anlaşması olmadığına, rüşvet verdiği iddia edilen sanıkların ifadelerinin çelişkili olduğuna, mesai saati dışında gönderilen mesajın delil olarak kullanılmasının hukuka aykırı olduğuna, masumiyet karinesi ve "şüpheden sanık yararlanır" ilkesi gereğince sanıkların beraatine karar verilmesi lüzumuna ilişkindir. B. Değerlendirme ve Gerekçe 1.Sanık ... hakkında verilen beraat hükmüne yönelik istinaf başvurusunun esastan reddi kararı yönünden Sanığın leh ve aleyhindeki toplanan tüm kanıtları inceleyip, irdeleyen ve iddianın reddine ilişkin sebepleri karar yerinde ayrı ayrı gösteren, savunmayı tercih nedenlerini açıklayan, aleyhteki kanıtları hükümlülük için yeterli görmeyen İlk Derece Mahkemesinin beliren takdir ve kanaati ile beraat hükmüne karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararın usul ve kanuna uygun olması karşısında katılan vekilinin temyiz itirazları ile hükümde dikkate alınan sair hususlar yönünden de hukuka aykırılık görülmemiştir. 2.Sanıklar ... ve ... hakkında kurulan mahkumiyet hükümleri düzeltilerek istinaf başvurularının esastan reddi kararları yönünden Polis memuru olan sanıklardan ...'nun 03.06.2019 tarihinde, ...'in ise 03.06.20 19... .06.2019 tarihlerinde kuruyemiş işletmesine ait araçlardan kuruyemiş aldıkları kabul edilerek rüşvet alma suçundan mahkumiyetlerine karar verilmiş ise de; sanıkların sübutu kabul edilen eylemlerinin 5237 sayılı Kanun'un 257/1. maddesinde düzenlenen icrai davranışla görevi kötüye kullanma suçunu oluşturduğu, bu suçtan mahkumiyetlerine karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, suç vasfında yanılgıya düşülerek rüşvet alma suçundan verilen mahkumiyet hükümlerine yönelik istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmesi, Kabule göre de; 5237 sayılı Kanun'un 61. maddesi uyarınca temel ceza belirlenirken, söz konusu maddede sayılan hususlar göz önünde bulundurularak ve somut gerekçeler tek tek belirtilmek suretiyle ilgili kanun maddesindeki cezanın alt ve üst sınırları arasında takdir hakkının kullanılması gerektiği dikkate alınmadan maddede yazılı ibarelerin soyut tekrarıyla yetinilip teşdit gerekçesi olarak kullanılmak suretiyle aynı Kanun'un 61. maddesine muhalefet edilmesi, Hukuka aykırı bulunmuştur. III. KARAR 1. Ön inceleme bölümünde açıklanan nedenle, katılan vekilinin sanıklar ..., ... ve ... hakkında İlk Derece Mahkemesince rüşvet verme suçundan verilen ceza verilmesine yer olmadığına dair kararlara yönelik istinaf başvurusunun sıfat yönünden reddine dair karara ilişkin temyiz isteminin, 5271 sayılı Kanun'un 298/1. maddesi uyarınca, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle REDDİNE, 2.Değerlendirme ve gerekçe bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan nedenle, Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 12. Ceza Dairesince verilen kararda, katılan vekili tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun'un 289/1. maddesi ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden, aynı Kanun'un 302/1. maddesi uyarınca, Tebliğname'ye aykırı olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA, 3.Değerlendirme ve gerekçe bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle katılan vekili ile sanıklar ... ve ... müdafiilerinin temyiz istemleri yerinde görüldüğünden Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 12. Ceza Dairesi Kararlarının 5271 sayılı Kanun'un 302/2. maddesi gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA, Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304/2-a maddesi uyarınca Burhaniye 1. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilamının bir örneğinin ise Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 12. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 05.02.2026 tarihinde karar verildi.
Özgün Analiz
Olay Özeti: Polis memuru olan sanıkların, kuruyemiş işletmesine ait araçlardan kuruyemiş aldıkları kabul edilerek rüşvet alma suçundan mahkumiyetlerine, hakkında beraat verilen bir başka sanık yönünden ise beraat hükmüne karar verilmiş; bölge adliye mahkemesince mahkumiyet hükümleri düzeltilerek, beraat hükmüne yönelik istinaf başvurusu esastan reddedilmiştir.
Hukuki İlke: Sanıkların sübutu kabul edilen eylemleri rüşvet anlaşmasının unsurlarını taşımıyorsa, eylem TCK 257/1'de düzenlenen icrai davranışla görevi kötüye kullanma suçunu oluşturur; suç vasfında yanılgıya düşülerek rüşvet almadan mahkumiyet hukuka aykırıdır. Ayrıca TCK 61 uyarınca temel ceza belirlenirken maddede yazılı ibarelerin soyut tekrarıyla yetinilip teşdit gerekçesi oluşturulamaz. Leh ve aleyhteki delilleri irdeleyen beraat hükmüne karşı istinaf ret kararı ise CMK 289/1 ile sınırlı incelemede onanır.
Uygulama Sonucu: Beraat hükmüne yönelik temyiz isteminin esastan reddi ile o hükmün onanmasına; suç vasfı ve teşdit gerekçesi yönünden mahkumiyet hükümlerinin bozulmasına karar verilmiştir.
Dava Strateji Notu: Kamu görevlisinin menfaat sağladığı olaylarda, karşılıklı bir rüşvet anlaşmasının unsurları oluşmuyorsa eylemin görevi kötüye kullanma (TCK 257/1) niteliğinde olduğu ve daha lehe sonuç doğuracağı savunulmalı; ayrıca teşdit uygulamasında somut ve bireysel gerekçe bulunmaması bozma sebebidir.
İlgili Makaleler
- TCK m.282 Aklama Suçu Savunması: Yargıtay 5. Ceza Dairesi Kıstasları TCK m.282 aklama suçunda Yargıtay 5. CD. içtihadı: öncül suç, kasıt, kalıp ve savunma stratejisi.