Karar Özeti
5. Ceza Dairesi 2024/5096 E. , 2025/10613 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ:Ağır Ceza Mahkemesi SAYISI: 2014/67 Esas, 2015/214 Karar SUÇ: Nitelikli dolandırıcılık HÜKÜM: Değişen suç vasfıyla sanıklar ...ve ... hakkında basit zimmet suçundan mahkumiyet, ... ve .... hakkında ise eylemlerinin 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'n
Karar Detayı
5. Ceza Dairesi 2024/5096 E. , 2025/10613 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ:Ağır Ceza Mahkemesi SAYISI: 2014/67 Esas, 2015/214 Karar SUÇ: Nitelikli dolandırıcılık HÜKÜM: Değişen suç vasfıyla sanıklar ...ve ... hakkında basit zimmet suçundan mahkumiyet, ... ve .... hakkında ise eylemlerinin 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'na (1163 sayılı Kanun) muhalefet suçunu oluşturduğu kabulü ile hükmün açıklanmasının geri bırakılması TEMYİZ EDENLER: Sanıklar ...,suçtan zarar gören ve katılan vekilleri ile katılan TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Temyiz isteminin reddi, onama EK TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: Onama Mahalli mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelendi; Sanıklar ... ve ... hakkında 1163 sayılı Kanun'a muhalefet suçundan verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına dair kararların, karar tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (5271 sayılı kanun) 231/12. maddesi gereğince itiraza tabi olduğu ve temyizi mümkün bulunmadığından aynı Kanun'un 264. maddesi hükmü de gözetilerek katılan ... vekilinin temyiz talebinin itiraz mahiyetinde kabul edilmesi gerektiği ve vaki itirazın Eskişehir 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 2015/1140 Değişik iş sayılı Kararı ile incelenerek bu hususta gerekli kararın verildiği anlaşıldığından, dosyanın bu yönden incelenmeksizin mahalline İADESİNE, Dairemizce de benimsenen Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 14.02.2017 tarihli, 2015/5-95 Esas, 2017/71 sayılı ve benzer Kararlarında da belirtildiği üzere "suçtan zarar görme" kavramının "suçtan doğrudan doğruya zarar görmüş bulunma hali" olarak anlaşılması gerektiği, dolaylı veya muhtemel zararların davaya katılma hakkı vermeyeceği, bu nedenle sanıklar hakkında nitelikli dolandırıcılık suçundan açılan kamu davalarına 5271 sayılı Kanun'un 237. maddesine göre doğrudan zarar görmeyen kooperatif üyesi ...'in katılma ve hükümleri temyiz hakkı olmadığı, mahkemece usulsüz olarak verilen katılma kararının da temyiz hakkı vermeyeceği bu itibarla adı geçen ve vekilinin temyiz istemlerinin 5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun'un (5320 sayılı kanun) 8/1. maddesi de gözetilerek 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu'nun (1412 sayılı kanun) 317. maddesi uyarınca ayrı ayrı REDDİNE, incelemenin sanıklar ..., ..., ... ve ... ile suçtan zarar gören vekilinin mahkumiyet hükümlerine yönelik temyiz itirazlarıyla ile sınırlı olarak yapılmasına karar verildikten sonra gereği düşünüldü: Sanıklar hakkında iddianame yerine geçen görevsizlik kararı ile nitelikli dolandırıcılık suçundan kamu davası açıldığı, Sınırlı Sorumlu ... Konut Yapı Kooperatifinin anılan suçun zarar göreni olarak açılan kamu davalarına katılma hakkının bulunduğu, bu sıfatının gereği olarak 5271 sayılı Kanun'un 233 ve 234. maddeleri gereğince kovuşturma evresinde sahip olduğu davaya katılma ve diğer haklarını kullanabilmesi için dava ve duruşmalardan haberdar edilmesi gerektiği halde usulen dava ve duruşmalar bildirilmeden, davaya katılma ve 5271 sayılı Kanun'un mağdur ve katılanlar için öngördüğü haklardan yararlanma olanağı sağlanmadan yargılamaya devam edilerek yazılı şekilde hükümler kurulması, Kanuna aykırı, suçtan zarar gören vekili ile sanıkların temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden sair yönleri incelenmeyen hükümlerin 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi de gözetilerek 1412 sayılı Kanun'un 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA 09.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Özgün Analiz
Olay Özeti: Konut yapı kooperatifi yöneticileri hakkında nitelikli dolandırıcılık iddiasıyla açılan davada ağır ceza mahkemesi, iki sanığı değişen vasıfla basit zimmetten mahkûm etmiş, iki sanık hakkında ise 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'na muhalefetten hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar vermişti. Kararı sanıklar, katılan ve suçtan zarar gören vekilleri temyiz etti; Yargıtay 5. Ceza Dairesi HAGB kararlarının itiraza tabi olduğunu, kooperatif üyesinin ise katılma hakkı bulunmadığını saptadı.
Hukuki İlke: HAGB kararları CMK 231/12 gereği itiraza tabi olup temyiz edilemez; temyiz dilekçesi CMK 264 gözetilerek itiraz olarak kabul edilir. YCGK'nın 14.02.2017 tarihli 2015/5-95 E., 2017/71 K. sayılı kararı uyarınca katılma hakkı veren 'suçtan zarar görme' doğrudan zarar anlamına gelir; dolaylı zarar gören kooperatif üyesine usulsüz verilmiş katılma kararı temyiz hakkı doğurmaz. Buna karşılık suçun asıl zarar göreni olan kooperatif tüzel kişiliğinin CMK 233, 234 ve 237 kapsamında dava ve duruşmalardan haberdar edilmemesi hükmün bozulmasını gerektirir.
Uygulama Sonucu: Daire, HAGB'ye yönelik istemleri incelenmeksizin mahalline iade edip doğrudan zarar görmeyen üyenin temyizini CMUK 317 uyarınca reddetti; kooperatife davaya katılma olanağı tanınmadan yargılamaya devam edilmesini kanuna aykırı bularak mahkûmiyet hükümlerini oy birliğiyle bozdu.
Dava Strateji Notu: Kooperatif dolandırıcılığı dosyalarında katılma talebini üye adına değil, doğrudan zarar gören kooperatif tüzel kişiliği adına yapın; üyenin dolaylı zararı katılma ve temyiz hakkı vermez. Savunma tarafı ise kooperatifin duruşmalardan haberdar edilmediğini fark ettiğinde bunun mutlak bozma sebebi olduğunu, ancak bozmanın yargılamayı baştan uzatacağını hesaba katmalıdır.
İlgili Makaleler
- TCK m.282 Aklama Suçu Savunması: Yargıtay 5. Ceza Dairesi Kıstasları TCK m.282 aklama suçunda Yargıtay 5. CD. içtihadı: öncül suç, kasıt, kalıp ve savunma stratejisi.