Karar Özeti
5. Ceza Dairesi 2025/2194 E. , 2025/9780 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ceza Dairesi SAYISI : 2023/1577 Esas, 2023/1166 Karar SUÇ : Nitelikli dolandırıcılık, kamu görevlisinin resmi belgede sahteciliği, rüşvet alma ve rüşvet verme, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'na (213 sayılı Kanun) muhalefet HÜKÜM : İstinaf başvuruların
Karar Detayı
5. Ceza Dairesi 2025/2194 E. , 2025/9780 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ceza Dairesi SAYISI : 2023/1577 Esas, 2023/1166 Karar SUÇ : Nitelikli dolandırıcılık, kamu görevlisinin resmi belgede sahteciliği, rüşvet alma ve rüşvet verme, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'na (213 sayılı Kanun) muhalefet HÜKÜM : İstinaf başvurularının esastan reddi TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Temyiz isteminin reddi, onama Bölge Adliye Mahkemesince verilen hükümlerin temyizi üzerine yapılan ön incelemede; Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın, sanık ... ile arasında vekalet ilişkisi bulunmayan ve sanığın müdafii Av. ...'ın düzenlediği yetki belgesi ile 05.09.2019 tarihli duruşmaya katılan Av. ...'a tebliğ edildiği anlaşılmakla, adı geçen avukata yapılan tebligatın usulsüz olması nedeniyle anılan sanık müdafiinin bu husustaki 08.12.2023 tarihli temyiz dilekçesinin süresinde olduğu kabul edilmiş, tebliğnamede bu husustaki temyiz isteminin reddine ilişkin görüşe iştirak edilmemiştir. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (5271 sayılı Kanun) 286/2-a maddesinde yer verilen; “İlk derece mahkemelerinden verilen beş yıl veya daha az hapis cezaları ile miktarı ne olursa olsun adli para cezalarına ilişkin istinaf başvurusunun esastan reddine dair bölge adliye mahkemesi kararları"nın temyiz incelemesine tabi olmadığına ilişkin düzenleme ile incelemeye konu 213 sayılı Kanun'un 359/b maddesinde düzenlenen suçun aynı Kanun’un 286/3. maddesi kapsamında da bulunmadığı dikkate alındığında, sanıklar ..., ..., ... ve ... müdafiilerinin müvekkiller hakkında 213 sayılı Kanun'a muhalefet suçundan Bölge Adliye Mahkemesinin 12.02.2020 tarihli ve 2020/230 Esas, 2020/255 Karar sayılı bozma ilamı sonrasında ilk defa kurulan mahkumiyet hükümlerine yönelik istinaf başvurularının esastan reddine dair kararlara karşı temyiz başvurularının reddine karar vermek gerekmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi tarafından sanıklar hakkında nitelikli dolandırıcılık, kamu görevlisinin resmi belgede sahteciliği ile rüşvet alma ve rüşvet verme suçlarından verilen kararların; temyiz edilebilir olduğu, temyiz edenlerin hükümleri temyize hak ve yetkilerinin bulunduğu, temyiz istemlerinin süresinde olduğu, temyiz dilekçelerinde temyiz sebeplerine yer verildiği, temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmiştir. Dosya kapsamına göre uygun görülmeyen sanıklar ..., ... ve ... müdafiilerinin duruşmalı inceleme talebinin 5271 sayılı Kanun'un 299. maddesince takdiren reddine ve incelemenin duruşmasız olarak yapılmasına karar verildikten sonra gereği düşünüldü: I. HUKUKİ SÜREÇ 1. Elazığ 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 28.10.2019 tarihli ve 2018/540 Esas, 2019/646 sayılı Kararı ile sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... hakkında rüşvet alma ve rüşvet verme suçlarından beraatlerine, sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... hakkında nitelikli dolandırıcılık suçundan 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (5237 sayılı Kanun) 158/1-e, 158/3-1, 43/1-2, 62/1, 52/2-4. maddeleri uyarınca 12... ay hapis ve 4.714.843 gün karşılığı 94.296.860,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmalarına, sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... hakkında nitelikli dolandırıcılık suçundan 5237 sayılı Kanun'un 158/1-e, 158/3-1, 43/1-2, 62/1, 52/2-4 maddeleri uyarınca 9 yıl 4 ay 15 gün hapis ve 4.714.843 gün karşılığı 94.296.860,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmalarına, sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... hakkında kamu görevlisinin resmi belgede sahteciliği suçundan ve bu suça iştirakten 5237 sayılı Kanun'un 37/1 ve 40/2 ile 204/2, 43/1, 62/1. maddeleri uyarınca 4 yıl 2 ay hapis cezası ile cezalandırılmalarına, mahkumiyet hükümleri yönünden aynı Kanun'un 53/1, 2, 3. madde ve fıkraları uyarınca hak yoksunlukları uygulanmasına hükmolunmuştur. 2. Sanıklar müdafiileri, katılan ... vekili ve O yer Cumhuriyet savcısının istinaf başvuruları üzerine Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 6. Ceza Dairesinin 12.02.2020 tarihli ve 2020/230 Esas, 2020/255 sayılı Kararı ile esasa ilişkin gerekçelerle 5271 sayılı Kanun'un 280/1-f ve 289. maddeleri uyarınca hükümlerin bozulmasına karar verilmiştir. 3. Bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde, Elazığ 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 20.06.2023 tarihli ve 2020/95 Esas, 2023/245 sayılı Kararı ile sanıklar ... ve ... hakkında rüşvet alma, ..., ..., ..., ..., ... ve ... hakkında rüşvet verme ve bu suça azmettirmeden 5237 sayılı Kanun'un 252/2, 37/1 ve 38/1 ile 252/1, 43/1-2, 62/1. maddeleri uyarınca 3 yıl 4 ay hapis cezası ile cezalandırılmalarına, sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... hakkında nitelikli dolandırıcılık suçundan 5237 sayılı Türk Kanun'un 158/1-e, 158/3-1, 43/1-2, 62/1, 52/2-4. maddeleri uyarınca 10 yıl hapis ve 3.777.875 gün karşılığı 75.437.500,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmalarına, sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... hakkında nitelikli dolandırıcılık suçundan 5237 sayılı Kanun'un 158/1-e, 158/3-1, 43/1-2, 62/1, 52/2-4. maddeleri uyarınca 7 yıl 6 ay hapis ve 3.777.875 gün karşılığı 75.437.500,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmalarına, sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... hakkında kamu görevlisinin resmi belgede sahteciliği suçu ve bu suça iştirakten 5237 sayılı Kanun'un 37/1 ve 40/2 ile 204/2, 43/1, 62/1. maddeleri uyarınca 3 yıl 4 ay hapis cezası ile cezalandırılmalarına, haklarında aynı Kanun'un 53/1, 2, 3. madde ve fıkraları uyarınca hak yoksunlukları uygulanmasına hükmolunmuştur. 4. Sanıklar müdafiilerinin istinaf başvuruları üzerine Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 6. Ceza Dairesinin 27.10.2023 tarihli ve 2023/1577 Esas, 2023/1166 sayılı Kararı ile 5271 sayılı Kanunu’nun 280/1-a maddesi uyarınca istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir. II. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Sanıklar Müdafiilerinin Temyiz İstemi Sanıklar hakkındaki hükümlerin eksik incelemeyle ve sübuta yeterli delil bulunmadan kurulduğuna, teşdit uygulamasının yerinde olmadığına, usul ve esasa aykırı olan kararların bozulması gerektiğine ilişkindir. B. Değerlendirme ve Gerekçe 5271 sayılı Kanun’un 280/1-e-f bentlerinde, Bölge Adliye Mahkemelerinin duruşma açmaksızın hükmün bozulmasına karar verebileceği haller sınırlı olarak şu şekilde belirlenmiştir: ''Bölge adliye mahkemesi, dosyayı ve dosyayla birlikte sunulmuş olan delilleri inceledikten sonra; e) İlk derece mahkemesinin kararında 289 uncu maddenin birinci fıkrasının (g) ve (h) bentleri hariç (g-Hükmün 230. madde gereğince gerekçeyi içermemesi, h-Hüküm için önemli olan hususlarda mahkeme kararı ile savunma hakkının sınırlandırılmış olması) diğer bentlerinde belirtilen bir hukuka aykırılık nedeninin bulunması hâlinde hükmün bozulmasına ve dosyanın yeniden incelenmek ve hükmolunmak üzere hükmü bozulan ilk derece mahkemesine veya kendi yargı çevresinde uygun göreceği diğer bir ilk derece mahkemesine gönderilmesine, f) Soruşturma veya kovuşturma şartının gerçekleşmediğinin veya önödeme ve uzlaştırma usulünün uygulanmadığının anlaşılması ya da davanın ilk derece mahkemesinde görülmekte olan bir dava ile birlikte yürütülmesinin zorunlu olması hâlinde hükmün bozulmasına ve dosyanın yeniden incelenmek ve hükmolunmak üzere hükmü bozulan ilk derece mahkemesine veya kendi yargı çevresinde uygun göreceği diğer bir ilk derece mahkemesine gönderilmesine.... karar verir.'' Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 30.04.2025 tarihli ve 2024/6-490 Esas, 2025/197 sayılı Kararı ile bölge adliye mahkemelerinin, kanuni dayanağı bulunmayan (5271 sayılı Kanun'un 280. maddesinin birinci fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde sayılanlar hariç) bozma kararları ile iş bu bozma kararına istinaden ilk derece mahkemesince tesis edilen kararların, görevsiz mahkeme tarafından verilmiş olmaları nedeniyle "hukuka açık ve ağır aykırılıkla malul olduklarından hükümsüz sayılmaları" gerektiğine hükmolunmuştur. Belirtilen mevzuat hükümleri ve Yargıtay Ceza Genel Kurulunun içtihadı gözetildiğinde; ilk derece mahkemesi kararlarının hangi hallerde bozulabileceği kanuni düzenleme ile sınırlı şekilde belirlenmiş olup Bölge Adliye Mahkemesince verilen bozma kararının 5271 sayılı Kanun'un 280. maddesinin birinci fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde sınırlı olarak sayılan bozma nedenlerine uygun olmadığı anlaşılmıştır. Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesi tarafından 27.10.2023 tarihli hükme yönelik istinaf başvurusu üzerine 5271 sayılı Kanun’un 280/1-g maddesi uyarınca duruşma açılarak ve taraflar çağırılarak delillerin değerlendirilmesi sonucunda anılan maddenin ikinci fıkrasına göre hüküm kurulması gerektiği halde kanunda sınırlı olarak sayılan bozma nedenleri göz ardı edilerek dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde verilen 12.02.2020 tarihli bozma kararı, 5271 sayılı Kanun’un 284. maddesi uyarınca direnme yetkisi bulunmayan İlk Derece Mahkemesince bu karara uyularak yeniden kurulan 20.06.2023 tarihli hükümler ve bu hükümlere yönelik istinaf incelemesine ilişkin 27.10.2023 tarihli karar hukuka aykırı bulunmakla, temyiz incelemesine konu kararın sair yönleri incelenmeksizin bozulmasına karar verilmiştir. III. KARAR A. Sanıklar ..., ..., ... ve ... Hakkında 213 Sayılı Kanun'a Muhalefet Suçundan Kurulan Mahkumiyet Hükümlerine Yönelik Müdafiilerinin Temyiz İstemleri Yönünden Ön inceleme bölümünde açıklanan nedenle, sanıklar ..., ..., ... ve ... müdafiilerinin temyiz istemlerinin, 5271 sayılı Kanun'un 298/1. maddesi uyarınca, Tebliğname'ye uygun olarak, oy birliğiyle ayrı ayrı REDDİNE, B. Sanıklar Hakkında Nitelikli Dolandırıcılık, Rüşvet Alma, Rüşvet Verme Ve Kamu Görevlisinin Resmi Belgede Sahteciliği Suçları İle Rüşvet Verme Ve Kamu Görevlisinin Resmi Belgede Sahteciliği Suçlarına Azmettirmeden Kurulan Mahkumiyet Hükümlerine Yönelik Sanıklar Müdafiilerinin Temyiz İstemleri Yönünden Değerlendirme ve gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle sanıklar müdafiilerinin temyiz istemleri yerinde görüldüğünden, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 6. Ceza Dairesinin sair yönleri incelenmeyen Kararının 5271 sayılı Kanun’un 302/2. maddesi uyarınca Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA, Dava dosyasının, 28.10.2019 tarihli hükümler yönünden 5271 sayılı Kanun'un 280/1-g maddesi uyarınca istinaf incelemesi yapılmak üzere aynı Kanun'un 304. maddesi uyarınca Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 6. Ceza Dairesine gönderilmesi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 25.09.2025 tarihinde karar verildi.
İlgili Makaleler
- TCK m.282 Aklama Suçu Savunması: Yargıtay 5. Ceza Dairesi Kıstasları TCK m.282 aklama suçunda Yargıtay 5. CD. içtihadı: öncül suç, kasıt, kalıp ve savunma stratejisi.