Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2008/15198 K.2010/14787

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili ile birleştirilen 221 sayılı Kanunun 4. maddesi uyarınca tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kısmen kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi taraf vekilleri yönünden verilen dilekçeler ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- KARAR –

Dava, kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili, birleştirilen dava ise 221 sayılı Kanunun 4. maddesi uyarınca tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir. Mahkemece, kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasının kabulüne, karşı davanın ise; konusu kalmadığından bahisle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir. Dosyadaki bilgi ve belgelere göre, dava konusu taşınmaza hangi tarilte el atıldığı kesin olarak saptanamamıştır. 1- Dava konusu taşınmaza el atma tarihi belirlendikten sonra;

09.10.1956 tarihinden önce el atıldığının saptanması halinde 221 sayılı Yasa hükümlerinin uygulanması gerekir. Sözü edilen Kanunun 1. Maddesinde "İstimlak Kanununun yürürlüğe girdiği 09.10.1956 tarihine kadar kamulaştırma işlerine dayanmaksızın Kamulaştırma Kanunlarının gözönünde tuttuğu maksatlara fiilen tahsis edilmiş gayrimenkuller ilgili amme hükmi şahsı veya müessesesi adına tahsis tarihinde kamulaştırılmış sayılır." 4. maddesinde de.

"Gayrimenkulün bedelini dava hakkı, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren iki sene sonra düşer." hükümleri yer almaktadır. 221 sayılı Yasa 12.01.1961 günü yürürlüğe girdiğinden, davacının dava hakkı 2 sene sonrası olan 13.01.1963 günü sona ermiş olup, dava konusu taşınmazın 09.10.1956 gününden önce el atıldığının tesbiti halinde sözü edilen yasa uyarınca bedel davasının reddine, tescil davasının ise kabulüne,

2-Dava konusu taşınmaza 09.10.1956 ile 04.11.1983 tarihleri arasında fiilen el atıldığının tesbiti halinde ise;

“Kamulaştırma işlemleri tamamlanmamış veya kamulaştırması hiç yapılmamış olmasına rağmen 09.10.1956 tarihi ile 04.11.1983 tarihi arasında fiilen kamu hizmetine ayrılan veya kamu yararına ilişkin bir ihtiyaca tahsis edilerek üzerinde tesis yapılan taşınmazlara veya kaynaklara kısmen veya tamamen veyahut irtifak hakkı tesis etmek suretiyle malikin rızası olmaksızın fiili olarak el konulması sebebiyle, bu maddenin yürürlüğe girmesinden önce tazmin talebiyle dava açmış olanlar;

bu madde hükümlerine göre uzlaşma yoluna gitmeyi isteyip istemediklerini bu maddenin yürürlüğe girmesinden itibaren üç ay içinde idareye ve mahkemeye verecekleri dilekçeler ile bildirebilirler. Uzlaşma talebi üzerine, uzlaşma görüşmelerinin neticesine kadar dava bekletilir; uzlaşılmaması halinde, uzlaşmazlık tutanağının mahkemeye sunulmasından sonra davaya devam edilir.” hükmü getirilmiş olduğundan, bu düzenleme doğrultusunda işlem yapılarak sonucuna göre;