Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2015/19109 K.2016/12969

Taraflar arasındaki 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 22.maddesine dayalı tapu iptali ve tescil, olmadığı takdirde geri alım hakkının kullanılmaması nedeniyle uğranılan zararın tazmini davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın reddine dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, davacılar vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- KARAR -

Dava, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 22.maddesine dayalı tapu iptali ve tescil, olmadığı takdirde geri alım hakkının kullanılmaması nedeniyle uğranılan zararın tazmini istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacılar vekilince temyiz edilmiştir.

Yapılan inceleme de; dava konusu taşınmazın 10/07/1968 tarihli 1/5000 ölçekli Boğaz Köprüsü ve İstanbul Çevre yolu imar planında kaldığından bahisle davalı K.. M..n'ce kamulaştırıldığı, taşınmazdaki şahıs hissesinin 15/01/1971 yılında davalı K..

M.. adına tescil edildiği, taşınmazların daha sonra yapılan imar uygulaması ile ifrazlarının yapıldığı yeni 1119 ada 21-45-46-47 parseller ve 1109 ada 23-24-62 parsellerin oluştuğu bu parsellerden de 1119 ada 47, 1109 ada 62 ve 1109 ada 24 parsellerin imar kanununun 11, maddesi gereği kapatıldığı, diğer parsellerde ise 1119 ada 21 parselin tamamın 1968 yılından beri yolda kaldığı, 1119 ada 20 parselden gelen 45 parselin bir kısmının özel spor alanı ve spor tesisleri alanında, bir kısmının çevre yolllarda ve çevre yolu pasif yeşil alanlarda kaldığı,

11119 ada 20 parselden gelen 46 parselin bir kısmının özel spor alanı ve spor tesisleri alanında, bir kısımının orta öğretim tesis alanında, bir kısmının çevre yollarda ve çevre yolu pasif yeşil alanda, 1109 ada 23 parselin ve 1109 ada 63 parselin tamamın çevre yolların ve pasif yeşil alanda, 1109 ada 61 parselin tamamının orta öğrenim tesis alanında kaldığı ve taşınmazların tamamının halen kamuya özgülenen alanda olduğu anlaşılmıştır.

4650 sayılı yasa ile değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun "vazgeçme, iade ve devir " kenar başlığını taşıyan ve 13/09/2014 tarihinde yürürlüğe giren 6552 sayılı yasa ile değiştirilen 22. maddesinde "Kamulaştırmanın kesinleşmesinden sonra taşınmaz malların kamulaştırma amacına veya kamu yararına yönelik herhangi bir ihtiyacın lüzumu kalmaması halinde, keyfiyet idarece mal sahibi veya mirasçılarına 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre duyrulur.

Bu duyurma üzerine mal sahibi ve mirasçıları kamulaştırma bedelini aldıkları günden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte 3 ay içinde ödeyerek taşınmaz malı geri alabilir. İade işleminin kamulaştırmanın kesinleştikten sonra bir yıl içinde gerçekleşmesi halinde kamulaştırma bedelinin faizi alınmaz. Bu madde hükümlerine göre taşınmaz malı geri almayı kabul etmeyen mal sahibi ve mirasçıların 23.maddeye göre geri alma hakları da düşer.

Bu madde hükümleri kamulaştırmanın kesinleştiği tarihinden itibaren beş yıl geçmesi halinde uygulanmaz hükmü yer almaktadır. "

Bilindiği üzere hak düşürücü süreler yasalar ve sözleşme ile belirlenen bir sürenin geçmesi ile sadece dava hakkını değil, bizzat kendisini ortadan kaldıran ve hakim tarafından resen nazara alınması gereken süreler olup bu süreler hukuka güvenirliğin ve istikrarın sağlanmasına hizmet eder.

Yukarda açıklandığı üzere Kamulaştırma Kanununun 22.maddesine 13/09/2014 tarihinde yürürlüğe giren 6552 sayılı yasa ile eklenen ve Kamulaştırma Kanununun geçici 9.maddesi ile devam eden davalarda da uygulanması benimsenen 3.fıkra ile kamulaştırılan taşınmazlara, bu işlemin kesinleşmesinden itibaren kamu hizmetine tahsisi lüzumu kalmaması halinde mal sahiplerinin yasadan kaynaklanan yetkilerini kullanabilmeleri için beş yıllık süre öngörülmüş olup, somut olayda kadastronun kesinleştiği tarihten itibaren davanın açıldığı tarihe kadar olan sürenin dolması ve kanunun 23.maddesine göre 5+1 yıllık hak düşürücü süre de geçtiğinden davanın reddine karar verilmesine bir isabetsizlik görülmemiştir.