Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2015/726 K.2015/11987

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazlar bedelinin tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Başbakanlık aleyhine açılan davanın husumetten reddine diğer davalı yönünden süreden reddine dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, davacılar vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- KARAR -

Dava, kamulaştırmasız el atılan taşınmazlar bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece, davalı Başbakanlık aleyhine açılan davanın husumetten, diğer davalı idare yönünden ise davanın hak düşürücü süreden reddine karar verilmiş; hüküm, davacılar vekilince temyiz edilmiştir.

Yapılan incelemede; dava konusu taşınmazların 7381 dönüm 100 m²'lik bölümünün 1953 yılında mülga 4753 sayılı Çiftçiyi Topraklandırma Kanununun 16. maddesi uyarınca Tarım Bakanlığınca kamulaştırıldığı, sonrasında o zamanki tapu maliki mirasçıları tarafından taşınmazların 01.03.1954 gün ve 2054 yevmiyeli satış vadi sözleşmesi uyarınca davacılar murisleri ile 3. şahıslara satışına dair İstanbul Beşiktaş Noterliğinde resmi akit düzenlendiği iş bu sözleşmeye istinaden Eyüp Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 1954/187-144 sayılı dosyasında açılan cebiri tescil davası sonucunda taşınmazların kamulaştırmaya konu 7381 dönüm 100m²'lik bölümü dışında kalan kısımlarının davacılar murisleri ile 3. şahıslar adına tesciline dair kararın temyizden feragat üzerine 01.04.1954 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.

221 sayılı Kanunun 1. maddesine ''6830 sayılı İstimlak Kanununun yürürlüğe girdiği 09.10.1956 tarihine kadar kamulaştırma işlemine dayanmaksızın Kamulaştırma Kanunlarının göz önünde tuttuğu maksatlara fiilen tahsis edilmiş olan garyimenkuller ilgili amme hükmi şahsı veya müesesesi adına tahsis tarihinde kamulaştırılmış sayılır '' Gayrimenkulün bedelini dava hakkı bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren iki sene sonra düşer'' hükümleri yer almaktadır.

221 sayılı yasa 12.01.1961 tarihinde yürürlüğe girmiş olup tapu kaydının iş bu yürürlük tarihinden önce 1954 yılında oluştuğu dikkate alındığında maliklerin Yasanın 4. maddesi uyarınca 13.01.1963 tarihine kadar gayrimenkullerin bedelini dava hakkı bulunduğu halde bu haklarını kullanmadıklarından davanın işbu düzenleme uyarınca hakdüşürücü süreden reddi gerekirken, yazılı gerekçe ile reddine karar verilmesinde sonucu itibariyle bir isabetsizlik görülmemiştir.