Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2015/9343 K.2015/21077

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılarak doğalgaz boru hattı geçirilen taşınmazın, irtifak hakkı karşılığının tahsili ile el atılan taşınmaz bedeli davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, davalı idare vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- KARAR –

Dava, kamulaştırmasız el atılarak doğalgaz boru hattı geçirilen taşınmazın, irtifak hakkı karşılığının tahsili ile el atılan taşınmaz bedeli istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı idare vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava konusu taşınmazların bir bütün iken; Eleşkirt Asliye Hukuk Mahkemesinin 2003 /108 Esas 2003/120 Karar sayılı dosyasından 04.07.2003 tarihli acele el koyma kararı alındığı, 01.04.2009 yılında kadastro tespiti sırasında kamulaştırma konusu yolun tescil harici bırakıldığı, kalan kısmın davalı adına dava konusu taşınmazlar olan 103 ada 39 ve 103 ada 62 parseller olarak tescil edildiği anlaşılmıştır.

Davalı idarenin 28.01.2014 tarihli yazısına ve T.C.Ziraat Bankası Eleşkirt Şubesinin 23.12.2013 tarihli cevabi yazılarına göre acele el koyma kararında belirlenen bedel davacıya ödenmediği gibi bedel tespit tescil davası da açılmamıştır.

Bu durumda; arazi niteliğindeki taşınmazlara, olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net geliri esas alınarak değer biçilmesinde ve el atılıp, yol haline getirilen 1.689,82 m2'lik kısmın bedelinin ödenmesine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Bu nedenle davalı idare vekilinin aşağıdaki bent dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. Ancak;

1) Kamulaştırma Kanununun değer biçmeye ilişkin hükümleri kıyasen kamulaştırmasız el atma davalarına da uygulanır.

2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 11/son maddesi uyarınca irtifak hakkı karşılıkları bu hak nedeniyle taşınmazın tamamında meydana gelecek değer kaybıdır.

Bu itibarla dava konusu taşınmazlardan 103 ada 39 parsel sayılı taşınmazın irtifak hakkı kurulmasından önceki tüm değerinin tespit edilmesi ve bundan sonra boru hattı nedeniyle taşınmazın tamamında meydana gelecek değer düşüklüğü oranının belirlenmesi ve bu oranla taşınmazın tüm değerinin çarpılması sonucu irtifak hakkı karşılığının hesaplanması gerekir.

Mahkemece yukarıda açıklanan yönteme göre irtifak hakkı karşılığının tespiti yönünden ek rapor alınıp sonucuna göre hüküm kurulması gerektiği düşünülmeden, irtifak hakkı geçen kısmın mülkiyet bedeline hükmedilmesi,

Doğru olmadığı gibi;

2) 13.03.2015 gün ve 29294 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan Anayasa Mahkemesinin 13.11.2014 gün ve 2013/95-2014/176 sayılı kararı ile;

6487 sayılı Yasanın 21. Maddesi ile 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun başlığı ile birlikte değiştirilen geçici 6. maddesinin on üçüncü fıkrası "09.10.1956 ile 04.11.1983 tarihlerini kapsayan dönemde oluşan mağduriyetlerin giderilmesi amacıyla getirilen ve malikler aleyhine bir takım hükümler içeren bu istisnai düzenlemenin 04.11.1983 tarihinden sonraki dönem içinde uygulanmasının hukuk güvenliğini zedeleyeceği" gerekçesiyle Anayasanın 2. ve 35. maddelerine aykırı bulunarak iptal edilmiştir.

Bu durumda; 04.11.1983 tarihinden sonraki döneme ilişkin el atmalarda nispi harca hükmedilmesi gerektiğinden,