Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2016/20926 K.2018/1069

Taraflar arasındaki kesinleşen ... tahdit sınırları içinde kalmak suretiyle kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili, birleştirilen dava tapu iptali tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın ... yönünden kabulüne, ... yönünden reddine dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, davalı ... vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- KARAR –

Dava, kesinleşen ... tahdit sınırları içinde kalmak suretiyle kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili, birleştirilen dava tapu iptali tescil istemine ilişkindir.

Mahkemece asıl davanın ... yönünden kabulüne, ... yönünden husumetten reddine, birleştirilen tapu iptal tescil davasının ise tefrikine karar verilmiş, hüküm davalı ... vekilince temyiz edilmiştir.

Dosyada bulunan kanıt ve belgelere göre; dava konusu taşınmazın 1961 yılında yapılan tapulama çalışmaları sonucunda ¼ hisse ile davacılar murisi... adına tescil edildiği, taşınmazın bulunduğu bölgede yapılan ... kadastrosu çalışmaları sırasında taşınmazın 7045,21 m2'lik kısmının Devlet Ormanı sınırları içerisinde kaldığının tespit edildiği ve bu nedenle taşınmazın tapu kaydı üzerine 08.07.1991 tarihinde satılamaz şerhinin konulduğu anlaşılmıştır.

Mülkiyet hakkı gerek ... ve yasalarla iç hukuk yönünden, gerekse Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve ek protokolleri ile kabul edilmiş temel haklardandır. (... Md. 35/1, AİHS Ek Prot. 1-1) Türk Medeni Kanununun 683. maddesinde de bir şeye malik olan kimsenin hukuk düzeninin sınırları içerisinde o şey üzerinde dilediği gibi kullanma, yararlanma ve tasarrufta bulunma yetkisi belirtilmiş, malikin malını haksız olarak elinde bulunduran kimseye karşı istihkak davası açabileceği gibi, her türlü haksız el atmanın önlenmesini de dava konusu edebileceği hüküm altına alınmıştır.

Mülkiyet hakkı, ancak kamu yararının bulunduğu hallerde sınırlandırılabilir veya tamamen kaldırılabilir.

Ne var ki, bu sınırlandırma veya kaldırma gerçekleştirilirken; T.C.Anayasasının 90/5.maddesi ile iç hukukun üstünde sayılan AİHS Hükümleri gereğince AİHM tarafından oluşturulan 30.5.2006 tarih 1262/02 sayılı kararda ifade edildiği üzere; “… bir kişiyi mülkünden yoksun bırakan bir önlemin…”, “kamu yararına meşru bir amaç gütmesi gerektiği…”, bu önlem alınırken “… başvurulan yollar ve gerçekleştirilmesi amaçlanan hedef arasında makul bir oransallık ilişkisi olması gerektiği…”, kişinin “… kişisel ve haddinden fazla yük taşıma zorunda kalması halinde gerekli dengenin kurulamayacağı…” açıktır.

Diğer bir anlatımla, kamu yararı ile mülkiyet hakkından kısmen veya tamamen yoksun bırakılan kişinin hakkı arasında makul, kabul edilebilir, hak ve adalet dengesini sağlayacak bir oranın kurulması asıldır.

Somut olayda; dava konusu taşınmazın 7045,21 m2'lik kısmı ... olarak sınırlandırılmış, malikin mülkiyet ve tasarruf imkanı ortadan kaldırılmıştır.

Davacının taşınmazı ... olarak sınırlandırıldığı ve taşınmazdan yararlanma ve tasarruf etme hakkı kısıtlandığı halde, tapusu davacı üzerinde diye tazminat talebinin reddi, Ek 1 nolu Protokolün 1.maddesi ile AİHS’nin 6. maddesine aykırıdır.

Bu nedenle, ... olarak sınırlandırılan ve tapusu halen davacı üzerinde bulunan taşınmazın dava konusu olan 7045,21 m²'lik kısmı eylemli ... alanı olarak kullanılan bölümde kaldığından taşınmaza ... tarafından fiilen el atıldığı ve böylece kamulaştırmasız el atma olgusunun da gerçekleştiği sabit olduğundan bedelinin ödenmesine ve birleştirilen tapu iptali tescil davasının tefrikine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. Ancak;

1-Dava konusu taşınmaz ... sayılan yerlerden olup, ... sınırları içerisinde bulunması nedeniyle davacının taşınmazın 7045,21 m2'lik kısmından yararlanma ve tasarruf etme hakkı kalmadığından, ayrı bir tüzel kişiliği bulunan ... yönünden davanın kabulüne, ... hakkındaki davanın ise husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmeden yazılı şekilde hüküm kurulması,

2-Bilirkişi kurulunca değerlendirmeye esas alınan kapama karışık meyvenin 2014 yılı itibarıyla sulu şartlarda dekar başına asgari ve azami verim miktarını, ayrıntılı üretim giderini (harcama kalemlerini tek tek gösteren) ve kg. başına toptan satış fiyatlarını gösteren veri cetvelinin Gıda, Tarım ve Hayvancılık İlçe Müdürlüğünden getirtilip denetlenmemesi,

Doğru görülmemiştir.