Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2017/12186 K.2017/15723

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasının kabulüne dair verilen yukarıda tarih ve numaraları yazılı hükmün Yargıtayca incelenmesi taraf vekillerince verilen dilekçelerle istenilmiş, davalı vekili de temyiz dilekçesinde duruşma isteminde bulunmuş olmakla, duruşma için belirlenen 08/06/2017 günü temyiz eden davalı vekilinin yüzüne karşı; usulüne göre çağrı kağıdı gönderilmesine rağmen gelmediğinden temyiz eden davacı idare vekilinin yokluğunda duruşmaya başlanarak davalı vekilinin sözlü açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki kağıtlar okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü.

- KARAR -

Dava, 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Alınan raporlar ve yapılan inceleme hüküm kurmaya elverişli değildir. Şöyle ki,

1)Arazi niteliğindeki Yukarı ... mahallesi 3065 parsel sayılı taşınmaza net gelirine göre değer biçilmesi ve değer biçilirken o yörede mutat olarak ekimi yapılan ürünlerin değerlendirmede esas alınması gerektiği gibi, 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesi gereğince açılan tespit ve tescil davalarında değerlendirmenin; aynı Kanunun 15/son maddesi uyarınca dava tarihi itibariyle yapılması gerekir.

Yapılan incelemede; sulu tarım arazisi niteliğindeki dava konusu taşınmazın değerinin tespiti için mahallinde iki kez keşif yapıldığı, ilk keşif sonucu düzenlenen 03.03.2015 tarihli bilirkişi kurulu raporunda silajlık mısır ve domates (salçalık) münavebesi, ikinci keşif sonucu düzenlenen 09.04.2015 tarihli bilirkişi kurulu raporunda ise silajlık mısır, domates (salçalık) ve biber(salçalık) münavebesiyle ve her iki raporda da 2013 yılı resmi verilerine göre belirlenen metrekare birim fiyatına endeks uygulanmak suretiyle taşınmaza değer biçildiği, mahkemece iki raporda tespit edilen kamulaştırma bedeli toplanarak ortalaması alınmak suretiyle resen yapılan hesaplama sonucu belirlenen bedele hükmedildiği anlaşılmıştır.

Bu itibarla; İl-İlçe Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüklerinden dava konusu taşınmazın bulunduğu yörede, sulu tarım yapılırken ekilen mutat münavebe ürünleri sorularak ve aynı bölgeden Dairemize intikal ederek denetimden geçen dava dosyalarında aynı kamulaştırma kapsamındaki sulu tarım arazisi niteliğindeki taşınmazlarda münavebe ürünü olarak silajlık mısır, domates (salçalık) ve biber (salçalık) ürünlerinin alındığı da gözetilerek, ekimi yapılan mutat münavebe ürünlerinin değerlendirme tarihi olan 2014 yılına ait resmi verileri esas alınarak değer biçilmesi için bilirkişi kurulundan ek rapor alınması gerektiği gözetilmeden, bu yönteme uyulmadan eksik incelemeyle yazılı şekilde hüküm kurulması,

2)Dava konusu taşınmazın sulu tarım arazisi niteliğinde olduğu dikkate alınarak kapitalizasyon faiz oranının % 4 oranında kabulü ile buna göre hesaplama yapılması gerekirken, % 5 oranında alınmak suretiyle eksik bedel tespiti,

3)Taşınmazın değeri belirlenirken tarla kirası, sermaye faizi ve genel idare giderlerinin üretim masraflarına dahil edilmemesi gerektiğinin gözetilmemesi,

4)Davalı tarafça dava konusu taşınmaz yola cepheli iken kısmi kamulaştırma sebebiyle kamulaştırmadan arta kalan bölümün bu özelliğini kaybettiği ve taşınmaza ulaşımın güçleştiği ileri sürülmüştür.

Bu itibarla; kısmi kamulaştırma sebebiyle taşınmaza ulaşımın engellenip engellenmediği ve bu nedenle arta kalan bölümde değer kaybı olup olmayacağı yönünde bilirkişi kurulundan ek rapor alınarak sonucuna göre hüküm kurulması gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi,

5)Dava konusu taşınmaz üzerinde bulunan 3/A sınıfındaki yapının değerlendirme tarihi olan 2014 yılı resmi birim fiyatları esas alınıp yıpranma payı düşülerek hesaplanan bedeline hükmedilmesi gerektiği gözetilmeden bu yönteme uyulmadan ve yapı bedelinden % 30 oranında pursantaj farkı kesintisi yapılmak suretiyle aza hükmedilmesi,

6)Dava konusu taşınmazın tapu kaydında ... lehine irtifak hakkı tesis edildiği anlaşılmaktadır. Mahkemece bu irtifak hakkının taşınmazda meydana getireceği değer düşüklüğü yönünden bilirkişi kurulundan ek rapor alınıp, sonucuna göre karar verilmesi gerektiği düşünülmeden, eksik inceleme hüküm kurulması,

7)Acele el koyma dosyasında taşınmazın kamulaştırılan kısmı üzerinde ekili ürün bulunduğu tespit edildiği halde, mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda gerekçesi açıklanmadan ürün bedelinin hesaplamaya dahil edilmemesi,

Doğru görülmemiştir.