Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2017/15960 K.2018/23904

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, taraf vekillerince verilen dilekçeler ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- KARAR –

Dava, 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, taraf vekillerince temyiz edilmiştir. Bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Alınan rapor ve yapılan inceleme hüküm kurmaya elverişli değildir. Şöyle ki; 1-Dosyada bulunan kanıt ve belgelerden, dava konusu ... ili, ... ilçesi, ... köyü 157 ada 38 parsel sayılı taşınmazın arsa mı arazi mi olduğu anlaşılamamıştır.

Bu itibarla, öncelikle dava konusu taşınmazın arsa mı, arazi mi olduğunun belirlenmesi için; değerlendirme tarihi olan 14.04.2015 tarihi itibariyle imar planı içerisinde olup olmadığı, imar planı içerisinde ise tarihi, ölçeği ve türü (1/1000, 1/5000, 1/25000, Uygulama, nazım...) araştırılarak 1/1000 ölçekli imar planı içerisinde olmadığının tespiti durumunda belediye veya mücavir alan sınırları dahilinde bulunup bulunmadığı, belediye hizmetlerinden yararlanıp yararlanmadığı ve etrafının meskun olup olmadığı,

diğer ölçekli plan dahilinde ise plandaki konumu, plan kapsamına alınma amacı, yerleşim yerine uzaklığı, şehrin gelişme istikametinde olup olmadığı hususları ilgili Belediye Başkanlığından sorulup, alınacak yazı cevabına göre, taşınmazın vasfı belirlendikten sonra taşınmazın niteliğine göre oluşturulacak bilirkişi kurulu eşliğinde mahallinde keşif yapılarak;

a)Arsa ise; Kamulaştırma Kanununun 11/1-g maddesi uyarınca yakın tarihte satışı yapılan emsallerle dava konusu taşınmazın üstün ve eksik yönleri belirtilmek suretiyle mukayese yapılıp dava konusu taşınmaz ile bilirkişi kurulunca emsal kabul edilecek taşınmazların, Arsa ... Bedeli ... Komisyonu tarafından belirlenen 2015 yılı emlak vergisine esas olan m2 değerleri de ilgili Belediye

Başkanlığından istenip, dava konusu taşınmazın emsal taşınmazlara göre üstünlük oranı yönünden ve dava konusu taşınmazın değerlendirme tarihinde, bilirkişi kurulunca somut emsal kabul edilecek taşınmazın ise satış tarihi itibariyle fiili imar uygulaması sonucu oluşan imar parselleri mi yoksa imar planına dahil olmakla birlikte olduğu gibi bırakılan kadastro parselleri mi oldukları ilgili Belediye İmar Müdürlüğü ile Tapu Müdürlüğünden sorulup düzenleme ortaklık payı düşülüp düşülmeyeceği hususunda bilirkişi raporu denetlenerek ve ayrıca arsa niteliğindeki taşınmaz kapama meyve bahçesi olduğundan,

ağaçların yaşlarına göre tespit edilecek verim miktarları ile değerlendirme tarihi olan 2015 yılı kilogram satış fiyatı ve üretim masraflarına göre tespit edilecek net geliri esas alınarak, kapitalizasyon faiz oranı da uygulanmak suretiyle belirlenecek bahçe değerinden; taşınmazın zeminine, ekilebilecek münavebe ürün gelirine göre biçilecek değeri düşülmek suretiyle ağaç bedellerinin tespit edilmesi gerektiği halde, bu yönteme uyulmadan hesaplama yapan bilirkişi raporu hükme esas alınarak yazılı şekilde hüküm kurulması,

b)Arsa olmadığının anlaşılması halinde ise; taşınmazda bulunan ağaç sayısı dikkate alındığında kapama meyve bahçesi niteliğinde olduğundan, verim miktarları ile değerlendirme tarihi olan 2015 yılı kilogram satış fiyatı ve üretim masraflarına göre tespit edilecek net meyve gelirine kapitalizasyon faiz oranı da uygulanmak suretiyle ve taşınmazın konumu, bilirkişi kurulu raporunda belirtilen özellikleri dikkate alınarak tespit edilen bedele 2942 sayılı Yasanın 11/i maddesi de gözetilerek değerinin tespiti gerektiği gözetilmeden, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması,

2-Dava konusu taşınmazın mevcut tapu kaydına göre yüzölçümü 52.040,48 m2 olduğu halde, hükme esas alınan bilirkişi raporunda dava konusu taşınmazın zemin bedeli belirlenirken taşınmazın yüzölçümünün 50.040,48 m2 kabul edilmesi suretiyle sonuç itibariyle aza hükmedilmesi,

3-Dava konusu taşınmazın tapu kaydında ... lehine daimi irtifak şerhi bulunmaktadır. Önceki irtifak hakkı nedeniyle taşınmazın değerinde meydana gelecek değer düşüklüğü oranı tespit edilip, indirilmeden ve gerekçesi de gösterilmeden, yazılı şekilde hüküm kurulması,

4-Dava konusu taşınmazın tapu kaydında bulunan ipotek şerhinin hükmedilen bedele yansıtılmaması,

Doğru olmadığı gibi;

5-7139 sayılı Kanunla değişik Kamulaştırma Kanununun 10/8 fıkrası gereğince bankaya hak sahibi adına yatırılacak bedel bakımından; 7139 sayılı Kanun ile yapılan değişiklik hükümlerine göre işlem yapılması gerektiğinden,