Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2017/23633 K.2018/6514

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili ve ecrimisil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, davalı idare vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- KARAR –

Dava, kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili ve ecrimisil istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı idare vekilince temyiz edilmiştir.

Bilirkişi incelemesi yaptırılmış ise de, alınan rapor hüküm kurmaya elverişli değildir. Şöyle ki;

1) Dava konusu taşınmaz mal arsa niteliğindedir. Kamulaştırma Kanununun kıymet takdir esaslarını belirleyen 11. maddesinin 1. fıkrasının arsalara ilişkin (g) bendi uyarınca arsaların bedelinin değerlendirme gününden önceki özel amacı olmayan emsal satışlara göre hesaplanması zorunludur.

Bilirkişi raporuna göre yapılan emsal karşılaştırması sonucu dava konusu taşınmazın enfazla emsal ile eşdeğer olabileceği gibi, emsalin yerleşim yerlerine ve resmi kurumlara daha yakın olmasına rağmen yerinde olmayan gerekçe ile dava konusu taşınmazın daha değerli kabul edilmesi suretiyle bedel belirlendiğinden rapor inandırıcı bulunmamıştır.

Bu durumda; taraflara dava konusu taşınmaza yakın bölgelerden ve yakın zaman içinde satışı yapılan benzer yüzölçümlü satışları bildirmeleri için imkan tanınması, lüzumu halinde resen emsal celbi yoluna gidilmesi, dava konusu taşınmazın, değerlendirme tarihi itibariyle, emsal alınacak taşınmazın ise satış tarihi itibariyle imar ya da kadastro parselleri olup olmadığı ilgili Belediye Başkanlığı ve Tapu Müdürlüğünden sorulması, ayrıca dava konusu taşınmazın; imar planındaki konumu, emsallere ve belediye, adliye, hükümet konağı, okul, hastane gibi yerlere olan mesafesini de gösterir krokisi fen bilirkişisine işaretlettirilip, dava konusu taşınmaz ile

emsal taşınmazların resen belirlenen vergi değerleri ve emsal taşınmazların satış akit tablosu getirtilerek, dava konusu taşınmazın değerlendirmeye esas alınacak emsallere göre ayrı ayrı üstün ve eksik yönleri ve oranları açıklanmak suretiyle yapılacak karşılaştırma sonucu değerinin belirlenmesi bakımından, yeniden oluşturulacak bilirkişi kurulu ile mahallinde keşif yapılarak alınacak rapor sonucuna göre hüküm kurulması gerektiğinin düşünülmemesi,

2-Dava konusu taşınmazın yenileme çalışmaları sonucu 8.134,99 m2 olarak 169 ada 2 parsel sayısı ile tapuya tescil edildiğinden mahallinde keşif yapılarak fiilen elatmanın bulunup bulunmadığı araştırılıp sonucuna göre karar verilmesi gerektiğinin düşünülmemesi,

3-Kamulaştırmasız el atmaya ilişkin uyuşmazlıklarda 2942 sayılı Yasanın 6487 sayılı Yasa ile değişik 6.maddesi uyarınca Kamulaştırma Kanunundaki usullere göre mahkemece re'sen araştırma ilkesine uygun şekilde tespit yapılacağı benimsenmiştir.

İlke olarak kira geliri üzerinden ecrimisil belirlenmesinde taşınmazın, dava konusu ilk dönemde mevcut haliyle serbest koşullarda getirebileceği kira parası (emsal kira sözleşmeleri ile karşılaştırılarak, taşınmazın büyüklüğü, çevre özellikleri – konumu – kullanım şekli de nazara alınarak) rayice göre saptanıp, sonraki dönemler için ise, ilk dönem kira parasına ÜFE artış oranının tamamının yansıtılması suretiyle bulunacak miktardan az olmamak koşuluyla ecrimisil bedeli rayiç değerlere göre takdir edilmelidir.

Bunun için mahkemece; taşınmazın bulunduğu mevkideki diğer arsaların kiraya verilip verilmedikleri, veriliyor ise, mutad olarak nasıl ve ne şekilde kiraya verildiklerinin taraflardan delilleri sorulmak suretiyle tespit edilmesi, varsa emsal kira sözleşmeleri ibraz ettirilerek benzer (boş arsa niteliğindeki) yerlerin kamulaştırmasız olarak el atılan haksız işgal dönemindeki kira paraları, mahallinde bilirkişi heyeti ile keşif yapılıp, ilk dönem ecrimisil miktarına sonraki dönemler için ÜFE artış oranı yansıtılarak hesaplanacak rapor doğrultusunda ecrimisil miktarına hükmedilmelidir.

Somut olayda dava konusu taşınmazın bulunduğu mevkiiden çok farklı bir mevkiideki taşınmazın kira sözleşmesi dikkate alındığı gibi, yukardaki esaslara uygun şekilde inceleme ve araştırma da yapılmadan Türk Lirası yerine ecrimisil bedelini mutad olmayan Euro olarak belirleyen bilirkişi raporuna göre hüküm kurulması,

4-Davacılar dava konusu taşınmazda paydaş oldukları halde tam paya göre tazminat ve ecrimisil bedeline hükmedilmesi ile tescil kararı verilmesi doğru olmadığı gibi, dava dışı... ve ... tarafından açılan dava sonucunda kök muris Musa Bozkurt'un mirasçıları ve pay oranlarında değişiklik olduğu anlaşıldığından, dosyadaki belgelere göre kesinleşmiş olduğu anlaşılan ... Sulh Hukuk Mahkemesinin 2009/682 Esas sayılı kararı gereği ... tapu kaydı oluşup oluşmadığı araştırılıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması,

5-Tazminat bedeline dava tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmesi gerekirken yazılı şekilde müdahale tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmesi,

6-Davacılardan ... payı üzerindeki takyidatların hükmedilen bedele yansıtılması gerektiğinin düşünülmemesi,

Doğru görülmemiştir.