Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2018/12434 K.2019/9684

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun .... maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak terkini davasının kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca BOZULMASI hakkında Daireden çıkan kararı kapsayan 04/06/2018 gün ve 2017/1611 Esas - 2018/11316 Karar sayılı ilama karşı davacı idare ile davalı ... vekillerince verilen dilekçeler ile karar düzeltilmesi istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun .... maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak terkini istemine ilişkin davanın kabulüne dair verilen hüküm davacı idare ve davalılardan ... vekillerinin temyizi üzerine Dairemizce bozulmuş, bu karara karşı, davacı idare ve davalılardan ... vekillerince karar düzeltme isteminde bulunulmuştur.

Dosyada bulunan kanıt ve belgelere, Yargıtay ilamında yazılı gerekçelere göre davacı idare ve davalılardan ... vekillerinin aşağıdaki bentler kapsamı dışında kalan sair karar düzeltme istekleri HUMK’nun 440.maddesinde yazılı nedenlerden hiç birisine uymadığından yerinde değildir. Ancak;

a-Dava konusu taşınmazın bilirkişi kurulu raporunda belirtilen zeytin ve kirazın verim miktarları ve dekar başına üretim masrafının uygun olduğu, kapama bağ kısmı yönünden ise dava tarihi olan 2013 yılı itibariyle yaş üzüme ait resmi verilere göre bedelinin tespit edilmesi gerektiği,

b-Dava konusu taşınmazın konumu ve bilirkişi kurulu raporunda belirtilen özellikleri dikkate alınarak, tespit edilen metrekare birim fiyatına ilave edilecek objektif değer artırıcı unsurun % 200 oranında olacağı gözetilmeden, daha düşük objektif değer artış oranı kabul eden bilirkişi raporuna göre eksik bedel tespit edildiği,

c-7139 sayılı Kanunla değişik Kamulaştırma Kanununun .../... fıkrası gereğince, bozma sonrası bankaya hak sahibi adına yatırılacak bedelde artış olması halinde bu kısım için; 7139 sayılı Kanun ile yapılan değişiklik hükümlerine göre işlem yapılması gerektiği,

Bu kez yapılan incelemede anlaşıldığından;

Davacı idare ve davalılardan ... vekillerinin bu yönlere ilişkin karar düzeltme isteminin kabulü ile Dairemizin 04/06/2018 gün ve 2017/1611 Esas- 2018/11316 Karar sayılı bozma kararının kaldırılmasına karar verildikten sonra yapılan incelemede;

Dava, 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun .... maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın tapudan yol olarak terkini istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davacı idare ve davalılardan ... vekillerince temyiz edilmiştir.

Bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Alınan rapor ve yapılan inceleme hüküm kurmaya elverişli değildir. Şöyle ki;

Dava konusu ... köyü 164 parsel sayılı taşınmazın değerlendirme tarihi olan ....05.2013 günü itibariyle ... Organize Sanayi Bölgesi .../5000 ölçekli nazım imar planı ve .../1000 ölçekli uygulama imar planı içinde olup olmadığı ... sorulduktan sonra,

...)Dava konusu taşınmazın arsa vasfında olduğunun kabulü durumunda;

Kamulaştırma Kanunu'nun kıymet takdir esaslarını belirten ....maddesinin ....fıkrasının arsalara ilişkin (g) bendi uyarınca, arsaların bedelinin değerlendirme gününden önceki özel amacı olmayan emsal satışlara göre hesaplanması zorunludur.

Bu itibarla, emsal satışların değerlendirme tarihindeki karşılıklarının fiyat artış endekslerinin uygulanması suretiyle tespiti, bundan sonra emsal ile dava konusu taşınmazın eksik ve üstün yönlerinin neler olduğu ve oranları açıklanmak suretiyle değer biçilmesi gerekir.

Hükme esas alınan bilirkişi raporunda bu yönde bir inceleme yapılmadan taşınmaza arazi olarak değer belirleyen, bu rapora göre hüküm kurulması mümkün değildir.

Dava konusu taşınmazın imar planı içinde olup olmadığı kesin olarak tespit edilip imar planı içinde olması halinde ; taraflara, dava konusu taşınmaza yakın bölgelerden ve yakın zaman içinde satışı yapılan benzer yüzölçümlü satışları bildirmeleri için imkan tanınması, lüzumu halinde re'sen emsal celbi yoluna gidilmesi, taşınmazın, değerlendirme tarihi itibariyle, emsal alınacak taşınmazın ise satış tarihi itibariyle imar ya da kadastro parselleri olup olmadığı ilgili Belediye Başkanlığı ve Tapu Müdürlüğünden sorulması, ayrıca dava konusu taşınmazın;

imar planındaki konumu, emsallere ve değerini etkileyen merkezi yerlere olan uzaklığını da gösterir krokisi ve dava konusu taşınmaz ile emsal taşınmazların resen belirlenen vergi değerleri ve emsal taşınmazların satış akit tablosu getirtilerek, dava konusu taşınmazın değerlendirmeye esas alınacak emsallere göre ayrı ayrı üstün ve eksik yönleri ve oranları açıklanmak suretiyle yapılacak karşılaştırma sonucu değerinin belirlenmesi bakımından, yeniden oluşturulacak bilirkişi kurulu marifetiyle mahallinde keşif yapılarak alınacak rapor sonucuna göre hüküm kurulması gerektiğinin düşünülmemesi,

...) Dava konusu taşınmazın kısmen kapama kiraz bahçesi, kısmen kapama bağ ve kısmen de kapama zeytinlik niteliğinde olduğunun kabulü halinde ise;

a)Dava konusu taşınmazın dava tarihi olan 2013 yılı itibariyle yaş üzüme ait resmi verilerine göre bedelinin tespit edilmesi gerektiği gözetilmeden işleme tabi tutulduktan sonra elde edilen kuru üzüme göre değer biçen rapora göre bedel tespiti,

b)Kuru ... arazisi niteliğindeki taşınmazın değeri belirlenirken Dairemizin yerleşmiş uygulamalarına göre %... oranında kapitalizasyon faizi uygulanması gerekirken bu oranın %... olarak kabulü ile az bedel tespiti

c)Dava konusu taşınmazın konumu ve bilirkişi kurulu raporunda belirtilen özellikleri dikkate alınarak, tespit edilen metrekare birim fiyatına ilave edilecek objektif değer artırıcı unsurun % 200 oranında olacağı gözetilmeden, daha düşük objektif değer artış oranı kabul eden bilirkişi raporuna göre az bedele hükmedilmesi,

d)Dava konusu taşınmazın kamulaştırmadan arta kalan kısım toplam 446,51 m2 olmasına rağmen, kalan kısım ....000,00 m2 olarak kabulü ile bu alana değer azalışı uygulanmak suretiyle fazla bedel tespiti;

e)Dava konusu taşınmazın kamulaştırmadan arta kalan ve 24.02.2014 tarihli fen bilirkişi rapor ve krokisinde (A) harfi ile gösterilen 446,51 m2'lik kısmın konumu, yüzölçümü ve geometrik durumu nazarı alındığında, bu bölümde % 50 oranında değer kaybı olacağı gözetilmeden, daha düşük oranda değer azalışı uygulanmak suretiyle eksik bedel tespiti,

Doğru olmadığı gibi,

f)7139 sayılı Kanunla değişik Kamulaştırma Kanununun .../... fıkrası gereğince, bozma sonrası bankaya hak sahibi adına yatırılacak bedelde artış olması halinde bu kısım için; 7139 sayılı Kanun ile yapılan değişiklik hükümlerine göre işlem yapılması gerektiğinden,