Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2020/11304 K.2021/1058

Taraflar arasındaki davada ... Sulh Hukuk ve ... 1.Asliye Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeniyle yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Dava, önalım hakkına konu edilen payların iptali ile davacı adına tescili istemine ilişkindir.

Bozyazı (Kapatılan) Sulh Hukuk Mahkemesince, birleştirilen dosyada 510-11,503-1,498-10 ada parsel sayılı taşınmazlarda kullanılmak istenilen önalım hakkına ilişkin hak oluşturucu sürenin dolması nedeni ile davanın reddine ,2009/316 esas sayılı dosyada 510-11,503-1,498-10 ada parsel sayılı taşınmazlarda davalının satış tarihi itibari ile paydaş olması nedeni ile davanın reddine, birleştirilen dosyada 3354 parsel sayılı taşınmaza ilişkin talebin vazgeçme nedeni ile reddine karar verilmiş, hükmün davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 6.Hukuk Dairesi 27/05/2014 tarih, 2014/5612 esas,

2014/6855 karar sayılı ilamıyla “ ….mahkemece işin esasının incelenmesi, fiili taksim konusunda mahallinde keşif yapılıp sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru değildir.” gereğine değinilerek hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

... Sulh Hukuk Mahkemesince, davanın tapu iptali ve tescil (ön alım hakkından kaynaklanan ) davası olduğu, dava tarihinin 16.08.2004 tarihi olduğu ve 6100 sayılı HMK’nın 4. Maddesinde Sulh Hukuk Mahkemesinin görevi açıkça düzenlendiği buna göre " Sulh Hukuk Mahkemelerinin dava konusunun değer veya tutarına bakılmaksızın:

A-Kiralanan taşınmazlara , 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı .... Nuna göre ilamsız icra yolu ile tahsiyesine ilişkin hükümler ayrı olmak üzere kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dahil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalara ,

B-Taşınır ve taşınmaz mal veya hakkın paylaştırılmasına ve ortaklığın giderilmesine ilişkin davalara,

C-Taşınır ve taşınmaz mallarda sadece zilyetliğin korunmasına yönelik olan davalara,

D-Bu kanun ile diğer kanunların Sulh Hukuk Mahkemesi veya Sulh Hukuk Hakiminin görevlendirdiği davaları görürler " hükmünü düzenlediği anlaşılmış olup dava konusu olan uyuşmazlığın esası ise önalım hakkından kaynaklanan tapu iptali ve tescili davası olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

... 1. Asliye Hukuk Mahkemesince, somut olayda dava tarihinin 16.08.2004 olduğu ve 6100 sayılı HMK'nın yürürlük tarihinden önce olduğu bu nedenle mahkemece geçici 1. madde hükmü uyarınca yargılamaya devam edilerek davayı sonuçlandırması yerine görevsizlik kararı verilmesinin kanuna aykırı olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

4/2/2011 tarih 27836 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak 01/10/2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı HMK'nın geçici 1. maddesinde; “geçici madde 1- (1) Bu Kanunun yargı yolu ve göreve ilişkin hükümleri, Kanunun yürürlüğe girmesinden önceki tarihte açılmış olan davalarda uygulanmaz.”

Yine, aynı Kanunun geçici 3. maddesinde; “geçici madde 3 – (Ek: 31/3/2011-6217/30 md.)

(1) Bölge adliye mahkemelerinin, 26/9/2004 tarihli ve 5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanunun geçici 2. maddesi uyarınca Resmî Gazete’de ilan edilecek göreve başlama tarihine kadar, 1086 sayılı Kanunun temyize ilişkin yürürlükteki hükümlerinin uygulanmasına devam olunur.” denilmektedir.

Eldeki dava, önalım hakkına konu edilen payların iptali ile davacı adına tescili istemine ilişkin olarak 6100 sayılı HMK' nın yürürlük tarihinden önce 16/08/2004 tarihinde açılmıştır. Somut olayda, anılan Usûl Kanununun geçici 1. maddesi ile geçici 3. maddesi hükümlerine göre 1086 sayılı HUMK hükümleri uygulanması gerekmektedir.

Buna göre, 1086 sayılı HUMK'un mahkemelerin görev sınırını belirleyen 8. maddesinde (Değişik: 26/2/1985 - 3156/2 md.);

Sulh mahkemesi:

I – İflas davalarıyla vakfa ilişkin davalar hariç olmak üzere, mamelek hukukundan doğan değer veya miktarı (Değişik parasal sınır: 5219 - 14.7.2004/m.2/A-a) "beşmilyar" (*) lirayı geçmeyen davaları, (1) görür.” denilmektedir. (1) Bu bendde geçen ve Ek 3’üncü maddeye göre dörtyüzmilyon olarak uygulanan parasal sınır, 14/7/2004 tarihli ve 5219 sayılı Kanunun 2. maddesiyle “beşmilyar“ olarak değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.

(*) Maddedeki parasal sınır, 26.9.2004 tarih ve 5236 sayılı Kanunun 19. maddesiyle bu Kanuna eklenen Ek 4. madde hükmü gereğince, (Yürürlüğe Giriş Tarihi 1.6.2005) her takvim yılı başından geçerli olmak üzere, önceki yılda uygulanan parasal sınırların, o yıl için 213 sayılı VUK Mük. 298. hükümleri uyarınca Maliye Bakanlığınca her yıl tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılması suretiyle uygulanır.

Bu durumda; dava, 6100 sayılı HMK'nın yürürlük tarihinden önce 16/08/2004 tarihinde açılmış olduğuna göre, uyuşmazlığın sulh hukuk mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.