Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2020/3772 K.2020/10798

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne ilişkin verilen ilk derece mahkemesinin kararına karşı davalı idare vekilinin istinaf başvurusu üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesinin 5. Hukuk Dairesince İstinaf isteminin kabulü ile HMK'nun 353/1-b-3 maddesi uyarınca esas hakkında yeniden karar verilmesine dair yukarıda gün ve sayıları yazılı kararının Yargıtay'ca incelenmesi, taraf vekillerince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- KARAR -

Dava, kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karara karşı, davalı idare vekilince yapılan istinaf başvurusunun, ... Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesince kabulü ile HMK’nun 353/1-b-3 maddesi uyarınca yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına dair verilen karar taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

1-Yapılan incelemede. 11.06.2013 tarihinde yürürlüğe giren 6487 sayılı yasanın 21. maddesiyle değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun geçici 6. maddesinin 1. fıkrası ile "09/10/1956 tarihi ile 04/11/1983 tarihi arasında” fiilen kamulaştırmasız el atılan taşınmazlara ilişkin açılacak davalarda dava açılmadan önce uzlaşma usulünün uygulanmasının dava şartı olarak düzenlendiği,

dava konusu taşınmaza da 1983 yılından önce fiilen el atıldığı ve somut olayda el atma tarihi ile dava tarihi dikkate alındığında uzlaşma dava şartı yerine getirilmeden tazminat davası açıldığından bahisle davanın reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle ilk derece mahkemesince davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karara karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile 6100 sayılı HMK'nun 353/1-b-3 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

Dosyada bulunan kanıt ve belgelere göre; dava konusu ... ili, ... ilçesi, ... mahallesi ... parsel sayılı taşınmazda 26.08.2019 tarihli fen bilirkişi raporuna göre 1982 ve 1987 yıllarında bölgede ... Toplu Konut çalışmalarının başlamadığı belirtilmiş olup, dava konusu taşınmazdaki el atmanın 04.11.1983 sonrasında olduğu anlaşıldığından ve 6830 sayılı Kamulaştırma Kanununun 25. maddesi uyarınca hakların kullanılması ve borçların yerine getirilmesi bakımından kamulaştırma işlemi, mal sahibi açısından, usulüne uygun yapılan tebligatla başlayacağından işin esasına girilip taraflardan tüm delilleri sorulmak suretiyle sonucuna göre karar verilmesi gerektiği düşünülmeden, yazılı gerekçe ile davanın usulden reddine karar verilmesi doğru olmadığı gibi;

2-21.12.2019 tarihinde kabul edilerek 24.12.2019 gün 30988 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7201 sayılı Kanunun 5. maddesi ile 2942 sayılı Yasaya eklenen Ek Madde: 2 uyarınca; "29/4/1969 tarihli ve 1164 sayılı Arsa Üretimi ve Değerlendirilmesi Hakkında Kanun kapsamında 8/12/2004 tarihinden önce yapılmış olan kamulaştırma ve avans karşılığı kamulaştırma iş ve işlemlerine ilişkin davalar, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı aleyhine açılır. Avans karşılığı kamulaştırmalarda rücu davalarını Bakanlık açar, takip eder ve sonuçlandırır. Bakanlık bu davalarda davalı ... davacı olabilir.”

Yine aynı Kanunun 7. maddesi ile 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununa eklenen Ek Madde: 15 uyarınca; "1164 sayılı Kanun kapsamında 08/12/2004 tarihinden önce yapılmış olan kamulaştırma ve avans karşılığı kamulaştırma iş ve işlemlerine ilişkin olarak Toplu Konut İdaresi Başkanlığı leh ve aleyhine yargı mercilerine açılmış veya husumet yöneltilmiş devam eden davalar ile icra takipleri, ek 2'nci madde hükmü uygulanarak sonuçlandırılır.'' hükümlerine göre işlem yapılması gerektiğinden,