Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2020/4214 K.2021/8104

2-... Büyükşehir Belediye Başkanlığı Vek.Av....

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasının ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı yönünden husumetten reddine, davalı ... Belediye Başkanlığı hakkındaki davanın kısmen kabulüne, dava konusu taşınmazın K1,K2,K3,P,Y4,YA ile gösterilen kısımlarına ilişkin davanın yargı yolu nedeniyle reddine dair verilen yukarıda tarih ve numaraları yazılı hükmün Yargıtayca incelenmesi davacılar ve davalı ...

Belediye Başkanlığı vekillerince verilen dilekçelerle istenilmiş; davacılar vekili de temyiz dilekçesinde duruşma isteminde bulunmuş olmakla, duruşma için belirlenen 01/06/2021 günü temyiz eden davacılar vekilinin yüzüne karşı; usulüne göre çağrı kağıdı gönderilmesine rağmen gelmediklerinden davalı idareler vekillerinin yokluklarında duruşmaya başlanarak davacılar vekilinin sözlü açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki kağıtlar okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü.

Dava, kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak davalı ... Belediye Başkanlığı hakkındaki davanın kısmen kabulü, davalı ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı yönünden husumetten reddi ile dava konusu taşınmazın hükme esas alınan bilirkişi raporunda K1,K2,K3,P,Y4,YA ile gösterilen kısımlarına ilişkin yargı yolu nedeniyle reddine karar verilmiş; hüküm, davacılar ile davalı ... Belediye Başkanlığı vekillerince temyiz edilmiştir.

Davacılar ile davalı ... Belediye Başkanlığı vekillerinin sair temyiz itirazları bozma ile kesinleşen yönlere ilişkin olduğundan yerinde değildir. Ancak;

1-Dosya içindeki bilgi ve belgelerden; dava konusu taşınmaz 1/1000 ölçekli imar planında kısmen konut alanı, kısmen 7 ve 15 metrelik yol ve yeşil alan ve kısmen park alanı olarak düzenlendiği,...Belediye Başkanlığınca yol olarak ayrılan ve fen bilirkişi raporunda Y1 harfi ile gösterilen kısmına fiilen el atıldığı, planda 30.000 metrekareden büyük park alanı olarak düzenlenen ve Büyükşehir Belediye Başkanlığının sorumluluğundaki kısım ile ilçe belediye başkanlığının sorumlu olduğu 7 metrelik yol ve yeşil alan olarak düzenlenen kısımlara herhangi bir fiili bir el atma olmadığı anlaşılmıştır.

Ne var ki; Anayasa Mahkemesinin 05/04/2019 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanan 20/12/2018 gün 2016/181 Esas, 2018/111 Karar sayılı ilamı ile ''Kamulaştırma Kanununun EK 1. maddesinin'' Bu süre içerisinde belirtilen işlemlerin yapılmaması halinde taşınmazların malikleri tarafından, bu Kanunun geçici 6'ncı maddesindeki uzlaşma sürecini ve 3194 sayılı İmar Kanununda öngörülen idari başvuru ve işlemleri tamamlandıktan sonra taşınmazın kamulaştırmasından sorumlu idare aleyhine idari yargıda dava açılabilir.'' kısmı iptal edilmiştir.

Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 16.05.1956 gün ve 1/6 sayılı kararı ile HGK'nun 15.12.2010 gün ve 2010/5-662/651 sayılı kararı da gözetildiğinde, uzun yıllar programa alınmayan imar planının hayata geçirilmemesi nedeniyle kamulaştırma ya da takas cihetine gitmeyen davalı idarece, pasif ve suskun kalınmak ve işlem tesis edilmemek suretiyle taşınmaza müdahale edildiği; bu haliyle İdarenin eyleminin, mülkiyet hakkının özüne dokunan ve onu ortadan kaldıran bir niteliğe sahip olduğu bu şekilde kamulaştırmasız el koyma olgusunun gerçekleştiğinin kabulü gerekir.

Kamulaştırmasız el koyma olgusunun varlığının doğal sonucu, idarenin hukuka aykırı eylemiyle mülkiyet hakkı engellenen taşınmaz mal sahibi davacının, dava yoluyla kamulaştırmasız el koyma hükümleri doğrultusunda mülkiyetin bedele çevrilmesini, eş söyleyişle idareden değer karşılığının verilmesini isteyebileceği açıktır.

Bu itibarla; davalı idareler tarafından taşınmazın bir kısmına fiilen el atılmamış ise de makul süre içinde imar planına uygun herhangi bir işlem tesis edilmediğinden kamulaştırmasız el atma olgusunun gerçekleştiği gözetildiğinde ve emsal niteliğindeki Uyuşmazlık Mahkemesinin 11.04.2016 tarih ve 2016/180 E. - 224 K. sayılı kararında ''...tek bir imar planı kapsamında yol ve park olarak ayrıldığı ve bu itibarla tek bir taşınmaza tek bir imar planı kapsamında yapılan el atmanın,

taşınmazın tamamı için bir bütün olarak ele alınması ve değerlendirilmesi gerektiğinin'' belirtildiği dikkate alındığında ve Dairemizce bu hususta bozma yapılmaması maddi hataya dayalı olup maddi hataya dayalı bozmanın da taraflar lehine usuli kazanılmış hak teşkil etmeyeceği gözetildiğinde, davalı ...

Belediye Başkanlığı tarafından fiili el atma ile imar uygulanmasına başlandığı nazara alındığında proje bütünlüğü gereği de adli yargı görevli olup 30.000metrekareden büyük park alanında kalan kısmın bedelinin diğer davalı ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı ile ilçe belediye başkanlığının sorumluluğunda kalan ve 7 metrelik yol ile yeşil alanda kalan kısmların bedelinin de davalı ...

Belediye Başkanlığı'ndan alınmasına karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde bu bölümler bakımından yargı yolu yokluğu nedeni ile reddine karar verilmesi,

2-Hükme esas alınan fen bilirkişisi raporunda K1,K2,K3 harfi ile gösterilen ve imar planında konut alanında kalan kısımlar yönünden davanın esastan reddi yerine yazılı şekilde yargı yolu nedeniyle davanın reddine karar verilmesi,

3-Davacılar, tapuda 4700/7700 payı olan tapu kayıt maliki olan Nimet Bilgili'nin bir kısım mirasçıları olduğu ve 940/4620 pay karşılığına hükmedildiği halde infazda da tereddüt uyandıracak şekilde davacılar murisi adına kayıtlı payının iptaline karar verilmesi,

4-Mahkemece tapusunun iptaline karar verilen kısımların yüzölçümlerinin kararda yazılı olmaması,

Doğru görülmemiştir.