Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2020/6582 K.2021/1210

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne ilişkin ilk derece mahkemesinin kararına karşı davacı idare ile bir kısım davalılar vekillerinin istinaf başvurusu üzerine ...

Bölge Adliye Mahkemesinin 39. Hukuk Dairesince uyulan bozma kararı gereğince istinaf isteminin esastan reddine dair kararı ile birlikte ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/915 E. - 2018/183 K. sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacı idare ile davalı ... vd. ve davalı ... vd. vekillerince verilen dilekçeler ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- KARAR -

Dava, 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince davanın kabulüne ilişkin verilen karara karşı davacı idare ve bir kısım davalılar vekillerince yapılan istinaf başvurusunun ... Bölge Adliye Mahkemesi 39. Hukuk Dairesince HMK’nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiş olup, hüküm davacı idare ve bir kısım davalılar vekillerince temyiz edilmiştir.

Aşağıda açıklanan gerekçelerle ... Bölge Adliye Mahkemesi 39. Hukuk Dairesince verilen istinaf başvurusunun esastan ret kararı kaldırıldıktan sonra ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/915 E-2018/183 K sayılı kararının incelenmesinde;

Dosyada bulunan kanıt ve belgelere, kararın dayandığı gerekçelere göre; arazi niteliğindeki ... İli, ... İlçesi,... mahallesi 3736 parsel sayılı taşınmaza2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 11/1-f maddesi uyarınca gelir metodu esas alınarak değer biçilmesine ve tespit edilen bedelin bloke ettirilerek hükmün kesinleşmesi beklenmeden davalı tarafa ödenmesine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. Ancak;

1-)Dava konusu taşınmazın kamulaştırmadan arta kalan 22/09/2017 tarihli fen raporunda ( F) harfi ile gösterilen 9.440 m2 olarak belirlenen alanda % 70 değer olacağı belirtilerek değer kaybına hükmedilerek, tapu kaydının iptali ile idare adına tesciline karar verilmiştir.

Kısmi olarak yapılan kamulaştırmalarda kamulaştırmadan arta kalan kısımdaki değer kaybının % 50 oranını geçmesi halinde, davalıya % 50 oranında değer kaybı ile yetinip yetinemeyeceği sorularak, yetindiği takdirde bu miktara göre hüküm kurulması, yetinmediği takdirde davacı idareye (F) alanının taşınmaz bedelinin tamamını ödemek suretiyle taşınmazın tamamının mülkiyet hakkını kazanma imkanı sağlanması ve talebi halinde taşınmaz bedelinin tamamına hükmedilmesi, aksi halde bilirkişi kurullarınca belirlenen değer azalış oranına göre karar verilmesi gerektiği gözetilerek, taraflara yukarıda açıklanan hususlarda beyanda bulunmaları için mehil verilip, sonucuna göre karar verilmesi gerektiği düşünülmeden, yazılı şekilde eksik inceleme ile karar verilmesi,

2-)Dosyadaki bilgi ve belgelere göre;dava konusu taşınmazda trafo alanının taşınmazdaki konumu, yüzölçümü ve kamulaştırmadan arta kalan bölümlerinin geometrik şekli dikkate alındığında 351,322,27 m2 alanda % 1 oranında değer azalışı olacağının dikkate alınmaması,

3-)Dosyada mevcut tapu kaydında irtifak şerhi bulunmadığı ve fiilen de taşınmazdan geçip geçmediği açıkca belirtilmeden hükme esas alınan bilirkişi raporunda taşınmaz üzerinde iki adet irtifak hakkı bulunduğu gerekçesiyle taşınmazın metrekare bedelinde % 0,7 indirim yapıldığı anlaşıldığından öncelikle güncel tapu kaydının ve önceki pilon ve irtifak hakları ile ilgili varsa Kamulaştırma ile ilgili bilgi ve belgeler dosya arasına alınıp takyidatların olup olmadığı araştırılarak ve fiilen geçip geçmediği de tespit edilerek hükmün kurulması gerekirken eksik inceleme sonucu denetime elverişli olmayan rapora göre hüküm kurulması,

4-)... İnsan Hakları Mahkemesinin 12055/17 numaralı başvuru sonucu verilen 23.10.2018 tarihli kararı ve Anayasa Mahkemesinin 2016/9364 başvuru numaralı, 01.06.2019 gün 30791 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan kararı da göz önüne alındığında davacı idare lehine vekalet ücretine hükmedilmemesi gerektiğinin düşünülmemesi,

Doğru olmadığı gibi;

5-)Anayasa Mahkemesinin 27/11/2020 gün 31317 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16/07/2020 tarih 2018/104 Esas, 2020/39 Karar sayılı kararı ile 7139 sayılı Kanunla Değişik Kamulaştırma Kanunun 10/8. Fıkrasının dördüncü cümlesi; “idarenin kıymet takdir komisyonunca tespit edilen bedelden az olması durumunda hâkim tarafından tespit edilen bedel, fazla olması durumunda idarenin kıymet takdir komisyonunca tespit ettiği bedel, peşin ve nakit olarak hak sahibi adına,

kalanı ise bedele ilişkin kararın kesinleşmesine kadar üçer aylık vadeli hesapta nemalandırılmak ve kesinleşen karara göre hak sahibine verilmek üzere” bölümü ile yedinci cümlesinde yer alan “idarenin kıymet takdir komisyonunca tespit ettiği bedelden fazla olması halinde fazla olan tutarın bloke edildiğine” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğu ve iptal edildiği nazara alınarak hüküm kurulması gerektiğinden,