Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2020/7665 K.2020/9625

Taraflar arasındaki davada ... Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi ile ... Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belli edilmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi gereği düşünüldü:

-KARAR-

Dava, vekalet ücreti alacağının tahsili istemine ilişkindir.

...

Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesince Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 136'ncı maddenin Ek-1 maddesinde düzenlenen "Yargı çevresinin değiştirilmesinden önce istinaf incelemesinden geçen dosyalar, yeniden istinaf incelemesine konu edilmesi halinde ilk incelemeyi yapan bölge adliye mahkemesince sonuçlandırılır" şeklindeki düzenleme ve Yargıtay 20. Hukuk Dairesinin 22/10/2018 tarih 2018/4984 Esas - 2018/6682 Kararı ile yine, ...

9. Hukuk Dairesinin ( 26/09/2018 tarih ve 2018/954 Esas - 2018/633 Karar, 26/02/2018 tarih ve 2018/172 Esas - 2018/162 Karar, 03/05/2018 tarih ve 2018/346 Esas - 2018/332 Kararlarından) anlaşılacağı üzere, dosyanın istinaf incelemesi yapılmak üzere ... Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesi gerektiğinden, dosyanın mahal mahkemesine geri çevrilmesine karar verilmiştir.

... Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesince; ... 6. Asliye Hukuk Mahkemesine açılan davada mahkemece 01/03/2016 tarih ve 2016/131 E - 2016/99 K sayılı karar ile görevsizlik kararı verilmiş ve kanun yoluna başvurmaksızın kesinleşen bu karara karşı, dosyanın tevzi edildiği ... 1. Tüketici Mahkemesi tarafından da 29/12/2016 gün ve 2016/700 E - 2016/2317 K sayılı karar ile görevsizlik kararı verilmesi üzerine oluşan olumsuz görev uyuşmazlığı, ... Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesince 28/02/2017 gün ve 2017/224 E - 2017/202 K sayılı merci tayini kararı ile çözülerek dosya İlk Derece Mahkemesine gönderildiği anlaşılmıştır.

6100 sayılı HMK'nun "Kanun Yolları" başlıklı sekizinci kısmının birinci bölümünde "istinaf” kanun yolu düzenlenmiş olup HMK'nın 341/1. maddesinde "ilk derece mahkemelerinden verilen nihai kararlar ile ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz taleplerinin reddi ve bu taleplerin kabulü halinde, itiraz üzerine verilecek kararlara karşı istinaf yoluna başvurulabilir" hükmü ile İlk Derece Mahkemesinin hangi kararlarına karşı istinaf yoluna başvurulabileceği açıkça belirtilmiştir. Bu durumda, yargı yerinin belirlenmesine ilişkin inceleme HMK'nın 341/1 maddesinde belirtilen kararlar arasında yer almamaktadır.(Yargıtay 20. Hukuk Dairesi 01/07/2019 gün ve 2019/2399 E - 2019/4640 K sayılı ilamı)

Belirtilen nedenlerle; ... 6. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2017/120 E - 2017/363 K sayılı davanın esasına ilişkin olarak verilen karar, 05/07/2018 tarihli olup ... Bölge Adliye Mahkemesinin faaliyete geçtiği tarihten sonra olmakla asıl hükme yönelik istinaf başvuru incelemesinin ... Bölge Adliye Mahkemesi ilgili istinaf dairesi tarafından yapılması gerektiği gerekçesiyle Dairenin yetkisizliğine karar verilmiştir.

6100 sayılı HMK'nun 22. maddesi uyarınca "Yetkili mahkemenin bir davaya bakmasına herhangi bir engel bulunduğu yahut iki mahkeme arasında yargı çevrelerinin sınırlarının belirlenmesinde tereddüt ortaya çıktığı takdirde, yetkili mahkemenin tayininde, ilk derece mahkemeleri için bölge adliye mahkemelerine, bölge adliye mahkemeleri için Yargıtaya başvurulur."

HMK'nun "Kanun Yolları" başlıklı sekizinci kısmının birinci bölümünde "istinaf” kanun yolu düzenlenmiş ve 341. maddesinin (1) numaralı fıkrasında "İlk derece mahkemelerinden verilen nihai

kararlar ile ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz taleplerinin reddi ve bu taleplerin kabulü hâlinde, itiraz üzerine verilecek kararlara karşı istinaf yoluna başvurulabilir" hükmünü içermektedir.

HMK'nun 391/3. ve 394/5. maddelerinde ihtiyati tedbire dair belirtilen (ilk derece) mahkeme kararlarına karşı kanun yoluna başvurulabileceği öngörülmüş; bu kanun yolunun ne anlama geldiği ise HMK'nın 341/1. maddesinde "ilk derece mahkemelerinden verilen ... ihtiyati tedbir ... taleplerinin reddi ve bu taleplerin kabulü hâlinde, itiraz üzerine verilecek kararlara karşı istinaf yoluna başvurulabilir" hükmü ile istinaf olarak açıkça belirtilmiştir.

694 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 136. maddesi ile 5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri hakkında Kanuna ek 1. maddenin 1. fıkrasında: "Bölge Adliye Mahkemelerinin yargı çevresinin 25.madde uyarınca değişmesi halinde, bu değişikliğinin uygulanması durumunda Resmi Gazetede belirlenen tarihten önce ilk derece mahkemelerince verilen kararların istinaf incelenmesinde, karar tarihi itibariyle yetkili Bölge Adliye Mahkemelerince yargı çevresinin değiştiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilemez. Yargı çevresinin değiştirilmesinden önce istinaf incelemesinden geçen dosyalar, yeniden istinaf incelemesine konu edilmesi halinde de ilk incelemeyi yapan bölge adliye mahkemesince sonuçlandırılır.

Dosya kapsamında ... 6. Asliye Hukuk Mahkemesi 01/03/2016 tarih ve 2016/131 E - 2016/99 K sayılı karar ile görevsizlik kararı verilmiş ve kanun yoluna başvurmaksızın kesinleşen bu karara karşı, ... 1. Tüketici Mahkemesi 29/12/2016 gün ve 2016/700 E - 2016/2317 K sayılı kararıylada görevsizlik kararı verilmesi üzerine oluşan olumsuz görev uyuşmazlığı, ...

Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesince 28/02/2017 gün ve 2017/224 E - 2017/202 K sayılı kararı ile yargı yerinin belirlenmesine karar verilmiştir. HMK'nun "Kanun Yolları" başlıklı sekizinci kısmının birinci bölümünde "istinaf” kanun yolu düzenlenmiştir. Ancak yargı yerinin belirlenmesine ilişkin inceleme 341. maddesinin (1) numaralı fıkrasında yer almamaktadır. Bu nedenle ...

6.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/120 Esas-2018/363 karar sayılı kararı aleyhine davalılar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda uyuşmazlığın ... Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesince görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.