Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2020/7978 K.2021/935

Taraflar arasındaki tapu kaydının mahkeme kararı ile iptal edilmesi nedeniyle uğranılan zararın 4721 sayılı TMK'nın 1007. maddesi uyarınca tazmini davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kısmen kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, bir kısım davacılar ile davalı idare vekillerince verilen dilekçeler ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- KARAR -

Dava, tapu kaydının mahkeme kararı ile iptal edilmesi nedeniyle uğranılan zararın 4721 sayılı TMK'nın 1007. maddesi uyarınca tazmini istemine ilişkindir.

Mahkemece, bozma kararına uyularak davanın kısmen kabulü ile toplam 780.482,00TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile ... mirasçılarına miras payları oranında ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş, hüküm bir kısım davacılar ve davalı Hazine vekilince temyiz edilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden, dava konusu ... ilçesi, ... Mahallesi 1189 parsel sayılı, 442 m2 yüzölçümlü, arsa vasıflı taşınmaz ile 1190 parsel sayılı 442 m2 yüzölçümlü, arsa vasıflı taşınmazın 21.08.1959 tarihinde ifraz sebebiyle dava dışı ... Belediyesi adına tapuya tescil edildiği, 1189 parselin 09.09.1965, 1190 parselin ise 08.05.1975 tarihinde davacıların mirasbırakanınca satın alındığı, Hazine tarafından açılan dava sonucunda ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2011/662 esas, 2012/238 karar sayılı ilamı ile taşınmazlarn tamamının kıyı kenar çizgisi içinde kalması nedeni ile tapusunun iptaline ve tescil harici bırakılmasına karar verildiği, kararın temyiz incelemesinden geçerek 08.04.2013 tarihinde kesinleştiği, eldeki davanın 23.12.2013 tarihinde açıldığı anlaşılmaktadır.

Tapu kaydı mahkeme kararı ile iptal edilen arsa niteliğindeki ... Mahallesi 1189 ve 1190 parsel sayılı taşınmazlara emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesi yöntem itibari ile doğrudur. Ancak;

1-Mahkemece bozma ilamı uyarınca değerlendirme tarihi olarak tapu iptal ve tescil kararının kesinleşme tarihi esas alınmış ise de bozma kararı maddi hataya dayalı olup maddi hataya dayalı bozma kararı taraflar lehine usuli kazanılmış hak teşkil etmeyeceğinden değerlendirme tarihinin dava tarihi olarak olarak kabul edilmesi gerektiği gibi,

2-Arsa niteliğindeki taşınmazlar için ödenecek tazminat bedelinin değerlendirme gününden önceki, dava konusu taşınmaza yakın bölgelerden ve özel amacı olmayan emsal satışlara göre hesaplanması zorunludur.

Hükme esas alınan bilirkişi raporunda emsal alınan taşınmaz, dava konusu taşınmaza 24.500 m mesafede, il merkezinde olması nedeniyle uygun emsal olmadığı gibi emsal alınan taşınmazın resmi akit tablosu incelendiğinde 22.04.2011 tarihli işlemde iki adet 1/5'er hissenin 450.000'er TL'ye satılmasına rağmen verasete iştirak halinde bulunan diğer 1/5 hissesinin toplam 1.800.000 TL'ye satılması dikkate alındığında bu satışların özel amaçlı bir satış olup, gerçek değerleri yansıtmadığı anlaşılmakla alınan rapor hüküm kurmaya elverişli değildir.

Bu durumda; taraflara, dava konusu taşınmaza yakın bölgelerden ve yakın zaman içinde satışı yapılan benzer yüzölçümlü satışları bildirmeleri için imkan tanınması, lüzumu halinde re'sen emsal celbi yoluna gidilmesi, taşınmazın, değerlendirme tarihi itibariyle, emsal alınacak taşınmazın ise satış tarihi itibariyle imar ya da kadastro parselleri olup olmadığı ilgili Belediye Başkanlığı ve Tapu Müdürlüğünden sorulması, ayrıca dava konusu taşınmazın;

imar planındaki konumu, emsallere ve değerini etkileyen merkezi yerlere olan uzaklığını da gösterir krokisi ve dava konusu taşınmaz ile emsal taşınmazların resen belirlenen vergi değerleri ve emsal taşınmazların satış akit tablosu getirtilerek, dava konusu taşınmazın değerlendirmeye esas alınacak emsallere göre ayrı ayrı üstün ve eksik yönleri ve oranları açıklanmak suretiyle yapılacak karşılaştırma sonucu değerinin belirlenmesi bakımından, yeniden oluşturulacak bilirkişi kurulu marifetiyle mahallinde keşif yapılarak alınacak rapor sonucuna göre hüküm kurulması gerektiğinin düşünülmemesi,