Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2020/8127 K.2021/13845

Taraflar arasındaki tapu kaydının mahkeme kararı ile iptal edilmesi nedeniyle uğranılan zararın 4721 sayılı TMK'nın 1007. maddesi uyarınca tazmini davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın reddine ilişkin ilk derece mahkemesinin kararına karşı, davacı vekilinin istinaf başvurusu üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi'nin istinaf isteminin esastan reddine dair kararı ile birlikte ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2016/207 E. - 2017/76 K. sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- KARAR -

Dava; tapu kaydının mahkeme kararı ile iptal edilmesi nedeniyle uğranılan zararın 4721 sayılı TMK'nın 1007. maddesi uyarınca tazmini isteğine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince davanın 6292 sayılı Kanunda belirtilen 2 yıllık hak düşürücü süre sona erdikten sonra açıldığı gerekçesiyle reddine ilişkin olarak verilen karara karşı, davacı vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun ... Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi'nce esastan reddine karar verilmiş olup; hüküm, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Aşağıda açıklanan gerekçelerle ... Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi'nin 2017/2048 Esas-2017/2215 Karar sayılı esastan ret kararının kaldırılmasına karar verildikten sonra ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2016/207 Esas-2017/76 Karar sayılı ilamın incelenmesinde;

Dosyanın incelenmesinden, ... İli, ... İlçesi, B. ...

Köyü, 703 parsel sayılı 5100m² yüzölçümlü taşınmazın 1981 yılında yapılan tapulama çalışmaları sırasında ölü ... mirasçıları adına tespit ile tapuya tescil edildiği, 1990 yılında 2727 m2'lik kısmının Karayolları Genel Müdürlüğü lehine yola terk edildiği, bakiye 2373 m2'lik kısmının 1995 yılında mirasçılarına intikal ettiği, 24.04.2007 yılında davacı ...’ın satın alma yoluyla malik olduğu,taşınmazın tapu kaydına 16.05.2007 tarihinde “tamamı Hazine adına Orman sahası dışına çıkartılan alanda kalmaktadır” şerhinin işlendiği, Hazine tarafından ...

1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2007/383 Esas-2009/15Karar sayılı ilamı ile dava konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile tapunun beyanlar hanesine “6831 sayılı Kanunun 3302 sayılı kanunla değişik 2/B maddesi uyarınca orman sınırı dışına çıkartılan taşınmaz olduğu işlenerek Hazine adına tapuya kayıt ve tesciline karar verildiği, kararın temyiz incelemesinden geçerek 24.03.2011 tarihinde kesinleştiği ve Hazine adına 10.12.2012 tarihinde tapuya tescil edildiği, eldeki davanın 22.06.2016 tarihinde açıldığı anlaşılmıştır.

4721 sayılı Türk Medenî Kanunu'nun “Sorumluluk” kenar başlığını taşıyan 1007. maddesi; “Tapu sicilinin tutulmasından doğan bütün zararlardan Devlet sorumludur. Devlet, zararın doğmasında kusuru bulunan görevlilere rücû eder. Devletin sorumluluğuna ilişkin davalar, tapu sicilinin bulunduğu yer mahkemesinde görülür.” hükmünü içermektedir.

Burada Devlete yüklenen sorumluluk kusursuz sorumluluktur. Maddede yer alan kusursuz sorumluluk, tapu siciline bağlı çıkarların ve ayni hakların yanlış tescili sonucu değişmesi ya da yitirilmesi ile bu haklardan yoksun kalınması temeline dayanır, zira sicillerin doğru tutulmasını üstlenen ve taahhüt eden Devlet, gerçeğe aykırı ve dayanaksız kayıtlardan doğan zararları da ödemekle yükümlüdür.

Dayanaksız ya da hukuksal duruma uymayan kayıtlar düzenlemek, taşınmazın niteliğinde yanlışlıklar yapmak da aynı kapsamdadır. Bundan başka; tapu işlemleri, kadastro tespiti işlemlerinden başlayarak, birbirini takip eden sıralı işlemler olup, tapu kütüğünün oluşumu aşamasındaki kadastro işlemleri ile tapu işlemleri bir bütün oluşturduğundan, kadastro kayıtlarından kaynaklanan hatalardan da TMK'nın 1007. maddesi anlamında Devlet sorumludur.

Zira, kesinleşen kadastro işlemi sonrasında, bu işlem esas alınarak tapu sicili oluşturulmaktadır. Bu itibarla, tapu sicili kavramı geniş anlamda kadastro işlemlerini de kapsamaktadır.

31/08/1956 tarihli ve 6831 sayılı Orman Kanunu'nun 2. maddesi gereğince, Hazine adına orman sınırları dışına çıkarılan yerlerin değerlendirilmesi, yeni orman alanlarının oluşturulması, nakline karar verilen Devlet ormanları içinde veya bitişiğinde bulunan köyler halkının yerleştirilmesi ve orman köylülerinin kalkındırılmasının desteklenmesi ile Hazineye ait tarım arazilerinin satışına ilişkin usul ve esasların belirlenmesi amacıyla kabul edilerek 26/04/2012 gün 28275 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6292 sayılı Kanunun 7/1-a bendinde.

“Tapu ve kadastro veya imar mevzuatına göre ilgilileri adına oluşturulan ve tapuda halen kişiler adına kayıtlı olan taşınmazlardan Hazine adına orman sınırları dışına çıkarıldığı gerekçesiyle tapu kütüklerine 2/A veya 2/B belirtmesi bulunan veya konulan taşınmazların tapu kayıtları bedel alınmaksızın geçerli kabul edilir ve tapu kütüklerindeki 2/A veya 2/B belirtmeleri terkin edilerek tescilleri aynen devam eder;

aynı gerekçeyle bu nitelikteki taşınmazlar hakkında dava açılmaz, açılan davalardan vazgeçilir, açılan davalar sonucunda tapularının iptaliyle Hazine adına tesciline karar verilen, kesinleşen ve tapuda henüz infaz edilmeyen taşınmazlar hakkında da aynı şekilde işlem yapılır.

Ancak bu kararlardan infaz edilerek tapuda Hazine adına tescil edilen taşınmazlar ise, ilgilileri tarafından bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren iki yıl içinde idareye başvurulması hâlinde, bedelsiz olarak önceki kayıt maliklerine veya kanuni mirasçılarına iade edilir."

Bu yasal düzenlemeler ile, tapu ve kadastro veya imar mevzuatına göre oluşturulan ve ilgilileri adına tapuya kaydedilen taşınmazlardan, nitelik yitirdiği gerekçesiyle orman sınırı dışına çıkartılanlar hakkında verilen tapu iptal ve tescil kararı kesinleşmiş ve infaz edilerek Hazine adına tescil edilmiş olan taşınmazlar, ilgililerinin iki yıl içinde başvurusu ve aynı maddenin 4. fıkrasındaki şartları taşımamaları halinde yalnızca önceki kayıt maliklerine veya kanuni mirasçılarına iade edilecektir.

İptaline karar verilip Hazine adına tapuya tescil edilen taşınmaz, özel kanunları gereğince Devlet tarafından kişilere satılan, dağıtılan, trampa edilen, bedelli veya bedelsiz olarak devredilen veya iskânen verilen ya da özelleştirme suretiyle satılanlar ile hisseleri devredilen özel hukuk tüzel kişileri adına oluşmuş tapu kayıtlarından ise 6292 sayılı Kanunun 7/1-b maddesi uyarınca önceki maliklerine veya kanunî ya da akdî haleflerine bedelsiz olarak iade edilebilecektir.

Hak sahibi gerçek kişinin 6292 sayılı Kanunla tanınan bu hakları kullanmak ya da TMK'nın 1007. maddesine dayalı olarak tazminat istemek konusunda seçimlik hakkı bulunmakta olup; bu hakkın kullanılmasında iyiniyet şartı aranmaz, keza; TMK'nın 1007. maddesine dayanan Devletin sorumluluğu da kusursuz sorumluluktur.

Davacının, dava dilekçesinde 6292 sayılı Kanun uyarınca tazminat talep etmediği, talebinin TMK’nın 1007. maddesi uyarınca tazminat talebinden ibaret olduğu, 1007. madde uyarınca tazminat talebi açısından zamanaşımı süresinin ...

1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2007/383 E. - 2009/15 K. sayılı ilamının kesinleştiği 24.03.2011 tarihinde başladığı ve davanın 22.06.2016 tarihinde 10 yıllık hak düşürücü süre içinde açıldığı, davacının 08.05.2017 tarihinde Marmara Emlak Müdürlüğü'nden 07.09.2016 tarihinde Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren 6745 sayılı Kanunun 69. maddesinin geçici 4. maddesi ile verilen ek süreden yararlanma talebiyle yaptığı başvuruya 24.11.2017 tarihinde “703 parsel numaralı taşınmaz için ilgili Kadastro Müdürlüğü'nce 5831 sayılı yasayla 3402 sayılı Kanuna eklenen ek madde 4 kapsamı gereğince fiili kullanım durumuna göre kullanıcı ve muhdesat

tespitine yönelik bir çalışma yapılmadığı anlaşıldığından dilekçeniz hakkında yapılabilecek bir işlem bulunmamaktadır” şeklinde cevap verildiği, arada geçen zaman içinde dava konusu taşınmazın 6292 sayılı Kanun uyarınca iade edilip edilmediği de Millli Emlak Müdürlüğünden sorularak işin esasına girilmesi gerekirken yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi,