Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2020/8462 K.2021/6614

.

Taraflar arasındaki tapu kaydının sahtecilik nedeniyle mahkeme kararı ile iptal edilmesi nedeniyle uğranılan zararın 4721 sayılı TMK'nun 1007. maddesi uyarınca tazmini davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın davalı Maliye Hazinesi yönünden reddine, davalılar ... ve ... yönünden kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, davacılar ile davalı ... vekillerince verilen dilekçeler ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü: - KARAR -

Dava, tapu kaydının sahtecilik nedeniyle mahkeme kararı ile iptal edilmesi sonucu uğranılan zararın 4721 sayılı TMK'nun 1007. maddesi uyarınca tazmini istemine ilişkindir.

Mahkemece, bozmaya uyulduktan sonra davanın Maliye Hazinesi yönünden reddine, davalılar ... ve ... yönünden kabulü ile 284.707,50-TL'nin 23/07/2008 tarihinden, yasal faizi ile tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiş; hüküm, davacılar vekili ile davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosyada bulunan kanıt ve belgelerden; dava konusu Ankara İli, ... Mahallesi, 2747 ada 20 parsel sayılı taşınmaz tapuda Sacide Sadberk Yazıcılaroğlu adına kayıtlı iken Beykoz 2. Noterliğince düzenlenen 2587 yevmiye nolu 05/03/2008 tarihli vekaletname ile davacılara devredildiği, durumdan haberdar olan asıl malik Sacide Sadberk Yazıcılaroğlu'nun açtığı sonunda, Ankara 16. Hukuk Mahkemesi'nin 2008/349 E. - 2009/78 sayılı kararı ile tapu kaydının iptaline ve ilk malik Sacide Sadberk Yazıcılaroğlu adına tapuya tesciline karar verildiği, kararın 25.02.2010 tarihi itibari ile kesinleştiği anlaşılmıştır.

1-4721 sayılı TMK'nun sorumluluk kenar başlığını taşıyan 1007.maddesi ''Tapu sicilinin tutulmasından doğan bütün zararlardan Devlet sorumludur.'' hükmünü içermekte olup, bu maddede düzenlenen sorumluluk, kusura dayanmayan (objektif) bir sorumluluk türü olup, tapu sicil müdür ya da memurunun kusuru olsun ya da olmasın, sicilin tutulmasında, kişilerin malvarlığı çıkarlarını koruyan hukuk kurallarına aykırı davranılmış olması yeterlidir.

Bunun yanı sıra, her ne kadar davacı noterde düzenlenen sahte vekaletnameye dayalı olarak satın aldığı taşınmazın, sonradan yolsuz tescil nedeniyle tapu kaydının iptal edilerek gerçek maliki adına tescil edilmesi nedeniyle zarara uğramışsa da, kusurun varlığı ya da yokluğu devletin sorumluluğu için önem taşımamakta, sadece Devletin rücuu halinde iç ilişkide etkili olmaktadır.

Bu nedenle, somut olayda 4721 sayılı TMK’nun 1007.maddesi uyarınca tapu sicilinin yanlış tutulması nedeniyle Hazinenin sorumluluğu söz konusu olduğundan Hazine hakkında açılan davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken reddine dair hüküm kurulması,

2-Davalı ... vekilinin temyizi yönünden yapılan incelemede,Noterlerin hukukî sorumluluğunu düzenleyen 1512 sayılı Noterlik Kanununun 162. maddesine göre; “Stajiyer, katip ve katip adayları tarafından yapılmış olsa bile noterler, bir işin yapılmamasından veya hatalı yahut eksik yapılmasından dolayı zarar görmüş olanlara karşı sorumludurlar.

Noter, birinci fıkra gereğince ödediği miktar için, işin yapılmaması, hatalı yahut eksik yapılmasına sebep olan stajiyer veya noterlik personeline rücu edebilir.”

Görüldüğü üzere, noterlerin hukukî sorumluluğunu düzenleyen anılan maddede kusurdan sözedilmemiş olduğundan, noterlerin bu göreve ilişkin kişisel sorumlulukları, kusursuz sorumluluk esasına göre düzenlenmiştir.

Anılan madde uyarınca noterlerin sorumluluğu için noterin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin görevleriyle ilgili bir eylemleri olmalı; bir zarar bulunmalı; zarar doğuran eylem hukuka aykırı olmalı ve zararla eylem arasında uygun illiyet bağı bulunmalıdır. Kusursuz sorumluluk şeklinde düzenlenen noterin sorumluluğu, ancak zarar ile uygun nedensellik bağının kesildiğinin kanıtlanması durumunda ortadan kalkacaktır. Yani zarar görenin veya üçüncü kişinin ağır kusurunun veya mücbir sebep halleri gibi illiyet bağını kesen bir durumun varlığının kanıtlanması halinde sorumluluktan kurtulunabilecektir (Tekinay S., Borçlar Hukuku Genel Hükümler, Cilt 1, 1985 İst., Sayfa 764 vd; Kartal B., Noterlerin Hukuki Sorumluluğu ve Kusursuz Sorumluluk, Yargıtay Dergisi, Cilt 24, Sayı 3, Sayfa 340 vd).

Bu durumda sahte işlem nedeniyle davalı noterin sorumluluğunun tespiti bakımından yukarıda açıklanan hususlarda değerlendirme yapılması gerekirken, bu konuda inceleme yapılmadan, eksik inceleme ile hüküm kurulması,

3-Yerel mahkeme kararı, bozma kararı ile birlikte ortadan kalkıp hukuki geçerliliğini yitirmekte olup, bozulan karar sonraki kararın eki niteliğinde değildir. Bu nedenle, bozma kararından sonra mahkemece kurulacak yeni hüküm HMK'nun 297. maddesine uygun olarak oluşturulmalıdır. Mahkemece hüküm fıkrasında yer alan ve bozmaya konu yapılmayan bölüm yönüyle de ilk hükümdeki gibi karar vermesi gerekmektedir. (Hukuk Genel Kurulu'nun 2017/3-3005 Esas, 2017/1491 Karar sayılı kararı)Bozma ile ilk karar ortadan kalktığından bozmadan sonra yeniden karar verilmesi gerekirken Yargıtay (Kapatılan) 20.Hukuk Dairesinin bozma kapsamı dışında kalan hususlar yönünden önceki kararın kesinleştiği gerekçesiyle davalı ...’dan tüm bedelin tahsili yönünde çelişkili sonuç doğuracak şekilde hüküm kurulması,

Doğru görülmemiştir.