Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2020/9309 K.2020/10157

Dava, elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete çevrilmesi istemine ilişkin olarak açılan davada ... Sulh Hukuk ile ... 8. Sulh Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile dosyada son karar bölge adliye mahkemelerinin faaliyete geçmesinden sonra verilmiş ise de iki farklı bölge adliye mahkemesinin yargı çevresinde kalan mahkemelerce karşılıklı olarak yetkisizlik kararı verilmiş olması ve 5235 sayılı Kanunun 36/3. maddesi gereğince bölge adliye mahkemeleri hukuk dairelerinin görevinin yargı çevresi içerisinde bulunan adlî yargı ilk derece hukuk mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarını çözmek olduğundan yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

- KARAR -

Dava, elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete çevrilmesi istemine ilişkindir.

... Sulh Hukuk Mahkemesince, talebin HMK'nun 12. maddesinde belirtilen hallerin içinde yer almadığı, açılan davanın türü itibariyle taşınmazın aynından doğan davalardan olmadığı, 4721 sayılı TMK md. 644 talepli dava olduğu ve 6100 sayılı HMK'nun madde 11 fıkra 1 bend b uyarınca ölen kimsenin son yerleşim yeri mahkemesinin iş bu dava açısından kesin yetkili olduğu, bu hususun kamu düzenine ilişkin olması sebebiyle HMK'nun 19/1 maddesi uyarınca mahkemece her aşamada resen dikkate alınması gerektiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

... 8. Sulh Hukuk Mahkemesince ise, somut olayda taşınmazın aynından doğan bir dava tipi olduğu ve davaya konu taşınmazların ... ilçesinde yer aldığı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

6100 sayılı HMK'nun “taşınmazın aynından doğan davalarda yetki” başlıklı 12. maddesi “Taşınmaz üzerindeki ayni hakka ilişkin veya ayni hak sahipliğinde değişikliğe yol açabilecek davalar ile taşınmazın zilyetliğine yahut alıkoyma hakkına ilişkin davalarda, taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir” hükmünü içermektedir. Yetkinin kamu düzenine ilişkin olduğu hallerde yetkili kılınan mahkemenin yetkisi kesin olup bu durumda mahkemece resen yetki konusunda inceleme yapılması gerekmektedir. Kamu düzenine ilişkin yetki halinde mahkemece

yargılamanın her aşamasında yetkili olup olmadığını değerlendirerek yetkisiz olması halinde yetkisizlik kararı vermesi gerekmektedir. Kanun, kamu düzenine ilişkin yetki kuralları için “tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edemeyecekleri konular” deyimini kullanmış ancak hangi yetki kurallarının kamu düzenine ilişkin olduğunu açıkça belirtmemiştir.

Somut olayda uyuşmazlık, elbirliği mülkiyetin paylı mülkiyete çevrilmesi istemine ilişkindir. Bu tür davaların elbirliği mülkiyetine konu taşınmazın ortaklar arasında mevcut elbirliği mülkiyet ilişkisini sona erdirip paylı mülkiyete geçişi sağlayan davalardan olduğu ve taşınmazın aynına ilişkin davalardan olup, HMK’nun 12. maddesi gereğince taşınmazın bulunduğu yer mahkemesinde çözüme kavuşturulması gerekmektedir. Somut olayda ...

Hukuk Mahkemesi'ne dava açılmış, dava konusu taşınmazların .../... adresinde bulunduğu anlaşıldığından, HMK'nun 12. maddesinde düzenlenen taşınmazın aynından doğan davalarda yetki kamu düzenine ilişkindir ve yargılama aşamasında mahkemece resen dikkate alınması gerekmektedir. Bu duruma göre uyuşmazlığın ... Sulh Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.