Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2020/9708 K.2021/4151

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili ve ecrimisil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kısmen kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, taraf vekillerince verilen dilekçeler ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- KARAR -

Dava, kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili ve ecrimisil istemine ilişkindir.

Mahkemece dava konusu taşınmazın kuzeybatısında bulunan ilköğretim okuluna ait istinat duvarının 63.12 m2 lik bölümünün dava konusu parsele taşkın olduğu anlaşıldığından bu bölüm yönünden davanın kabulüne, fiilen el atılmayan bölümü yönünden davanın idari yargıda görülmesi gerektiği kabul edilerek yargı yolu bakımından usulden; ecrimisil isteminin ise ispatlanamadığından esastan reddine karar verilmiş; hüküm, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 14/3. maddesi uyarınca kamulaştırma davalarında paydaşlar arasında zorunlu dava arkadaşlığı yoktur.Karar tarihinde yürürlükte bulunan 5219 sayılı Kanunla değişik HUMK’nun 427. maddesi uyarınca, 1.820,00-TL'den az olan taşınır mal ve alacak davalarına ilişkin hükümler kesindir.

Bu nedenle davalı idare vekilinin temyiz dilekçesinin reddine karar verilmiştir.

Davacılar vekilinin temyiz istemine gelince,

Dosyada bulunan kanıt ve belgelere, kararın dayandığı gerekçelere göre; arsa niteliğindeki ... İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, ... ada ... parsel sayılı taşınmazın dava tarihindeki değerinin biçilmesinde ve alınan rapor uyarınca bedelinin tahsiline karar verilmesinde yöntem itibariyle bir isabetsizlik görülmemiştir. Ancak;

1)Dosyadaki bilgi ve belgelerin incelenmesinde; dava konusu ... ada ... parsel sayılı taşınmazın 1/1000 ölçekli İmar Planında “ilköğretim tesis alanında ” kaldığı, taşınmazın kuzeybatısında bulunan ilköğretim okuluna ait istinat duvarının 63.12 m2 lik bölümünün dava konusu parsele taşkın olduğu davalı idarece taşınmazın fen bilirkişi raporunda sarı renkle gösterilen 11.260,88 m²’lik kısmına fiilen el atılmadığı anlaşılmıştır.

Anayasa Mahkemesinin 05/04/2019 tarihinde Resmi Gazete'de yayınlanan 20/12/2018 gün 2016/181 Esas, 2018/111 sayılı kararı ile ''Kamulaştırma Kanununun EK 1.maddesinin ''Bu süre içerisinde belirtilen işlemlerin yapılmaması halinde taşınmazların malikleri tarafından, bu Kanunun geçici 6'ncı maddesindeki uzlaşma sürecini ve 3194 sayılı İmar Kanununda öngörülen idari başvuru ve işlemleri tamamlandıktan sonra taşınmazın kamulaştırmasından sorumlu idare aleyhine idari yargıda dava açılabilir.'' kısmı iptal edilmiştir.

Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 16.05.1956 gün ve 1/6 sayılı kararı ile HGK'nun 15.12.2010 gün ve 2010/5-662/651 sayılı kararı da gözetildiğinde, uzun yıllar programa alınmayan imar planının hayata geçirilmemesi nedeniyle kamulaştırma ya da takas cihetine gitmeyen davalı idarece, pasif ve suskun kalınmak ve işlem tesis edilmemek suretiyle taşınmaza müdahale edildiği; bu haliyle İdarenin eyleminin, mülkiyet hakkının özüne dokunan ve onu ortadan kaldıran bir niteliğe sahip olduğu bu şekilde kamulaştırmasız el koyma olgusunun gerçekleştiğinin kabulü gerekir.

Kamulaştırmasız el koyma olgusunun varlığının doğal sonucu, idarenin hukuka aykırı eylemiyle mülkiyet hakkı engellenen taşınmaz mal sahibi davacının, dava yoluyla kamulaştırmasız el koyma hükümleri doğrultusunda mülkiyetin bedele çevrilmesini, eş söyleyişle idareden değer karşılığının verilmesini isteyebileceği açıktır.

Bu itibarla; davalı idare tarafından taşınmazın fen bilirkişi raporunda sarı renkle gösterilen 11.260,88 kısmına fiilen el atılmamış ise de makul süre içinde imar planına uygun herhangi bir işlem tesis edilmediğinden kamulaştırmasız el atma olgusunun gerçekleştiği gözetildiğinde taşınmazın sözkonusu bölümü yönünden de işin esasına girilerek bir karar verilmesi gerekirken, davanın reddine karar verilmesi,

2)Kabule göre ise; 6360 sayılı Yasa hükümleri uyarınca İl Özel İdaresinin tüzel kişiliğinin sona ermesi sebebiyle sorumlu idare olan Milli Eğitim Bakanlığı davaya dahil edilerek karar başlığında davalı olarak yazılması gerektiğinin gözetilmemesi,

3)Dava konusu taşınmazın tapu kaydının davacıların hissesi oranında iptali ile Hazine adına tesciline hükmedilmesi gerekirken İl Özel İdaresi adına tesciline karar verilmesi,

Doğru olmadığı gibi;

4)Hazine harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına karar verilmesi gerektiğinden,