Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2020/9737 K.2021/12749

Taraflar arasındaki 6292 sayılı Kanun uyarınca bedelsiz iade edilen taşınmazın, davalı adına oluşan tapu kaydının iptali ile tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne ilişkin ilk derece mahkemesinin kararına karşı davalı vekilinin istinaf başvurusu üzerine ...

Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesince istinaf isteminin kabulü ile HMK’nun 353/1-b-3 maddesi uyarınca kaldırılarak esas hakkında yeniden karar verilmesine dair yukarıda gün ve sayıları yazılı kararının duruşmalı olarak Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, duruşma için belirlenen 09/11/2021 günü taraf vekillerinin yüzlerine karşı duruşmaya başlanarak sözlü açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki kağıtlar okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- KARAR -

Dava, 6292 sayılı Kanun uyarınca bedelsiz iade edilen taşınmazın, davalı adına oluşan tapu kaydının iptali ile tescil istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince, davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karara karşı, davalı vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun ... Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesince kabulü ile ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 10/07/2018 tarih, 2017/95 esas, 2018/274 karar sayılı kararının HMK’nın 353/1-b-3 maddesi gereğince kaldırılmasına, yeniden hüküm tesisi ile davanın esastan reddine karar verilmiş olup; hüküm, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden; ... İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, 223 parsel sayılı, 4.469 m² yüzölçümlü tarla vasıflı taşınmazın 1/7 hissesinin alım sebebi ile 05/05/1997 tarihinde davalı adına tapuya tescil edildiği, Hazinenin açtığı tapu iptal ve tescil davası sonucunda ...

1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1997/559 esas, 2000/118 karar sayılı kararı ile taşınmazın 1.387,22 m²'sinin tapusunun orman sınırları dışına çıkarıldığı gerekçesi ile iptaline karar verildiği, kararın temyiz incelemesinden geçerek 13/11/2000 tarihinde kesinleştiği, tapusu iptal edilen kısmın 119 ada 2 parsel sayısı ile 2010 yılında Kadastro Kanununun ek 4. maddesi gereğince yapılan kadastro çalışmaları sırasında orman sınırları dışına çıkarıldığı ve 1/7 hisse ile davalı ve diğer kişilerin kullanımında olduğu beyanlar hanesine şerh verilmek suretiyle bahçe vasfı ile Hazine adına tespit ve tescil edildiği,

davacının 223 parsel sayılı taşınmazın kalan 3.081,78 m²'lik kısmının 1/7 hissesini 14/07/2014 tarihinde davalıdan satın aldığı, tapusu iptal edilen kısmın önceki tapu maliklerinin bedelsiz iade başvurusunda bulunması üzerine 119 ada 2 parsel sayılı taşınmazın 19817/138722 hissesinin 05/04/2017 tarihinde davalıya bedelsiz iade edildiği, eldeki davanın 11/04/2017 tarihinde açıldığı anlaşılmaktadır.

6292 sayılı Kanunun 2/A veya 2/B belirtmelerinin terkini ve iade edilecek taşınmazlar başlıklı 7. maddesinde "(1) İlgililer tarafından idareye başvurulması ve idarece bu başvuru üzerine veya resen yapılan inceleme ve araştırma sonucunda doğruluğu tespit edilmesi hâlinde;

a) Tapu ve kadastro veya imar mevzuatına göre ilgilileri adına oluşturulan ve tapuda halen kişiler adına kayıtlı olan taşınmazlardan Hazine adına orman sınırı dışına çıkarıldığı gerekçesiyle tapu kütüklerine 2/A veya 2/B belirtmesi bulunan veya konulan taşınmazların tapu kayıtları bedel alınmaksızın geçerli kabul edilir ve tapu kütüklerindeki 2/A veya 2/B belirtmeleri terkin edilerek tescilleri aynen devam eder, aynı gerekçeyle bu nitelikteki taşınmazlar hakkında dava açılmaz, açılan davalardan vazgeçilir, açılan davalar sonucunda tapularının iptaliyle Hazine adına tesciline karar verilen,

kesinleşen ve tapuda henüz infaz edilmeyen taşınmazlar hakkında da aynı şekilde işlem yapılır. Ancak bu kararlardan infaz edilerek tapuda Hazine adına tescil edilen taşınmazlar ise, ilgilileri tarafından bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren iki yıl içinde idareye başvurulması hâlinde, bedelsiz olarak önceki kayıt maliklerine veya kanuni mirasçılarına iade edilir.

b) Özel kanunları gereğince Devlet tarafından kişilere satılan, dağıtılan, trampa edilen, bedelli veya bedelsiz olarak devredilen veya iskânen verilen ya da özelleştirme suretiyle satılanlar ile hisseleri devredilen özel hukuk tüzel kişileri adına kayıtlı olan ancak daha sonra Hazine adına orman sınırı dışına çıkarıldığı gerekçesiyle tapu kütüklerine 2/A veya 2/B belirtmesi konulan taşınmazların tapu kayıtları geçerli kabul edilir, aynı gerekçeyle bu nitelikteki taşınmazlar hakkında dava açılmaz, açılan davalardan vazgeçilir, açılan davalar sonucunda Hazine adına tescil edilenler ise,

bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren iki yıl içinde ilgilileri tarafından idareye başvurulması hâlinde önceki maliklerine veya kanuni ya da akdî haleflerine bedelsiz olarak iade edilir. Ancak, bu kişilerden taşınmazlarına karşılık daha önce yer verilenlere veya bedeli ödenenlere iade işlemi yapılmaz.

c) Bu fıkra kapsamında kalan taşınmazların kullanıcılarının kayıt maliklerinden farklı kişiler olmaları ve kayıt maliklerinin bu fıkradan yararlanmak istemeleri hâlinde, kullanıcılar bu Kanunda belirtilen şartları taşısalar dahi doğrudan satış hakkından yararlanamazlar.” düzenlemeleri mevcuttur.

Davacı, tapusu iptal edilen 119 ada 2 parsel sayılı taşınmazın önceki maliklerinden olmadığından ve önceki malik olan davalının bedelsiz iade hakkından faydalanması sonucunda dava konusu taşınmazın davalıya bedelsiz iade edilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşıldığından ilk derece mahkemesinden verilen karara karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca yeniden esas hakkında karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.