Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2021/10032 K.2021/15399

Taraflar arasındaki davada ... Asliye Hukuk ve ... Asliye Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

- KARAR -

Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir

... Asliye Hukuk Mahkemesince, HMK'nın 6/1. maddede düzenlenen genel yetki kuralı geçerli olup, özel yetkiyi gerektiren bir durum söz konusu olmadığı ve davalı tarafça süresi içerisinde ve usulünce yetki ilk itirazında bulunulduğu ,dava tarihi itibariyle de davalının yerleşim yeri adresi ... olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı vermiştir.

... Asliye Hukuk Mahkemesince , davanın reddine karar verilmiş, hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 15. Hukuk Dairesi 28.09.2016 tarih, 2016/2274 E.,2016/4054 K.,sayılı kararıyla dava değeri üzerinden peşin nispi ilâm harcını yatırmak üzere süre verilip bundan sonra yargılamaya devamla davanın sonuçlandırılması, tamamlanmaması halinde 6100 sayılı HMK 'nin 150. maddesi uyarınca işlem yapılması gerekirken kamu düzeninden olan harç hususu gözden kaçırılarak tamamlama harcı alınmadan davanın sonuçlandırılması doğru olmadığı gerekçesiyle kararın bozulmasına hükmedilmiştir.

... Asliye Hukuk Mahkemesince, davacı şirket ile davalı idare arasında davaya konu sözleşme incelendiği ve sözleşmenin "Anlaşmazlıkların Çözümü" başlıklı 32. maddesinde, "Bu sözleşme ve eklerinin uygulanmasından doğabilecek her türlü anlaşmalığın çözümünde ... mahkemeleri ve icra daireleri yetkilidir" hükmü bulunmakta olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

Taraflar arasındaki sözleşme,2006 tarihli olup, bu tarihte henüz 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu yürürlükte değildir. Sözleşmenin yapıldığı tarihte yürürlükte olan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 10. ve 22. maddeleri;

'' Madde 10 - Dava, mukavelenin icra olunacağı veyahut müddeaaleyh veya vekili dava zamanında orada bulunmak şartiyle akdin vuku bulduğu mahal mahkemesinde de bakılabilir. ''

'' Madde 22 - Mahkemenin salahiyeti intizamı amme esasına binaen tayin edilmemiş olan hallerde iki taraf bir veya mütaaddit muayyen hususa mütaallik ihtilaflarının salahiyettar olmıyan mahal mahkemesinde görülmesini tahriren mukavele edebilirler. Bu halde işbu mahal mahkemesi o davaya bakmaktan imtina edemez. ” hükmünü içermektedir.

01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun uyuşmazlıkla ilgili “Sözleşmeden doğan davalarda yetki “ başlıklı 10. maddesi ile “yetki sözleşmesi” başlıklı 17. maddesi ise;

“MADDE 10- Sözleşmeden doğan davalar, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabilir''

“MADDE 17- Tacirler veya kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır.”düzenlemesini haizdir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun “Zaman bakımından uygulanma” başlıklı 448. maddesi ise;

“Bu Kanun hükümleri, tamamlanmış işlemleri etkilememek kaydıyla derhâl uygulanır.” şeklindeki ifadesi ile usul hükümlerinin derhal uygulanacağına vurgu yapmaktadır.

Öte yandan yine aynı Kanunun 17. maddesine göre ise Yetki Sözleşmesi, tacirler veya kamu tüzel kişileri arasında yapıldığı takdirde geçerlidir. Yalnız tacirler veya kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek uyuşmazlıklar hakkında bir veya birden fazla mahkemeyi yetkili kılabilir.

Somut olaya gelince, eldeki dava HMK’nın yürürlük tarihinden sonra 18.02.2015 tarihinde açılmıştır. Taraflar arasındaki protokol ise 2006 tarihli olup ilgili protokolünün 7. maddesinde ... mahkemelerinin yetkili kılındığı anlaşıldığından uyuşmazlığın ... Asliye Hukuk Mahkemesinde görülerek