Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2021/10072 K.2021/14010

Taraflar arasındaki Van Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi'nce ve Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi'nce ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı tarafından 10/07/2020 tarihinde yargılamanın yenilenmesi istemine ilişkin olarak Van 1. İş Mahkemesi'nde dava açılmış ve mahkemece 20/11/2020 tarihli kararı ile davacının yargılanmanın yenilenmesi davasının reddine karar verilmiş, davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine Van Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi ve Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi'nce ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile oluşan olumsuz yetki uyuşmazlığının çözümü için dosya Dairemize gelmiştir.

Van Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi'nce, Hakimler ve Savcılar Genel Kurulu'nun 26/06/2019 tarih ve 230 sayılı kararı uyarınca Van İlk Derece Mahkemeleri'nin Van Bölge Adliye Mahkemesi'nin yargı çevresine dahil olduğu, ancak Van Bölge Adliye Mahkemesi'nin 02.09.2019 tarihi itibariyle faaliyete geçmesi nedeniyle bu tarihten önce verilen ilk derece mahkemesi kararlarının istinaf incelemesinde Erzurum Bölge Adliye Mahkemeleri'nin yetkisinin devam ettiği,

her ne kadar istinaf kanun yoluna başvurulan yargılamanın iadesine ilişkin davanın karar tarihi olan 20/11/2020 tarihi itibariyle Van Bölge Adliye Mahkemesi faaliyete başlamış ise de ek kararın incelenmesi sonucunda asıl kararın da değerlendirilmesi söz konusu olabileceğinden,

aksinin kabulünün Van Bölge Adliye Mahkemesi'nin kuruluşundan önceki döneme ilişkin kararların istinaf incelemesini yapması anlamına geleceği ek kararın asıl kararın tabi olduğu yasa yoluna ait olduğu bu nedenle istinaf başvurusuna konu edinilen yargılamanın iadesi talebinin reddine ilişkin kararın ve gerekirse Van 2. İş Mahkemesi'nin 13/09/2017 tarih 2017/216 esas 2017/384 karar sayılı asıl kararın incelenmesinin görevli ve yetkili Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi'nce yapılması gerektiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi'nce, yargılamanın yenilenmesi peşin harç alınmasını gerektiren ayrı ve bağımsız bir dava olup ilk davanın devamı niteliğinde olmadığı, yargılamanın yenilenmesi davası sonucu verilen kararın ek karar olmayıp yargılamayı sonlandıran nihai bir karar olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

6100 sayılı HMK'nın 22. maddesi uyarınca "Yetkili mahkemenin bir davaya bakmasına herhangi bir engel bulunduğu yahut iki mahkeme arasında yargı çevrelerinin sınırlarının belirlenmesinde tereddüt ortaya çıktığı takdirde, yetkili mahkemenin tayininde, ilk derece mahkemeleri için bölge adliye mahkemelerine, bölge adliye mahkemeleri için Yargıtaya başvurulur."

694 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 136. maddesi ile 5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri hakkında Kanuna Ek 1. maddenin birinci fıkrasında: "Bölge Adliye Mahkemelerinin yargı çevresinin 25. madde uyarınca değişmesi halinde, bu değişikliğinin uygulanması durumunda Resmi Gazete'de belirlenen tarihten önce ilk derece mahkemelerince verilen kararların istinaf incelenmesinde, karar tarihi itibariyle yetkili bölge adliye mahkemelerince yargı çevresinin değiştiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilemez. Yargı çevresinin değiştirilmesinden önce istinaf incelemesinden geçen dosyalar, yeniden istinaf incelemesine konu edilmesi halinde de ilk incelemeyi yapan bölge adliye mahkemesince sonuçlandırılır.

Dosya kapsamında Van 2. İş Mahkemesi'ne ait 2017/216 E.- 2017/384 K. ve 13.09.2017 günlü kararının yargılamanın yenilenmesi istemine ilişkin olması ve asıl kararın Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi'nin 2017/2460 E.- 2017/2182 K. ve 21.12.2017 günlü kararı ile incelenerek esastan ret kararı verildiği iş bu davada istinafa konu kararın Van 1. İş Mahkemesi'nin 2020/466 E.- 2020/603 K. ve 20.11.2020 günlü kararının, aynı mahkemenin daha önce verilen 2017/216 E.- 2017/384 K. ve 13.09.2017 günlü kararının yargılamanın yenilenmesi istemine ilişkin olduğu anlaşılmaktadır.

Yargılamanın yenilenmesi talebi, yeni ve bağımsız bir dava olarak ileri sürülebilir. Talebin kabulü halinde, dava yeniden görülecek ve yeni bir karar verilecektir. Bir dava olarak açılıp görülen yargılamanın yenilenmesi talebi hakkında mahkemenin verdiği karara karşı süresi içinde diğer koşulların da bulunması halinde olağan kanun yollarına başvurulabilir.

Van 1. İş Mahkemesi'nce yargılamanın yenilenmesine ilişkin davada kararın Van Bölge Adliye Mahkemesi'nin göreve başlama tarihi olan 02/09/2019 tarihinden sonra 20/11/2020 tarihinde verildiğinden bu durumda uyuşmazlığın Van Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi'nce görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.