Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2021/13191 K.2022/11396

Taraflar arasında görülen davanın yapılan yargılaması sonucunda; ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf incelemesi üzerine bölge adliye mahkemesinin yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmünün Yargıtay’ca incelenmesi taraf vekillerince istenilmiş, davacı idare vekili de temyiz dilekçesinde duruşma isteminde bulunmuş olmakla, duruşma için belirlenen 21/06/2022 günü temyiz eden davacı idare vekilinin yüzüne karşı, usulüne göre çağrı kağıdı gönderilmesine rağmen gelmediklerinden davalılar vekilinin yokluğunda duruşmaya başlanarak gelen vekilin sözlü açıklamaları dinlendikten sonra ve dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü.

- KARAR -

Dava, kesinleşmemiş kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat davasında verilen ilama dayalı olarak icra marifetiyle tahsil edilen paranın istirdadı istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince davanın kısmen kabulüne ilişkin olarak verilen karara karşı taraf vekilleri tarafından yapılan istinaf başvurusunun İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi'nce davacı idare yönünden HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine davalı yönünden kabulü ile davacının dava açmakta hukuki yararı bulunmadığından davanın reddedilmesi gerektiğinden bahisle HMK’nın 353-1-b-2 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak davanın reddine ilişkin yeniden esas hakkında karar verilmiş; hüküm, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Dosyadaki bilgi ve belgelerden; davalılar tarafından, ... parsel sayılı taşınmazlar için Gaziosmanpaşa 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2010/628 Esas sayılı dosyasında, kamulaştırmasız el etmadan kaynaklanan tazminat davası açıldığı, ilgili dosyada, 2012/531 Karar sayılı, 02/10/2012 tarihli kararla tazminata hükmedilerek, tapunun iptali ile idare adına tesciline karar verildiği, kararın, Yargıtay 5. Hukuk Dairesi'nin 2013/14597 Esas, 2013/19940 Karar sayılı, 18/11/2013 tarihli kararıyla, davanın idari yargıda görülmesi gerektiği gerekçesiyle bozulduğu,

bozma ilamı uyarınca, yeniden yapılan yargılamada, 2013/767 Esas, 2014/225 Karar sayılı, 15/04/2014 tarihli kararla görevsizlik kararı verildiği, görevsizlik kararının 13/10/2015 tarihinde kesinleştiği, işbu dosyanın davalısı ... vd. vekili tarafından, bozmadan önceki Gaziosmanpaşa 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2010/628 Esas, 2012/531 Karar sayılı, 02/10/2012 tarihli ilamın icrası için Pendik (İstanbul Anadolu 9.) 1. İcra Müdürlüğü'nün 2012/16488 ve 2012/16489 Esas sayılı takip dosyaları ile takip başlatıldığı, davacı idare tarafından icra dosyalarına, 773.357,84-TL ve 40.469,66-TL olmak üzere toplam 813.827,50-TL ödeme yapıldığı,

icra dosyalarının konusunu oluşturan mahkeme ilamının bozulması ve sonuç olarak dosyada görevsizlik kararı verilmesi sebebiyle, sebepsiz hale gelen ödemenin, faiziyle birlikte davalıdan tahsili için eldeki davanın açıldığı, görevsizlik kararı sonrası 1100 parsel sayılı taşınmaza ilişkin kamulaştırmasız el atmaya dayanan davada verilen davanın reddi kararının temyizi üzerine Bölge İdare Mahkemesi 9. İdare Dava Dairesi'nce bozulduğu, yine 2 pafta, 1179 parsel sayılı taşınmaz yönünden açılan davanın ise İstanbul 8. İdare Mahkemesi'nce 2019/341 E. sayılı dosyasında yargılamanın devam ettiği anlaşılmıştır.

Bilindiği üzere İcra İflas Kanunu'nun 40/2. maddesinde "Bir ilâm hükmü icra edildikten sonra bölge adliye mahkemesince kaldırılır veya yeniden esas hakkında karar verilir ya da Yargıtay'ca bozulup da aleyhine icra takibi yapılmış olan kimsenin hiç veya o kadar borcu olmadığı kesin bir ilâmla tahakkuk ederse, ayrıca hükme hacet kalmaksızın icra tamamen veya kısmen eski hâline iade olunur." hükmü yer almaktadır.

Dosya içindeki bilgi ve belgelere göre; davanın yargı yolu nedeniyle usulden reddi kararı, İcra İflas Kanunu'nun 40/2. maddesinde belirtilen, “hiç veya o kadar borcu bulunmadığına” dair esasa yönelik kesin bir ilam olmadığından İİK'nın 40. maddesinin olayda uygulama yeri yoksa da 8. İdare Mahkemesi'nde açılan kamulaştırmasız el atmaya dayanan tazminat davalarının yargılamasının devam ettiği de gözönünde bulundurulduğunda davacı idarenin hiç yada takip miktarı kadar borçlu bulunmadığı kesin bir ilamla esastan çözülmediğinden, bu durumda da ilamli takiple ödenen bedelin iade şartının gerçekleşmediği anlaşıldığından,

istinaf başvurusunun ilk derece mahkemesi hükmünün gerekçesi düzeltilmek suretiyle esastan reddine karar verilmesi gerekirken, istinaf başvurusunun, yazılı şekilde davacının hukuki yararı bulunmadığından davanın reddine karar verilmesi sonucu itibarıyla doğrudur.