Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2021/14621 K.2022/12348

Taraflar arasında görülen davanın yapılan yargılaması sonucunda: Davanın kısmen kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtayca incelenmesi, taraf vekillerince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- KARAR -

Dava, tapu kaydının mahkeme kararı ile iptal edilmesi nedeniyle uğranılan zararın 4721 sayılı TMK'nın 1007 nci maddesi uyarınca tazmini ilişkindir.

Mahkemece uyulan bozma kararı gereğince inceleme ve işlem yapılarak hüküm kurulmuş, karar taraf vekillerince vekilince temyiz edilmiştir.

Dosya kapsamından, tapulama çalışmaları sırasında, 108 ada, 16 ve 17 parsellerin, K. Evvel 1288 tarih ve 52 nolu ve Kasım 1969 tarih ve 1 nolu tapu kayıtları, 108 ada, 63 ve 64 ile 66 parsellerin ise Nisan 1966 tarih 10 sıra nolu, Ocak 1971 tarih 24 sıra nolu, K.sani 1324 tarih 6 sıra nolu, Temmuz 1964 tarih, 25 sıra nolu tapu kayıtları esas alınarak davacıların bir kısım murisleri adına tespit edildiği, Orman Yönetimi tarafından kadastro tespitine itiraz edilerek, kadastro mahkemesinde açılan 1995/126 E. sayılı dosyasında, taşınmazların kadastro tespitinin iptali ile orman olarak Hazine adına tesciline karar verildiği ve bu kararın 27/12/2010 tarihinde kesinleştiği, davacıların ise eldeki davayı 21.07.2014 tarihinde açtıkları anlaşılmıştır.

İncelenen dosya kapsamına göre; her ne kadar mahkemece davanın kısmen kabulü yönünde hüküm kurulmuş ise de bozma gerekleri tam olarak yerine getirilmemiştir. Şöyle ki:

1) 13.07.1945 tarihinde yürürlüğe giren 4785 sayılı Kanun'nun 1 nci maddesi gereğince 2 nci maddesinde sayılan istisnalar dışında bütün ormanlar Devletleştirilmiş, Devletleştirilen ormanlardan bazıları sonradan yürürlüğe giren 5658 sayılı Kanun ile iadeye tabi tutulmuş ve iadenin koşulları aynı Kanunda gösterilmiştir.

Devletleştirilen ve iadeye tabi olmayan ormanlara ait tapu kayıtları hukuki değerlerini yitirirler. Hukuki değerini yitiren bir tapuya dayanılarak TMK'nın 1007 nci maddesi uyarınca tazminat isteminde bulunulamaz. Mahkemece, çekişmeli 108 ada 16, 17, 63, 64 ve 66 parsellere uygulanan tapu kayıtlarının 4785 sayılı Kanun karşısında hukuki niteliğini yitirip yitirmediği yeterince, denetime elverişli şekilde araştırılmamıştır.

Bu nedenle, mahkemece öncelikle, 1945 tarihe en yakın tarihli mümkünse özellikle bu tarihten önceye ait hava fotoğrafları, temin edilebilen en eski ve güncel ortofoto ve uydu fotoğrafları, 3402 sayılı Yasa'ya göre yapılan kadastro işlemine ait pafta haritası, varsa bu haritada değişiklik yapan ifraz haritaları, mahkeme ilamları ve eki olan haritalar, varsa uygulama kadastrosu sırasında yararlanıldığı anlaşılan diğer haritalar, çekişmeli taşınmazların kadastrolarına ait ölçü çizelgesi, hesap cetveli ve ölçü krokileri gibi bilgi ve belgelerin toplandıktan sonra,

çekişmeli 108 ada 16, 17, 63, 64 ve 66 parsellere uygulanan tapu kayıtlarının ilk oluşumundan beri tüm tedavül kayıtları geldi ve gittileri, dayanak kayıtları ve revizyon kayıtlarının, Kasım 1969 tarih 1 nolu kaydın yüzölçümünün mahkeme kararıyla 2756 m²'den 25.200 m²'ye çıkartıldığı anlaşıldığından buna ilişkin dava dosyası veya mahkeme ilamı da gözetilerek; yerel bilirkişiler, taraf tanıkları, harita ya da jeodezi mühendisi, orman mühendisi ve fen bilirkişisinin katılımı ile yapılacak keşifte çekişmeli taşınmazlar ve çevresinin toprak yapısı, bitki örtüsü, zeminde mevcut ağaçların yaşı gibi hususlar tespit ettirilip;

tapu kaydı ilk geldileri ile birlikte mahallinde uygulanarak sınır denetimi yapılırken mahalli bilirkişi ve tanıklardan kadastro sırasında da zeminde mevcut olan sabit sınır ya da yapılar bulunup bulunmadığı sorularak varsa yerleri fen bilirkişisine işaretlettirilerek ve fotoğrafları çekilerek, dayanılan kayıtların mahalline uyup uymadığı belirlendikten sonra,

uyan kayıt varsa kapsadığı taşınmazları gösterir krokiler düzenlettirilerek denetlemeye elverişli raporlar alınarak taşınmazlara uyan tapu kayıtlarının hukuki değerini yitirip yitirmediği değerlendirilip sonuca göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve araştırma sonucu, yetersiz bilirkişi raporuna dayalı olarak karar verilmiş olması,