Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2021/14725 K.2022/654

Kısıtlı adayı hakkında vesayet hukukuna ilişkin olarak açılan davada Kastamonu 1. Sulh Hukuk ile Samsun 3. Sulh HukukMahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile dosyada son karar Bölge Adliye Mahkemelerinin faaliyete geçmesinden sonra verilmiş ise de iki farklı Bölge Adliye Mahkemesinin yargı çevresinde kalan mahkemelerce karşılıklı olarak yetkisizlik kararı verilmiş olması ve 5235 sayılı Kanunun 36/3. maddesi gereğince Bölge Adliye Mahkemeleri hukuk dairelerinin görevinin yargı çevresi içerisinde bulunan adlî yargı ilk derece hukuk mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarını çözmek olduğundan yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

- KARAR -

Dava, kayyım atanması istemine ilişkindir.

Kastamonu 1. Sulh Hukuk Mahkemesi'nce, mağdur hakkında Sinop 1. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2020/237 Esas sayılı dosyasında basit yaralama davası açılması nedeniyle oluşacak menfaat çatışması için kayyım tayini istendiği, mağdur ...'in mernis adresi "Kuzeykent Mah. Akarsu Sok. No:13AJ İç Kapı No:1 Merkez/Kastamonu" ise de UYAP sisteminin uyarı vermesi sonucu mağdur ...'in Samsun 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2016/350 Esas sayılı dava dosyasında kısıtlanarak kendisine Tünal Biren'in vasi olarak atandığının anlaşıldığı, kayyım atanması talebi hususunun vesayet mahkemesinin bulunduğu Samsun Nöbetçi Sulh Hukuk Mahkemesi'nce karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

Samsun 3. Sulh Hukuk Mahkemesi'nce ise, yetkinin kesin olduğu hallerde, mahkemenin yetkili bulunmasının dava şartı olduğu, somut olayda yerleşim yeri mahkemesinin yetkisinin kesin olduğu, kayyım tayini istenilen Şencan'ın dava tarihi itibariyle ve halen yerleşim yeri adresinin "Merkez/Kastamonu" olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

4721 sayılı TMK'da kayyımlık; temsil kayyımlığı (TMK m. 426), yönetim kayyımlığı (TMK m. 427) ve isteğe bağlı kayyımlık (TMK m. 428) olmak üzere üç türde düzenlenmiştir. Bu düzenlemelerin hukuki sonuçları birbirinden farklı olup, aynı Kanun'un 403. maddesine göre kayyımın, belirli işleri görmek ya da mal varlığını yönetmek için atanacağı hüküm altına alınmıştır.

Temsil kayyımlığı TMK'nın 426. maddesinde; "Vesayet makamı, ergin bir kişi, hastalığı, başka bir yerde bulunması veya benzeri bir sebeple ivedi bir işini kendisi görebilecek veya bir temsilci atayabilecek durumda değilse, bir işte yasal temsilcinin menfaati ile küçüğün veya kısıtlının menfaati çatışıyorsa, yasal temsilcinin görevini yerine getirmesine bir engel varsa veya kanunda gösterilen diğer hallerde ilgilisinin isteği üzerine veya resen temsil kayyımı atar.” şeklinde düzenlenmiştir.

TMK'nın 403/3 ve 431. maddeleri uyarınca vasinin atanmasına ilişkin hükümlerin, aksi belirtilmiş olmadıkça kayyım atanması hakkında da uygulanacağı belirtilmiştir. Vesayet işlerinde yetki TMK'nın 411. maddesine göre; "Vesayet işlerinde yetki küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairelerine aittir" şeklindedir.

Temsil kayyımı atanmasında yetkili mahkeme TMK'nın 430/1. maddesinde; "Temsil kayyımı, kendisine kayyım atanacak kimsenin yerleşim yeri vesayet makamı tarafından atanır" şeklinde belirtilmiştir. Kayyım atanmasına ilişkin davada kesin yetki söz konusu olup, bu yön kamu düzenine ilişkindir.

Dosya kapsamından, her ne kadar kısıtlının yerleşim yerinin "Merkez/Kastamonu” olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmişse de kısıtlının daha önce Samsun 2. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 02/06/2016 tarih 2016/350 Esas, 2016/734 Karar sayılı kararıyla vesayet altına alındığı ve bu mahkemece takip edildiği, kısıtlının yerleşim yeri değişikliğiyle ilgili olarak vesayet makamının izni bulunmadığı anlaşıldığına göre uyuşmazlığın Samsun 3. Sulh Hukuk Mahkemesinde çözümlenmesi gerekmektedir.