Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2021/284 K.2021/7909

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, taraf vekillerince verilen dilekçeler ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- KARAR -

Dava, 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili istemine ilişkindir.

Mahkemece, uyulan bozma kararı gereğince inceleme ve işlem yapılarak hüküm kurulmuş; karar, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyulmuşsa da, bozma gerekleri tam olarak yerine getirilmemiştir. Şöyle ki;

1-) Dairemizin 06/02/2019 gün ve 2017/20366 Esas – 2019/1362 Karar sayılı bozma ilamında; incelenen emsal taşınmaz ile dava konusu taşınmazın emlak vergi değerleri aynı olduğu halde, somut gerekçelere dayandırılmadan dava konusu taşınmazın % 46 oranında değersiz kabul edilmesi yeterli ve inandırıcı bulunmayarak, hükme esas alınan bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli olmadığı belirtildiği halde, bozma sonrası dava konusu taşınmazı kapama mandalina bahçesi niteliğinde kabul etmek suretiyle değer biçen bilirkişi raporu geçersizdir.

Aynı kamulaştırma kapsamında dava konusu taşınmaza bitişik olan 1833 parsel sayılı taşınmaz için Dörtyol 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/465 E., 2020/51 K. sayılı dosyasında Aralık 2014 değerlendirme tarihi itibariyle 160,00 TL/m² birim fiyat takdir edildiği, yine dava konusu taşınmaza 170 metre mesafede bulunan 2509 parsel sayılı taşınmaz için Dörtyol 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/673 E., 2014/594 K. sayılı dosyasında Kasım 2013 değerlendirme tarihi itibariyle 174,00 TL/m² birim fiyat takdir edildiği ve bu bedellerin Dairemiz denetiminden geçerek onandığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda yakın parseller için tespit edilen m² değerleri de dikkate alınarak; taraflara, dava konusu taşınmaza yakın bölgelerden ve yakın zaman içinde satışı yapılan benzer yüzölçümlü satışları bildirmeleri için imkan tanınması, lüzumu halinde re'sen emsal celbi yoluna gidilmesi, taşınmazın, değerlendirme tarihi itibariyle, emsal alınacak taşınmazın ise satış tarihi itibariyle imar ya da kadastro parselleri olup olmadığı ilgili Belediye Başkanlığı ve Tapu Müdürlüğünden sorulması, ayrıca dava konusu taşınmazın;

imar planındaki konumu, emsallere ve değerini etkileyen merkezi yerlere olan uzaklığını da gösterir krokisi ve dava konusu taşınmaz ile emsal taşınmazların resen belirlenen vergi değerleri ve emsal taşınmazların satış akit tablosu getirtilerek, dava konusu taşınmazın değerlendirmeye esas alınacak emsallere göre ayrı ayrı üstün ve eksik yönleri ve oranları açıklanmak suretiyle yapılacak karşılaştırma sonucu değerinin belirlenmesi bakımından, yeniden oluşturulacak bilirkişi kurulu marifetiyle mahallinde keşif yapılarak alınacak rapor sonucuna göre hüküm kurulması gerektiğinin düşünülmemesi,

2-) Mülkiyet kamulaştırması yapıldığından taşınmazın tapusunun iptali ile davacı idare adına tesciline karar verilmesi gerekirken, dava konusu 514,15 m²'lik kısımda (2549 parselde) davacı idare lehine irtifak hakkı tesis edilmesi,

3-) Mahkemece arta kalan 133,75 m²'lik kısmın (2550 parselin) bedeline hükmedildiği halde, bu kısmın davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile davacı idare adına tesciline dair hüküm kurulmaması,

4-) Dava konusu taşınmaz için bozma sonrası tespit edilen bedelin, bozma öncesi tespit edilen bedelden düşük olduğu ve bozma öncesi verilen kararda belirlenen bedelin davalılara derhal ödenmesine hükmedildiği gözetilerek ödeme hükmü kurulması gerekirken bu hususta infazda tereddüt oluşturacak şekilde karar verilmesi ve ilk karar tarihine kadar faiz işletilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

5-) Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin 12055/17 numaralı başvuru sonucu verilen 23.10.2018 tarihli kararı ve Anayasa Mahkemesinin 2016/9364 başvuru numaralı, 01.06.2019 gün 30791 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan kararı da göz önüne alınarak davacı idare lehine vekalet ücretine hükmedilmemesi gerektiğinin düşünülmemesi,

Doğru olmadığı gibi;

6-) Anayasa Mahkemesinin 27/11/2020 gün 31317 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 16/07/2020 tarih 2018/104 Esas 2020/39 Karar sayılı kararı ile 7139 sayılı Kanunla Değişik Kamulaştırma Kanunun 10/8. Fıkrasının dördüncü cümlesi; “idarenin kıymet takdir komisyonunca tespit edilen bedelden az olması durumunda hâkim tarafından tespit edilen bedel, fazla olması durumunda idarenin kıymet takdir komisyonunca tespit ettiği bedel, peşin ve nakit olarak hak sahibi adına,

kalanı ise bedele ilişkin kararın kesinleşmesine kadar üçer aylık vadeli hesapta nemalandırılmak ve kesinleşen karara göre hak sahibine verilmek üzere” bölümü ile yedinci cümlesinde yer alan “idarenin kıymet takdir komisyonunca tespit ettiği bedelden fazla olması halinde fazla olan tutarın bloke edildiğine” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğu ve iptal edildiği nazara alınarak hüküm kurulması gerektiğinden,