Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2021/3180 K.2021/8838

Taraflar arasındaki davada ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi ile ... 1. İş Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belli edilmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi gereği düşünüldü:

... 2. Asliye Hukuk Mahkemesince, somut olayın izah şekline göre iş kazası olarak telaki edilebileceği, bu nedenle uyuşmazlığın çözümünde ... İş Mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

... 1. İş Mahkemesince ise, davalı ... ile dava dışı ... arasında davalıya ait evin boya işlerinin yapılması konusunda eser sözleşmesi yapıldığı, taraflar arasında iş sözleşmesi bulunmadığından uyuşmazlığın çözüm yeri genel mahkemeler olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

Dosya kapsamında, Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 12/05/2015 tarih... Karar sayılı bozma ilamı mevcuttur.

Somut olayda, davacı vekili dilekçesinde, müvekkili olan davacının boyacı ustası olup, davalılardan ...'e ait evin damının üstünde duvarı boyarken elektrik çarpması nedeniyle birden sarsıldığını, şuurunu kaybettiğini, bir müddet evin damının muhafaza duvarı üzerinde asılı kaldığını, sonrasında yere düştüğünü, bu durumun evin damının üstünden geçen yüksek gerilim hattının neden olduğunu beyan ederek, fazlaya ilişkin talep ve dava hakkının saklı kalması kaydı ile 15.000,00 TL maddi, 50.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ve avukatlık ücreti ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 1. maddesine göre, iş mahkemelerinin görevi “İş Kanununa göre işçi sayılan kimselerle işveren veya işveren vekilleri arasında iş sözleşmesinden veya İş Kanununa dayanan her türlü hak iddialarından doğan hukuk uyuşmazlıklarının çözülmesi”dir.

4857 sayılı Kanun’un 8/1. maddesi uyarınca iş sözleşmesi, bir tarafın (işçi) bağımlı olarak iş görmeyi, diğer tarafın (işveren) da ücret ödemeyi üstlenmesinden oluşan sözleşmedir. Ücret, iş görme (emek) ve bağımlılık iş sözleşmesinin belirleyici unsurlarıdır.

İş sözleşmesini diğer iş görme sözleşmeleri olan eser ve vekalet sözleşmelerinden ayırt edici en önemli kıstas bağımlılık ilişkisidir. Her üç sözleşmede iş görme edimini yerine getirenin iş görülen kişiye (işveren-eser sahibi veya temsil edilen) karşı ekonomik bağlılığı vardır.

Gerçek anlamda hukuki bağımlılık, işçinin işin yürütümüne ve işyerindeki davranışlarına ilişkin talimatlara uyma yükümlülüğünü üstlenmesi ile doğar. İşçi edimini işverenin karar ve talimatları çerçevesinde yerine getirmektedir. İşçinin, işverene karşı kişisel bağımlılığı ön plana çıkmaktadır. Bu anlamda işveren ile işçi arasında hiyerarşik bir bağ vardır. İş sözleşmesine dayandığı için hukuki, işçiyi kişisel olarak işverene bağladığı için kişisel bağımlılık sözkonusudur.

Eser sözleşmesinde işi yapmayı üstlenen, eser meydana getirmekten ibaret bir iş görme edimini borçlanmaktadır. Eser sözleşmesi, bir iş görme borcu doğuran sözleşme olmakla beraber burada önemli olan çalışmanın kendisinden ziyade bu çalışma neticesi ortaya çıkan ve objektif olarak gözlemlenen sonuçtur. İşi yapmayı üstlenen, iş sahibi ile sözleşmesi ilişkiye girerken bir sonuç (eser) meydana getirmeyi taahhüt etmektedir.

Bu anlamda eser, bir iş görme faaliyetinin maddi veya maddi olmayan sonucudur. Kuşkusuz bağımsız bir varlığı değiştirmeye, işlemeye veya biçimlendirmeye yönelik edimler de eser kavramına dahil sayılır ve istisna sözleşmesinin konusunu oluştururlar. Eser sözleşmesinde ücret belli bir süre çalışıldığı için değil, netice için ödenmektedir. İşi yapmayı üstlenenin, kararlaştırılan zamandan önce taahhüdünü yerine getirmesi, ücret üzerinde herhangi bir etki meydana getirmeyecektir.