Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2021/4429 K.2021/10867

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasının kabulüne dair verilen yukarıda tarih ve numaraları yazılı hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı idare vekili ve bir kısım davalılar tarafından verilen dilekçelerle istenilmiş; bir kısım davalılar da temyiz dilekçelerinde duruşma isteminde bulunmuş olmakla, duruşma için belirlenen 05/10/2021 günü temyiz eden davalı ... vekilinin yüzüne karşı;

usulüne göre çağrı kağıdı gönderilmesine rağmen gelmediklerinden diğer tarafların yokluklarında duruşmaya başlanarak davalı ... vekilinin sözlü açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki kağıtlar okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü.

- KARAR -

Dava, 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili istemine ilişkindir. Mahkemece uyulan bozma kararı gereğince inceleme ve işlem yapılarak hüküm kurulmuş, karar davacı idare ve bir kısım davalılar tarafından temyiz edilmiştir. Arsa niteliğindeki Erzurum ili ... ilçesi ... mahalle 102 ada 84 parsel sayılı taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesinde yöntem itibari ile bir isabetsizlik görülmemiştir. Ancak:

1-Dava konusu taşınmaza ilişkin acele el koyma dosyasında dava konusu taşınmazın Nisan 2013 değerlendirme tarihi itibariyle m2 birim fiyatının 80,00 TL/m2 bozma ilamı öncesi mahkemece verilen ilk kararda hükme esas alınan bilirkişi raporunda dava tarihi olan 08.07.2013 tarihi itibariyle, 75,00 TL/m2, bozma ilamı sonrası alınan 09.04.2018 tarihli bilirkişi raporunda 85,48 TL/m2,

04.02.2019 tarihli bilirkişi raporunda ise ... mahalle 158 ada 2 parsel sayılı taşınmaz emsal olarak kullanılmak suretiyle taşınmazın m2 birim fiyatının 80,00 TL belirlendiği gözetilmeksizin 09.04.2018 tarihli bilirkişi raporunu düzenleyen heyetten alınan 25.03.2019 tarihli ek bilirkişi raporunda aynı emsal kullanılmak suretiyle, belirlenen 32,17 TL birim fiyatı esas alınarak kamulaştırma bedelinin tespit edildiği anlaşılmış olup, dosya arasında bulunan bilirkişi raporlarında dava konusu taşınmaza aynı emsal kullanılmak suretiyle birbirinden farklı ve çelişkili m2 birim fiyatları belirlenmesi doğru olmadığı gibi,

acele el koyma dosyası ve bozma ilamı sonrası alınan bilirkişi raporlarında birbirini teyit eder şekilde dava konusu taşınmazın m2 sine 80,00 TL ila 85,00TL m2 birim fiyatı aralığında değer takdir edildiği gözetildiğinde, dava konusu taşınmaza diğer bilirkişi raporlarında tespit edilen m2 birim fiyatının çok altında olan 32,17 TL/m2 birim fiyatı üzerinden değer belirleyen ek bilirkişi raporu hüküm kurmaya elverişli ve inandırıcı bulunmamıştır.

Bu durumda; taraflara, dava konusu taşınmaza yakın bölgelerden ve yakın zaman içinde satışı yapılan benzer yüzölçümlü satışları bildirmeleri için imkan tanınması, lüzumu halinde re'sen emsal celbi yoluna gidilmesi, taşınmazın, değerlendirme tarihi itibariyle, emsal alınacak taşınmazın ise satış tarihi itibariyle imar ya da kadastro parselleri olup olmadığı ilgili Belediye Başkanlığı ve Tapu Müdürlüğünden sorulması, ayrıca dava konusu taşınmazın;

imar planındaki konumu, emsallere ve değerini etkileyen merkezi yerlere olan uzaklığını da gösterir krokisi ve dava konusu taşınmaz ile emsal taşınmazların resen belirlenen vergi değerleri ve emsal taşınmazların satış akit tablosu getirtilerek, dava konusu taşınmazın değerlendirmeye esas alınacak emsallere göre ayrı ayrı üstün ve eksik yönleri ve oranları açıklanmak suretiyle yapılacak karşılaştırma sonucu değerinin belirlenmesi bakımından, yeniden oluşturulacak bilirkişi kurulu marifetiyle mahallinde keşif yapılarak alınacak rapor sonucuna göre hüküm kurulması gerektiğinin düşünülmemesi,

Doğru olmadığı gibi;

2-Anayasa Mahkemesi'nin 27/11/2020 gün 31317 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16/07/2020 tarih 2018/104 Esas - 2020/39 Karar sayılı kararı ile 7139 sayılı Kanunla Değişik Kamulaştırma Kanunu'nun 10/8. fıkrasının dördüncü cümlesinin;

“idarenin kıymet takdir komisyonunca tespit edilen bedelden az olması durumunda hâkim tarafından tespit edilen bedel, fazla olması durumunda idarenin kıymet takdir komisyonunca tespit ettiği bedel, peşin ve nakit olarak hak sahibi adına, kalanı ise bedele ilişkin kararın kesinleşmesine kadar üçer aylık vadeli hesapta nemalandırılmak ve kesinleşen karara göre hak sahibine verilmek üzere” bölümü ile yedinci cümlesinde yer alan “idarenin kıymet takdir komisyonunca tespit ettiği bedelden fazla olması halinde fazla olan tutarın bloke edildiğine” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğu ve iptal edildiği nazara alınarak hüküm kurulması gerektiğinden,