Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2021/5363 K.2021/9568

Taraflar arasındaki davada Bakırköy 1. Asliye Hukuk Mahkemesi ile Kocaeli 2. Asliye Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile dosyada son karar bölge adliye mahkemelerinin faaliyete geçmesinden sonra verilmiş ise de iki farklı bölge adliye mahkemesinin yargı çevresinde kalan mahkemelerce karşılıklı olarak yetkisizlik kararı verilmiş olması ve 5235 sayılı Kanunun 36/3. maddesi gereğince bölge adliye mahkemeleri hukuk dairelerinin görevinin yargı çevresi içerisinde bulunan adlî yargı ilk derece hukuk mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarını çözmek olduğundan yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

-KARAR-

Dava, muris muvazaası hukuksal nedenlerine dayalı alacak isteğine ilişkindir.

Bakırköy 1. Asliye Hukuk Mahkemesince, davada ileri sürülen tazminat isteğinin esasının, murisin gerçekleştirdiği taşınmaz temlikinin mirastan mal kaçırmak amacıyla yapıldığı iddiasından kaynaklanmakta olduğu, o halde davada, kamu düzeniyle ilgili kesin yetki kuralı içeren HMK'nın 12/1. maddesi uyarınca "Taşınmaz üzerindeki ayni hakka ilişkin" olduğu ve taşınmazın bulunduğu yer mahkemesinin yetkili olduğu, bu davada davacının davasının kabul veya reddine karar verilebilmesi için dava konusu taşınmazın aynı ile ilgili değerinin belirlenmesi gerektiği, dava konusu taşınmazın Kocaeli ilinde bulunduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

Kocaeli 2. Asliye Hukuk Mahkemesince ise, davanın taşınmaz aynından kaynaklanan bir dava olmadığı, sebepsiz zenginleşen davalılardan miras alacak payına ilişkin açılan bir dava olduğu, davanın ilk açıldığı Trabzon 2. Asliye Hukuk Mahkemesine davalılarca sunulan cevap dilekçesinde yetki itirazında bulunularak Bakırköy Asliye Hukuk Mahkemelerinin yetkili olduğunun belirtildiği, 6100 sayılı HMK'nın 6. maddesi gereğince bir davada genel yetkili mahkemenin, davalının yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesi olduğu,

aynı Kanunun 10. maddesinde sözleşmeden doğan davalar için, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinin de yetkili olduğunun belirtildiği, bunun da özel yetkiye ilişkin bir düzenleme olduğu, ayrıca BK'nın 73. (6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 89.) maddesi uyarınca para alacağına ilişkin davalarda aksi kararlaştırılmadıkça para borcu alacaklının yerleşim yerinde ödenmesi gerektiğinden alacaklının bulunduğu yer mahkemesinin de yetkili olduğu, davalıların yetki itirazlarının dikkate alınması gerektiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

Somut olayda, davacı vekilince verilen dava dilekçesinde özetle.

Müvekkillerinin ve davalıların muris...'ın mirasçıları olduğunu, ...'ın 1986 yılında Trabzon İli, Beştaş Mah. 2 pafta 48 parsel sayılı taşınmazını 08/08/1986 tarihinde satarak taşınmazın parasıyla hemen akabinde Kocaeli İli, Başiskele Mah. Kullar Mevkii 1032 ada 1 parsel sayılı 1032 ada 2 parsel sayılı 2 adet taşınmazı satın aldığını, ancak Trabzon'daki arsa kendi adına olmasına rağmen Kocaeli'de aldığı tapuları erkek çocukları adına yapmak istediğini ancak ...'ın kötü alışkanlıkları olduğundan arsayı satar endişesiyle bu tarihte toplam 5 dönüme yakın bu arsayı o tarihte 19 yaşında olan diğer oğlu ...adına tescil ettirdiğini,

kızlarına buradan hiç hak vermeyen... ve tapuyu üstüne yaptığı oğlu ...'ın bir süre sonra vefat ettiğini, söz konusu arazilerin intikal yapılarak ...'ın eşi ve tek çocuğuna geçtiğini, söz konusu arsanın 1/2'sinin o dönemde 4 yaşını bile doldurmamış olan ... tarafından muvazaalı bir şekilde amcası ...'a devredildiğini, söz konusu arazilerin olduğu Kullar Mevkii Kocaeli İlinin gelişmesi ve sanayileşmesiyle birlikte değerlenmiş hemde merkezi konumsa olması hem de etrafının sanayi alanlarıyla çevrilerek oldukça değerlendiğini,

bunun üzerine davalıların 02/06/2017 tarihinde söz konusu arazilerdeki hisselerinin tamamını dava dışı ...'ya sattıklarını, arazinin çok değerli olması sebebiyle ciddi bir gelir elde ettiklerini, uygulamada bu nedenlerle kız çocukların mirastan mahrum kalması, bir takım işlerle paylaştıkları arazileri uzun süre kullanan davalıların daha sonra bu yerin değerlenmesi sonucu bu yeri satmalarından elde ettikleri bedelden müvekkilerin de miras payları oranında hak sahibi olmaları dolayısıyla fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak kaydıyla şimdilik 500,00.-TL'nin müvekkillerine ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Taşınmazın temlikinden kaynaklanan alacak davalarında yetki konusunda özel bir düzenleme bulunmadığına göre, yetkili mahkeme genel yetki kuralı gereği davalının yerleşim yeri mahkemesidir.

HMK'nın 6/1. maddesi uyarınca "(1) Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir." Bu yetki kuralı kesin olmadığından HMK'nın 19. maddesinde belirlenen süre ve yöntemle yetkisizlik itirazında bulunulmaz ise davanın açıldığı mahkeme yetkili hale gelir ve mahkemece kendiliğinden yetkisizlik kararı verilemez. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun "Yetki itirazının ileri sürülmesi" başlıklı 19/2. maddesinde.

"Yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir. Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi; birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz." hükmünü içermektedir. Yine, 116/1-a maddesinde "Kesin yetki kuralının bulunmadığı hâllerde yetki itirazını "ilk itiraz" olarak düzenlemektedir. 117/1. madde ise.

"İlk itirazların hepsi cevap dilekçesinde ileri sürülmek zorundadır; aksi hâlde dinlenemez." hükmünü içermektedir. Son olarak. "Cevap dilekçesini verme süresi" başlıklı 127/1. maddesi ise. "Cevap dilekçesini verme süresi, dava dilekçesinin davalıya tebliğinden itibaren iki haftadır.

Ancak, durum ve koşullara göre cevap dilekçesinin bu süre içinde hazırlanmasının çok zor yahut imkânsız olduğu durumlarda, yine bu süre zarfında mahkemeye başvuran davalıya, bir defaya mahsus olmak ve bir ayı geçmemek üzere ek bir süre verilebilir. Ek cevap süresi talebi hakkında verilen karar taraflara derhâl bildirilir." şeklinde düzenleme getirmektedir.