Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2021/5441 K.2021/9577

Taraflar arasındaki davada Kocaeli 6. İş ile İstanbul Anadolu 2. İş Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile dosyada son karar bölge adliye mahkemelerinin faaliyete geçmesinden sonra verilmiş ise de iki farklı bölge adliye mahkemesinin yargı çevresinde kalan mahkemelerce karşılıklı olarak yetkisizlik kararı verilmiş olması ve 5235 sayılı Kanunun 36/3. maddesi gereğince bölge adliye mahkemeleri hukuk dairelerinin görevinin yargı çevresi içerisinde bulunan adlî yargı ilk derece hukuk mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarını çözmek olduğundan yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

-KARAR-

Dava, iş kazasında kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.

Kocaeli 6. İş Mahkemesince, 5521 sayılı Yasa'nın 5. maddesi gereğince İş Mahkemelerinde açılacak her dava, dava olunanın ikametgahı sayılan yer mahkemesinde veya işin yapıldığı yer mahkemesinde açılacağı ve davalı şirketin faaliyetini gösterdiği adresin İstanbul Anadolu Adli Yargı sınırları içerisinde kaldığı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

İstanbul Anadolu 2. İş Mahkemesince ise, sigorta bilgilerinde kaza tarihi olan 25/12/2017 tarihinde kaza yerinin Silivri olduğu, tıbbi müdahale yapılan yerin Silivri olduğu ve bu kayıtlı belgede davacının adresinin Ataevler Mahallesi Bahar Sokak No:58 D:5 İzmit/Kocaeli olduğu, davacının HMK 16. maddesindeki seçimlik hakkını, yerleşim yerinde dava açarak kullandığı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

01/10/2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 447/2. maddesine göre "Mevzuatta, yürürlükten kaldırılan 18/6/1927 tarihli ve 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununa yapılan yollamalar, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun bu hükümlerin karşılığını oluşturan maddelerine yapılmış sayılır" hükmü gereğince uyuşmazlığın 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 5 ve 15. maddeleri ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun yetkiye ilişkin hükümleri doğrultusunda çözüme kavuşturulması gerekir.

HMK'nın "Genel Kural" başlıklı 5. maddesine göre mahkemelerin yetkisi, diğer kanunlarda yer alan yetkiye ilişkin hükümler saklı kalmak üzere, bu Kanundaki hükümlere tabidir. Yetkiye ilişkin hükümleri saklı tutulan Kanunlardan birisi de 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'dur.

5521 sayılı Kanunun 5. maddesinde "İş Mahkemelerinde açılacak her dava, açıldığı tarihte dava olunanın Türk Medeni Kanunu gereğince ikâmetgahı sayılan yer mahkemesinde bakılabileceği gibi işçinin işini yaptığı işyeri için yetkili mahkemede de bakılabilir. Bunlara aykırı sözleşmeler muteber sayılmaz" hükmü yer almaktadır. Kanunun 15. maddesinde ise bu Kanunda sarahat bulunmayan hallerde Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümlerinin uygulanacağı bildirilmiştir.

Genel yetki kuralı dışında düzenleme öngörülmemiş olması karşısında, HMK'da yer verilen özel yetkiye ilişkin düzenlemelerin iş mahkemelerinin yetkisinin belirlenmesinde dikkate alınması gerekmektedir.

HMK'nın "Haksız Fiilden Doğan Davalarda Yetki" başlıklı 16.maddesine göre haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir.

İş Mahkemelerinde açılacak davalarda özel Kanun niteliğindeki 5521 sayılı Kanunun yetkiye ilişkin hükümlerinin uygulanma önceliği bulunmakta ise de yine aynı Kanunun 15. maddesine göre bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde uygulanma yeri olan ve genel Kanun niteliğinde bulunan 6100 sayılı HMK'nın 16. maddesi ile sonradan getirilen ve 01/10/2011 tarihinden itibaren haksız fiil sonucu zarara uğrayanlara haksız fiilden kaynaklanan davalarını yerleşim yeri mahkemelerinde açma imkanı tanıyan hükmün;

özel Kanun ile getirilen seçimlik yetkiyi Sosyal Hukuk Devletinin gereklerine ve "işçinin korunması temel ilkesine" uygun ve karşılaştırmalı hukuktaki benzerlerinde olduğu gibi işçi yararına genişlettiği kabul edilerek HMK'nın 16. maddesinin, 5521 sayılı Kanunun 5. maddesi ile tanınan seçimlik yetki kuralının yanında (ilaveten) uygulanması gerektiği kabul edilmelidir.

Bir davada, birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa, davacı bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa, o zaman seçme hakkı davalılara geçer.

Somut olayda, işin yapıldığı yerin, haksız fiilin vuku bulduğu iş kazasının gerçekleştiği yerin ve davalının yerleşim yerinin Silivri/İstanbul olduğu, davacının yerleşim yerinin Borçka/Artvin olduğu, dolayısı ile davacının birden çok mahkemenin yetkili olduğu ve kesin yetki kuralının bulunmadığı bu davada, Kocaeli ilinde yetkisiz bir mahkemede dava açtığı anlaşılmaktadır.

Hal böyle olunca seçme hakkı davalıya geçmiş ve davalı vekilince de süresinde ve usulüne uygun olarak Silivri Mahkemelerinin yetkili olduğuna ilişkin itirazında bulunduğu anlaşılmaktadır.

Her ne kadar Silivri İş Mahkemesi tarafından verilmiş bir yetkisizlik kararı yoksa da Kocaeli 6. İş ve İstanbul Anadolu 2. İş Mahkemelerinin verdikleri yetkisizlik kararları ile davadan el çektikleri ve işin görülmesinin sürüncemede bırakılmaması ve Yargıtayca yargı yeri belirlenmesi gerektiği anlaşılmakla iş kazasından kaynaklanan tazminat niteliğindeki talep ile ilgili karar vermekte Silivri Nöbetçi İş Mahkemesi yetkilidir.