Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2021/5453 K.2021/9578

Taraflar arasındaki davada Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi ve İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 19. Hukuk Dairelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeniyle yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

-KARAR-

Dava, devremülk sözleşmesinden cayma nedeniyle sözleşmenin feshi, verilenlerin iadesi ve borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesince, ilk derece mahkemesi olarak İstanbul Anadolu 1. Tüketici Mahkemesi tarafından verilen 21/03/2019 tarih ve 2017/143-2019/140 sayılı kararın istinaf incelemesinin İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 19. Hukuk Dairesi tarafından yapılarak 16/10/2019 tarih ve 2019/1457-2019/2135 sayılı kararı ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden yargılama yapılmak üzere mahkemesine gönderilmesine karar verildiği, İstanbul Anadolu 1. Tüketici Mahkemesince yetkisizlik kararı verilerek dosyanın gönderildiği Yalova 1. Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından verilen kararın istinaf edildiği,

HSK Genel Kurulunun 03/08/2017 tarihli kararında ise Bursa Bölge Adliye Mahkemelerinin 05/09/2017 tarihinde faaliyete geçtiği, incelemesi yapılan dosyada daha önce verilen kararın istinaf incelemesinin İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 19. Hukuk Dairesi tarafından yapıldığı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 19. Hukuk Dairesince ise, 694 sayılı KHK ile 5235 sayılı Kanuna eklenen Ek 1. maddesinde.

"Bölge Adliye Mahkemelerinin yargı çevresinin 25. madde uyarınca değişmesi halinde bu değişikliğin uygulanması için Resmî Gazetede belirlenen tarihten önce İlk Derece Mahkemelerince verilen kararların istinaf incelemesinde karar tarihi itibari ile yetkili Bölge Adliye Mahkemelerinin yargı çevresinin değiştiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilemez.Yargı çevresinin değiştirilmesinden önce istinaf incelemesinden geçen dosyalar, yeniden istinaf incelemesine konu edilmesi halinde de ilk incelemeyi yapan bölge adliye mahkemesince sonuçlandırılır.'' hükmünün düzenlendiği,

söz konusu hükmün bir coğrafi bölgenin bağlı bulunduğu BAM yargı alanından ayrılarak yeni bir bölge adliye mahkemesi kurulması halinde bu iki bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetkiyi düzenlediği, 5235 sayılı yasanın ek 1. Maddesinin uygulama imkanının bulunmadığı, İstanbul Anadolu 1. Tüketici Mahkemesi yetkisizlik kararıyla dosyayı kesin yetkili Yalova Tüketici Mahkemesine gönderdiği, Yalova Tüketici Mahkemesince esastan verilen kararın istinafı söz konusu olduğu, bu nedenle istinaf incelemesinin Bursa Bölge Adliye Mahkemesi'nce yapılması gerektiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

6100 sayılı HMK'nın 22. maddesi uyarınca "Yetkili mahkemenin bir davaya bakmasına herhangi bir engel bulunduğu yahut iki mahkeme arasında yargı çevrelerinin sınırlarının belirlenmesinde tereddüt ortaya çıktığı takdirde, yetkili mahkemenin tayininde, ilk derece mahkemeleri için bölge adliye mahkemelerine, bölge adliye mahkemeleri için Yargıtaya başvurulur."

694 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 136. maddesi ile 5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri hakkında Kanuna ek 1. maddenin 1. fıkrasında: "Bölge Adliye Mahkemelerinin yargı çevresinin 25. madde uyarınca değişmesi halinde, bu değişikliğinin uygulanması durumunda Resmi Gazete'de belirlenen tarihten önce ilk derece mahkemelerince verilen kararların istinaf incelenmesinde, karar tarihi itibariyle yetkili Bölge Adliye Mahkemelerince yargı çevresinin değiştiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilemez. Yargı çevresinin değiştirilmesinden önce istinaf incelemesinden geçen dosyalar, yeniden istinaf incelemesine konu edilmesi halinde de ilk incelemeyi yapan Bölge Adliye Mahkemesince sonuçlandırılır.

Dosya kapsamından; davacının dava dilekçesi ile birlikte 27/07/2016 tarihinde telefonunu arayan ve kendisini davalı Yalova Termal İşletmeciliğinden tanıtan bir kişinin bedava tatil kazandınız denilerek kendisini bir toplantıya davet ettiğini, toplantıya gittiğinde tesisler ile ilgili tanıtımlar yapıldığını, o an detayı ile düşünme fırsatı bulamadan toplam 20.750 TL bedelli olan satış sözleşmesi ve sözleşmenin dışında 48 adet sıralı borç senedi imzaladığını, daha sonra firma tarafından arandığını ve daha uygun ve daha önemli hakları olan bir başka sözleşmeye imza atmasının istendiğini,

şartların daha uygun olacağını düşündüğünü ve ikinci kez toplantıya katıldığını ve önceki sözleşmeye ilaveten 300 TL peşinat vererek toplam bedeli 12.150,00 TL tutarında ikinci bir sözleşme imzaladığını, cayma hakkını kullanmasının engellendiğini, üzerine yapılmış tapu tahsisi bulunmadığını beyanla her iki sözleşmenin iptal edilmesini ve ödemiş olduğu tutarın tarafına iadesini talep ve dava ettiği, İstanbul Anadolu 1. Tüketici Mahkemesince davanın kabulüne karar verildiği, kararın istinaf edilmesi üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 19. Hukuk Dairesince;

taşınmazın davacı adına devredilmiş olduğu nazara alındığında kurulacak hükmğn taşınmazın aynına yönelik hükümleri de içereceğinden ilk derece mahkemesince öncelikle HMK'nun 12/1. maddesi gereği kesin yetki kuralları nazara alınarak yetkisizlik kararı verilmesi gerektiği gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne karar verildiği, dosyanın Yalova 1. Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesi üzerine Yalova 1. Asliye Hukuk Mahkemesince (Tüketici Mahkemesi sıfatıyla) davanın kabulüne karar verildiği,

bu kararın istinaf edilmesi üzerine Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 19. Hukuk Dairesi arasında yargı yerinin belirlenmesi açısından uyuşmazlığın ortaya çıktığı anlaşılmaktadır.

Yargı çevresinin değiştirilmesinden önce istinaf incelemesinden geçen dosyalar, yeniden istinaf incelemesine konu edilmesi halinde de ilk incelemeyi yapan Bölge Adliye Mahkemesince sonuçlandırılır ise de, söz konusu dosyada Yalova 1. Asliye Hukuk Mahkemesince (Tüketici Mahkemesi sıfatıyla) 14/07/2020 tarih 2020/179 – 2020/218 E.-K. sayılı karar ile davanın kabulüne karar verildiği, karar tarihi itibariyle Bursa Bölge Adliye Mahkemesinin faaliyette olduğu, Yalova 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin bağlı bulunduğu Bölge Adliye Mahkemesinin yargı çevresinde herhangi bir değişiklik olmadığı anlaşılmaktadır. Bu durumda uyuşmazlığın Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesince görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

ÖK