Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2021/7541 K.2021/11148

Taraflar arasındaki davada Selçuk Asliye Hukuk Mahkemesi ile İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belli edilmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi gereği düşünüldü:

- KARAR -

Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir.

Selçuk Asliye Hukuk Mahkemesince, davacı ....Ticaret AŞ, ile davalı ... arasında hayvan alım satımına ilişkin sözleşme ilişkisinin bulunduğu, davacının anonim şirketi olduğu, anonim şirketin TTK'nun 329 ve devamı maddelerinde düzenlendiği, ayrıca TTK 3. Maddesi gereğince bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işlem ve fiillerin ticari işlerden sayılacağı, 6335 Sayılı Kanunun 2. maddesi ile 6102 sayılı Kanunun 5. maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Asliye Ticaret mahkemesi ile Asliye Hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğunun düzenlendiği, bu nedenle uyuşmazlığın Asliye Ticaret Mahkemesinin görevine girdiği gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesince ise, davanın yasal dayanağının 6098 sayılı TBK'da düzenlenen Satış Sözleşmesi hükümleri olduğu, dolayısıyla mutlak ticari davanın söz konusu olmadığı, dava tarihi itibariyle yürürlükte olan 6102 sayılı TTK'nın 4. maddesinde, bu hükümde sayılan mutlak ticari davaların yanısıra "Her iki tarafın da ticari işletmesi ile ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava sayılır." hükmü ile de nispi ticari davaya ilişkin de düzenleme yapıldığı,

buna göre tarafların her ikisinin de tacir olması ve uyuşmazlık konusu işin tarafların ticari işletmesi ile ilgili olması gerektiği, davalı ...'ün dolayısı ile davanın taraflarından birinin tacir sıfatına haiz olmadığı bu hususlar göz önüne alındığında davanın TTK'nın 4. maddesinde düzenlenen nispi ticari dava niteliğinde de olmadığı ve Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiği gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

Dosya kapsamında, Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin bozma ilamı mevcuttur. Davacı vekili dava dilekçesi ile birlikte, davalının ... Entegre Tesislerinde müvekkili .... Ticaret A.Ş.' ye ait 16 adet kesimlik hayvanı kestirdiği ve etleri teslim aldığını, davalı aleyhine başlatılan icra takibine itiraz edildiğini, etin teslim tarihindeki kg fiyatı ile hayvan başına devletten alınacak destekleme miktarı bilirkişilerce araştırılıp alacağın hesaplanması gerektiğinden belirsiz alacak davası açmak zorunda kaldıklarını ileri sürerek, itirazın iptaline ve %20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Eldeki dava, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun yürürlüğe girdiği 01/07/2012 tarihinden sonra, 17/02/2014 tarihinde açılmıştır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 4. maddesine göre bir davanın ticari dava sayılması için ya uyuşmazlık konusu işin taraflarının her ikisinin birden ticari işletmesiyle ilgili olması yada tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesiyle ilgili olup olmamasına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu veya diğer kanunlarda o davaya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin bakacağı yönünde düzenleme bulunması gerekir.

Örneğin, ödünç para verme işlemlerine ilişkin uyuşmazlıklar Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesi uyarınca, iflas davaları ise 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 154 ve devamı maddeleri hükmünce ticari dava sayılır.

Buna karşılık Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesi uyarınca, tarafların tacir olup olmamasına bakılmaksızın ticari dava sayılan havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin uyuşmazlıklardan doğan davalar herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmiyorsa, ticari dava vasfını kaybedecektir.

Diğer taraftan, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira; Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hâl böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.

6335 sayılı Kanun'un 2. maddesi ile değişik 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5. maddesi uyarınca ticari davalar asliye ticaret mahkemelerince görülerek karara bağlanır. Diğer taraftan aynı düzenleme gereğince, asliye ticaret mahkemeleri ile diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki, 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’ndan ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 6335 sayılı Kanun'la değişmeden önceki halinden farklı olarak iş bölümü ilişkisi değil, görev ilişkisidir.

Somut olayda, taraflar arasındaki itirazın iptaline konu uyuşmazlığın sözleşmeye aykırılıktan kaynaklandığı belirgin olup, sözleşme hükümlerine aykırılıktan doğan bu davanın yasal dayanağı Borçlar Kanununun 96. ve devamı maddeleridir. Davalı gerçek kişi tacir niteliği taşımadığından, dava konusu da kanunda özel olarak düzenlenen hallere girmediğinden, davanın Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekir.