Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2021/9223 K.2021/11929

Taraflar arasındaki davada İstanbul 7. Asliye Hukuk ile Ankara Batı 1. Asliye Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile dosyada son karar Bölge Adliye Mahkemelerinin faaliyete geçmesinden sonra verilmiş ise de iki farklı Bölge Adliye Mahkemesinin yargı çevresinde kalan mahkemelerce karşılıklı olarak yetkisizlik kararı verilmiş olması ve 5235 sayılı Kanunun 36/3. maddesi gereğince Bölge Adliye Mahkemeleri hukuk dairelerinin görevinin yargı çevresi içerisinde bulunan adlî yargı ilk derece hukuk mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarını çözmek olduğundan yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

-KARAR-

Dava, terekenin borca batık olduğu ile mirasın hükmen reddinin tespiti istemine ilişkindir.

İstanbul 7. Asliye Hukuk Mahkemesi'nce, mirasın hükmen reddi davalarında alacaklının yerleşim yeri mahkemesinin yetkili olduğu, alacaklının Sincan/Ankara'da ikamet ettiği, alacak vekilinin de yetki itirazında bulunduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

Ankara Batı 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nce ise, her ne kadar davalı tarafça yetki itirazında bulunulmuş olsa da alacaklı olan davalının yerleşim yerinin “Sarıyer/İstanbul” olduğunun nüfus kaydından ve UYAP sistemi adres araştırmasından görüldüğü gibi davalının vekiline verdiği vekaletnamenin dahi Sarıyer/İstanbul noterliklerinden verildiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

Ölüm tarihinde miras bırakanın ölmeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmişse miras reddedilmiş sayılır. (TMK'nın 605/2. maddesi). Mirasçılar zımnen mirası kabul etmiş durumuna düşmüş olmadıkça her zaman murisin ödemeden aczini isteyebilir. Türk Medeni Kanunu'nun 606. maddesinde belirtilen süre bu davada uygulanmaz. Bu davanın tereke alacaklılarına karşı açılması gerekir.

(28.12.1942 tarihli 24/29 sayılı YİBK) Bu davada yetkili mahkeme ise alacaklıların davanın açıldığı zamandaki ikametgâhı mahkemesidir. Ayrıca TMK'nın Velayet, Vesayet ve Miras Hükümlerinin Uygulanmasına İlişkin Tüzüğünün 39/2 fıkrası gereğince mirasın reddi yetkisini içeren özel vekâletname sunulması zorunludur. TMK'nın 605/2 maddesi gereğince bu tür davalar için özel bir yetki belirlenmemiştir.

O halde, kesin yetki söz konusu olmayıp, davanın HMK'nın 9. maddesindeki genel yetki kuralına göre belirlenmesi gerekmektedir. Bir başka anlatımla mirasın hükmen reddinin tespiti hakkındaki davalarda yetkili mahkeme davalının yerleşim yeri mahkemesidir. Yetkinin kesin olduğu davalarda, mahkeme yetkili olup olmadığını, davanın sonuna kadar kendiliğinden araştırmak zorundadır; taraflar da mahkemenin yetkisiz olduğunu her zaman ileri sürebilir.

Yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir. Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi; birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz. Mahkeme, yetkisizlik kararında yetkili mahkemeyi de gösterir. Yetkinin kesin olmadığı davalarda, davalı, süresi içerisinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunmazsa, davanın açıldığı mahkeme yetkili hale gelir.

(HMK m. 19)

Davacılar vekili, 01/11/2019 tarihli dava dilekçesi ile; muris ...'nın 17/07/2016 tarihinde vefat ettiğini, murisin herhangi bir menkul ve gayrimenkul malvarlığının bulunmadığını, murisin terekesinin borca batık olduğunu belirterek, muris ...'nın ölüm tarihi itibariyle terekesinin borca batık olduğunun tespitine, intikal eden mirasın hükmen reddine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Somut olayda davalının cezaevine girmeden önce son yerleşim yeri adresinin “... Sarıyer/İSTANBUL” olduğu ancak davalı vekilinin Ankara Batı Mahkemelerinin yetkili olduğundan bahisle yetki itirazında bulunarak yetkisiz bir mahkemeyi seçtiği anlaşıldığına göre uyuşmazlığın ilk açılan yer mahkemesi olan İstanbul 7. Asliye Hukuk Mahkemesi'nde çözümlenmesi gerekmektedir.