Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2021/9242 K.2021/11948

Taraflar arasındaki davada ... Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi ile ... Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi gereği düşünüldü:

- KARAR -

... 1. Asliye Hukuk (Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) Mahkemesi 09/01/2018 tarihli ara kararıyla; taraflar arasında alacak olup olmadığı hususunun tespitinin yargılamaya muhtaç olduğu gerekçesiyle ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiş, verilen karara karşı davacılar vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, istinaf incelemesinin ... Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi’nce yapılarak 10/04/2018 tarih 2018/962 Esas - 2018/508 Karar sayılı kararı ile davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

... 1. Asliye Hukuk (Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) Mahkemesi’nce yargılamaya devam edilerek verilen 24/03/2021 tarih ve 2018/ Esas - 2021/223 Karar sayılı davanın kısmen kabulüne ilişkin kararın, davacılar vekilince istinaf edilmesi üzerine, dosya istinaf incelemesinin yapılması için ... Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi’ne gönderilmiştir.

... Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi’nce, ihtiyati tedbir isteminin reddinin istinaf edilmesi üzerine verilen esastan red kararının uyuşmazlığı nihai olarak sonuçlandıran usul ya da esasa ilişkin bir karar niteliğinde olmadığı, ... Bölge Adliye Mahkemesi’nin 02/09/2019 tarihi itibariyle faaliyete geçtiği, yerel mahkemece verilen 24/03/2021 tarihli kararın istinaf incelemesinin ... Bölge Adliye Mahkemesince yapılması gerektiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

... Bölge Adliye Mahkemesince ise, iş bu dosyanın ... Bölge Adliye Mahkemesinin faaliyete geçtiği 02/09/2019 tarihinden önce yani ilk derece mahkemesince verilmiş olan ara kararın istinafı nedeniyle ... Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi'nce istinaf incelemesinden geçtiği ve istinaf başvurusunun esastan reddine dair karar verildiği, bu nedenlerle 5235 sayılı Kanunun ek madde 1. hükmü gereğince, en son verilen 24/03/2021 tarihli nihai karara karşı yapılmış yeni istinaf başvurusunu incelemek yetkisi ve görevinin ilk istinaf incelemelerini yapmış olan ... Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi'ne ait olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

6100 sayılı HMK'nın 22. maddesi uyarınca yetkili mahkemenin bir davaya bakmasına herhangi bir engel bulunduğu yahut iki mahkeme arasında yargı çevrelerinin sınırlarının belirlenmesinde tereddüt ortaya çıktığı takdirde, yetkili mahkemenin tayininde, ilk derece mahkemeleri için bölge adliye mahkemelerine, bölge adliye mahkemeleri için Yargıtaya başvurulur.

HMK'nin "Kanun Yolları" başlıklı sekizinci kısmının birinci bölümünde "istinaf” kanun yolu düzenlenmiş olup, 341. maddesinin (1) numaralı fıkrası; "İlk derece mahkemelerinden verilen nihai kararlar ile ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz taleplerinin reddi ve bu taleplerin kabulü hâlinde, itiraz üzerine verilecek kararlara karşı istinaf yoluna başvurulabilir" hükmünü içermektedir.

HMK'nın 391/3. ve 394/5. maddelerinde ihtiyati tedbire dair belirtilen (ilk derece) mahkeme kararlarına karşı kanun yoluna başvurulabileceği öngörülmüş; bu kanun yolunun ne anlama geldiği ise HMK'nın 341/1. maddesi ile "istinaf " olarak açıkça belirtilmiştir.

694 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 136. maddesi ile 5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanuna ek 1. maddenin 1. fıkrasında; "Bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinin 25. madde uyarınca değişmesi halinde, bu değişikliğin uygulanması durumunda Resmi Gazete'de belirlenen tarihten önce ilk derece mahkemelerince verilen kararların istinaf incelemesinde, karar tarihi itibariyle yetkili bölge adliye mahkemelerince yargı çevresinin değiştiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilemez. Yargı çevresinin değiştirilmesinden önce istinaf incelemesinden geçen dosyalar, yeniden istinaf incelemesine konu edilmesi halinde de ilk incelemeyi yapan bölge adliye mahkemesince sonuçlandırılır." hükmü düzenlenmiştir.

Dosya kapsamından, ... 1. Asliye Hukuk (Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) Mahkemesi’nin 09/01/2018 tarihli ara kararıyla; taraflar arasında alacak olup olmadığı hususunun tespitinin yargılamaya muhtaç olduğu gerekçesiyle ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verildiği, verilen karara karşı davacılar vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, istinaf incelemesinin ... Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesince yapılarak 10/04/2018 tarih 2018/962 Esas 2018/508 Karar sayılı kararı ile davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği anlaşılmaktadır. Bu durumda uyuşmazlığın ... Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesince görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.