Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2021/9360 K.2021/13530

Taraflar arasındaki davada İstanbul Anadolu 32. Asliye Hukuk ile Eskişehir 4. Asliye Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile dosyada son karar bölge adliye mahkemelerinin faaliyete geçmesinden sonra verilmiş ise de iki farklı bölge adliye mahkemesinin yargı çevresinde kalan mahkemelerce karşılıklı olarak yetkisizlik kararı verilmiş olması ve 5235 sayılı Kanunun 36/3. maddesi gereğince bölge adliye mahkemeleri hukuk dairelerinin görevinin yargı çevresi içerisinde bulunan adlî yargı ilk derece hukuk mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarını çözmek olduğundan yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

- KARAR -

Dava, maddi hasarlı trafik kazası sebebi ile meydana gelen kazanç kaybının tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. İstanbul Anadolu 32. Asliye Hukuk Mahkemesi'nce, davacı tarafından HMK'nın 16. maddesine istinaden zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi olarak Beykoz Asliye Hukuk Mahkemesi'nde açılabilecek davanın, yetkisiz mahkeme olarak İstanbul Anadolu Asliye Hukuk Mahkemelerinde açıldığı ve davalı tarafından da usulüne uygun şekilde Eskişehir Asliye Hukuk Mahkemeleri'nin yetkili olduğundan bahisle yetki ilk itirazında bulunulduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

Eskişehir 4. Asliye Hukuk Mahkemesi'nce ise, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerektiği, her ne kadar davalı tarafça cevap dilekçesi sunulmuş ise de davalı adına çıkarılan dava dilekçesi ve ekleri ile tensip zaptını içerir davetiyenin 16/01/2020 tarihinde usulüne uygun bir şekilde davalıya tebliğ edildiği, davalı tarafça ise 06/02/2020 havale tarihli dilekçe ile davaya cevap verildiği, HMK'nın 127. maddesi uyarınca cevap süresinin uzatıldığına dair dosyada herhangi bir kararın bulunmadığı, bu nedenle cevap dilekçesinin yasal süre içerisinde sunulmadığı,

dolayısıyla yetki ilk itirazının da yasal süre içerisinde ileri sürülmediği, bu nedenle 6100 sayılı HMK'nın 19/4. maddesi uyarınca İstanbul Anadolu 32. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin yetkili hale geldiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

6100 sayılı HMK'nın genel yetkiyi düzenleyen 6. maddesininin birinci fıkrasına göre; "Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir." Yine aynı Kanunun 16. maddesinde ise, "Haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir." hükmü yer almaktadır.

Kesin yetki halinin kuralının bulunmadığı ve birden fazla yetkili mahkemenin bulunduğu hallerde yetkili mahkemeyi seçme hakkı davacıya aittir. Davacı, kesin yetki kuralının bulunmadığı bir davayı yetkisiz bir mahkemede açmışsa, seçme hakkı itiraz eden davalıya geçer, davalının bildirdiği yetkili mahkemede davanın görülmesi gerekir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun "Yetki itirazının ileri sürülmesi" başlıklı 19/2. maddesinde. "Yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir. Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi; birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz." hükmünü içermektedir.

Yine, 116/1-a maddesinde "Kesin yetki kuralının bulunmadığı hâllerde yetki itirazını "ilk itiraz" olarak düzenlemektedir. 117/1. madde ise. "İlk itirazların hepsi cevap dilekçesinde ileri sürülmek zorundadır; aksi hâlde dinlenemez." hükmünü içermektedir. Son olarak. "Cevap dilekçesini verme süresi" başlıklı 127/1. maddesi ise. "Cevap dilekçesini verme süresi, dava dilekçesinin davalıya tebliğinden itibaren iki haftadır.

Ancak, durum ve koşullara göre cevap dilekçesinin bu süre içinde hazırlanmasının çok zor yahut imkânsız olduğu durumlarda, yine bu süre zarfında mahkemeye başvuran davalıya, bir defaya mahsus olmak ve bir ayı geçmemek üzere ek bir süre verilebilir. Ek cevap süresi talebi hakkında verilen karar taraflara derhâl bildirilir." şeklinde düzenleme getirmektedir.