Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2021/9989 K.2022/1005

Taraflar arasındaki 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 23. maddesine göre taşınmazın geri alınması, bu olmadığı taktirde 22. maddesine göre, idarenin davacıya geri alım hakkını kullandırmaması nedeniyle uğranılan zararın tazmini davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddine ilişkin verilen ilk derece mahkemesinin kararına karşı,

davacı ile davalı ... vekillerinin istinaf başvurusu üzerine İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi'nin istinaf isteminin kısmen kabulü ile HMK'nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi kararı düzeltilmek suretiyle esas hakkında yeniden karar verilmesine dair yukarıda gün ve sayıları yazılı kararının Yargıtay'ca incelenmesi davacı ile davalı ... vekillerince verilen dilekçeler ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- KARAR -

Dava, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 23. maddesine göre taşınmazın geri alınması, bu olmadığı taktirde 22. maddesine göre, idarenin davacıya geri alım hakkını kullandırmaması nedeniyle uğranılan zararın tazmini istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddine ilişkin olarak verilen karara karşı, davacı vekili ile davalı ... vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi'nce HMK'nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca yeniden esas hakkında karar verilmiş olup; hüküm, davacı vekili ile davalı ... vekilince temyiz edilmiştir.

Dosyadaki kanıt ve belgelere, kararın dayandığı gerekçelere göre. 4650 sayılı Yasa ile değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 11.09.2014 tarihinde yürürlüğe giren 6552 sayılı Yasa ile değiştirilen 22. maddesinde.

“Kamulaştırmanın kesinleşmesinden sonra, taşınmaz malların kamulaştırma amacına veya kamu yararına yönelik herhangi bir ihtiyaca tahsisi lüzumu kalmaması halinde, keyfiyet idarece mal sahibi veya mirasçılarına 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre duyurulur. Bu duyurma üzerine mal sahibi veya mirasçıları kamulaştırma bedelini aldıkları günden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte üç ay içinde ödeyerek taşınmaz malı geri alabilir.

İade işleminin kamulaştırmanın ve bedelinin kesinleşmesinden sonra bir yıl içinde gerçekleşmesi halinde kamulaştırma bedelinin faizi alınmaz. Bu madde hükümlerine göre taşınmaz malı geri almayı kabul etmeyen mal sahibi veya mirasçılarının 23. maddeye göre geri alma hakları da düşer.

Bu madde hükümleri, kamulaştırmanın kesinleşmesi tarihinden itibaren beş yıl geçmiş olması halinde uygulanmaz.” hükmü yer almakta olup, her ne kadar Anayasa Mahkemesi’nin 14.05.2015 tarih, 2014/177 E. - 2015/49 K. sayılı ve 11.06.2015 tarihinde yayınlanan kararı ile 6552 sayılı Yasa'nın 101. maddesi ile eklenen geçici 9. maddesinde yer alan 22. maddesinin 1, 2, 3. fıkra hükümleri iptal edildiği, böylece 11.09.2014 tarihinden önce açılan ve halen kesinleşmeyen davada Kamulaştırma Kanunu'nun 22/3. maddesi ile getirilen 5 yıllık süre şartının uygulanma imkanı kalmamış ise de istinaf incelemesine konu dava 27.12.2018 tarihinde açılmıştır.

Bu durumda kamulaştırma işleminin kesinleştiği tarih itibarıyla davalı ... yönünden davanın hak düşürücü süreden reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı gibi davalı ... yönünden 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca davanın husumet yokluğundan reddine karar verilmek suretiyle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak yeniden esas hakkında karar verilmesinde ve davalı tarafa maktu vekalet ücretine hükmedilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.